اقتصاد و معیشت


افزایش جهانی قیمت نفت و پیامدهای آن در گفت و گو با هادی زمانی و آرش حسن‌نیا
«رشد اقتصادی کشور، مدیون افزایش قیمت نفت است»

مریم محمدی: قیمت نفت در کمتر از یک دهه، ۱۰ برابر و در یک سال و نیم اخیر، چیزی نزدیک به سه برابر شده است. عربستان سعودی نیز به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده‌ی نفت اوپک اعلام کرده که از اول ماه ژوییه امسال، یعنی کمتر از ۱۰ روز دیگر تولید نفت خود را افزایش خواهد داد. اما این اقدام در سطح جهانی چه بازتابی خواهد داشت؟ موضع و موقعیت دولت ایران در این میان چیست؟ در این باره با دکتر هادی زمانی، اقتصاددان ساکن لندن و آرش حسن‌نیا، روزنامه‌نگار اقتصادی در تهران گفت و گو کردم



گفت وگو با دکتر پدرام سلطانی و دکتر سعید محمودی:
دلار آمریکا، پول نفت و گرانی‌های اخیر

دکتر پدرام سلطانی، عضو هیأت مدیره‌‌ی صندوق توسعه‌ صادارات نفتی اتاق بازرگانی ایران می‌گوید: «من فکر نمی‌کنم که تغییر ارز در معاملات نفتی، راه حلی برای رفع بحران قیمت انرژی در وضعیت فعلی باشد. در نظر داشته باشید که بسیاری از کشورهای دنیا هستند که اصولاً ارز اصلی‌شان دلار نیست. کشورهای دیگری که ارزهای قدرتمندی دارند، چنین وضعیتی به نفع‌شان هم می‌تواند باشد. ولی آن چیزی که قیمت نفت را رقم می‌زند، نرخ مؤثر نفت است.»



گفت و گو با کمال اطهاری، عضو هیأت علمی مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری:
ایجاد شهرهای جدید، راه حل بحران مسکن

مریم محمدی: کمال اطهاری، استاد دانشگاه و عضو هیأت علمی مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «‌به خصوص بعد از سال ۶۸، تعجیلی که در قانون‌گذاری و سراسیمگی و شتاب‌زدگی در آزادسازی اقتصادی صورت گرفت، قوانین را به یک ملغمه تبدیل کرد. این سیاست‌ها بعد از مدتی با وجود بهبودی که به وضعیت مسکن داد و دوران طلایی مسکن بود، باعث شد که زمین‌های ذخیره‌ی شهری به پایان برسد و بانک مسکن تقریباً رو به ورشکستگی رفت.»



شلیک تیر خلاص به نظام بانکی کشور

شراگیم علی‌پور: شاید اگر دولت نهم بر سر کار نبود، در جدی‌ترین حالت، طرح ادغام هشت بانک دولتی برای تشکیل یک یا چند بانک قرض‌الحسنه، چیزی در حد یک طرح مطالعاتی یا پژوهشی آرشیوی باقی می‌ماند. اما از واکنش‌های کارشناسان اقتصادی چنین بر‌می‌آید که آن‌ها نیز باور دارند که این مهم از دولت نهم ساخته است تا بانک‌های دولتی را در چشم بر هم زدنی به صندوق‌هایی قرض‌الحسنه تبدیل کند و تیر خلاصی را به سوی نظام بانکی ایران نشانه رود.



نرخ بهره‌ی ۱۰ درصدی و مظاهری در آستانه‌ی برکناری

شراگیم علی‌پور: مخالفت با کاهش نرخ سود بانکی تا به حال قربانیانی از میان مدیران بانک‌ها و مسؤولان اجرایی گرفته است، محمود احمدی‌نژاد به صراحت به مخالفان این کاهش هشدار داده تا اگر هم‌چنان مخالفند، کنار بروند و با این حساب تکلیف طهماسب مظاهری روشن است؛ او یا باید کنار برود یا این‌که نظرات کارشناسی بدنه کارشناسان بانک مرکزی و اقتصاددانان مستقل را فراموش کند و به آن‌چه رییس می‌‌خواهد، تن بدهد.



چرا نفت صد دلاری هم زندگی مردم را بهتر نکرد؟

نسیم محمدی: اگر درآمد‌های حاصل از فروش نفت بیش از حد ظرفیت به اقتصاد کشور تزریق شود، موجب پیدایش گلوگاه در مسیر توسعه شده که به وجود آمدن چنین حالتی در نهایت فشارهای تورمی را شدت می‌بخشد. به عنوان مثال در سال‌های ۸۴ و ۸۵ سالانه بیش از ۲۰ میلیارد دلار ارز اضافه در برنامه از سوی دولت به جامعه تزریق شد؛ اما نه تنها بهبودی در درآمد مردم حاصل نشد، بلکه سرمایه‌گذاری عمده‌ای نیز در راستای اشتغال‌زایی صورت نگرفت تا حد‌اقل مردم ثمرات آن را در کاهش بیکاری ببینند.



رییس کل بانک مرکزی از مصوبه کاهش نرخ سود تعجب کرد
این که آن نیست

شراگیم علی‌پور: طهماسب مظاهری که در روزهای نخست انتشار بسته‌ی پیشنهادی بانک مرکزی از دفاع تمام‌عیار محمود احمدی‌نژاد از مفاد و احکام این بسته سخن می‌گفت، حالا در برابر کاهش دستوری نرخ سود بانکی که رییس دولت رأساً درباره‌ی آن تصمیم گرفته و اعلام کرده ‌است، انتقاد می‌کند. بر اساس آن بسته قرار بر این بود تا نرخ سود بانکی متناسب با نرخ تورم تعیین شود.



گفت و گو با ابوالفضل کلهر، نماینده‌ی شهریار و یکی از استضاح‌کنندگان وزیر بازرگانی:
«وزارت بازرگانی، به تولید داخلی ضربه زد»

مریم محمدی: ابوالفضل کلهر، نماینده‌ی مردم شهریار در مجلس شورای اسلامی و از طراحان استیضاح وزیر بازرگانی می‌گوید: «متاسفانه وزرای ما خودشان را فقط مسئول در مقابل رئیس جمهور می‌دانند، در صورتی که وزرای ما طبق قانون اساسی هم در مقابل مجلس، یعنی در مقابل ملت پاسخگو هستند، و هم در مقابل رئیس جمهور. ضمن این‌که از تک تک وزرا می‌شود سوال کرد که آقای وزیری که در هیات وزیران به این موضوع بازرگانی رای داده‌اید، باید الان پاسخگو باشید.»



گزارشی درباره‌ی افزایش قیمت مواد غذایی در افغانستان:
واردات برای کاهش قیمت مواد‌ غذایی در افغانستان

لینا آریا: خریداری مواد‌ غذایی مورد نیاز افغانستان، به زودی از پاکستان آغاز خواهد شد. پس از افزایش بهای مواد غذایی چون آرد و گندم در بازارهای افغانستان، نگرانی شهروندان این کشور افزایش یافت و‌ آن‌ها دولت را به بی‌کفایتی متهم کردند. رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه افغانستان پس از بازگشت از پاکستان در یک نشست خبری از توافق‌ با این کشور در بخش خرید مواد غذایی خبر داد.



متن کامل سخنرانی وزیر سابق اقتصاد در مراسم تودیع
دانش‌جعفری: تورم ناشی از سیاست دولت است، نه مافیا

داوود دانش جعفری، وزیر برکنارشده اقتصاد به شدت از سیاست‌های اقتصادی دولت نهم و شخص محمود احمدی‌نژاد انتقاد کرد. وی در مراسم تودیع خود و معارفه سرپرست جدید این وزارتخانه، از عملکرد دو سال و نیمه اش در این مسند دفاع کرد و به انتقاد صریح از سیاست‌های اقتصادی دولت و تصمیمات رییس‌جمهور پرداخت. متن کامل این سخنرانی را در ادامه می‌خوانید.



وزرایی که از باب همایون می‌گذرند

شراگیم علی‌پور: برای آن‌ها که داوود دانش جعفری را از نزدیک می‌شناسند، پذیرفتن وزارت اقتصاد دولت نهم عجیب‌تر از رفتنش از کابینه است. شاید بسیار پیش‌تر از این‌ها داوود دانش‌جعفری می‌بایست با همتایان خود در دولت نهم خداحافظی کند؛ چرا که او بهانه‌ها و دلایل بسیاری خوبی برای ترک کابینه داشت. اخباری که از داخل وزارت اقتصاد به بیرون درز کرده، خبر از نهایی شدن نام حسین صمصامی، رییس کمیسیون اقتصادی دولت نهم برای تکیه زدن بر کرسی وزارت اقتصاد دارد.



نرخ بهره‌ی دستوری بانک‌ها در گفت و گو با کارشناسان:
سرنوشت دستورهای بانکی

رئیس یکی از شعبات بانک‌های تهران، که مایل نبود نامش گفته شود، معتقد بود که ابلاغیه دولت درمورد کاهش نرخ بهره بانکی را نه بانک ایشان و نه هیچ بانکی در عمل اجرا نکرده است. درباره دلایل مخالفت‌ها با این قانون، مریم محمدی با آقایان اسماعیل جبارزاده، نماینده شهر تبریز در مجلس هفتم و عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس و همچنین با آقای دکتر جمشید اسدی، استاد اقتصاد دانشگاه آمریکایی پاریس گفت و گو کرده است.



سؤال نمایندگان مجلس درباره دلارهای گمشده

شراگیم علیپور: پیش از این فقط محمد ستاری‌فر، رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی دولت خاتمی از دلارهای نفتی دو سال و نیم گذشته سراغ می گرفت؛ اما این روزها الیاس نادران و احمد توکلی، دو نماینده سرشناس اصول‌گرای تهران هستند که همان پرسش‌های محمد ستاری‌فر را به گونه‌ای دیگر مطرح می‌کنند و از دلارهای گمشده اقتصاد ایران سراغ می‌‌گیرند.



گفتگو با دکتر سعید شیرکوند پیرامون احتمال برکناری وزیر اقتصاد
«دولت ناچار است مقصر پیدا کند»

دکتر سعید شیرکوندی، مشاور اقتصادی دولت محمد خاتمی در گفت‌وگو با مریم محمدی پیرامون شایعات مطرح درباره برکناری وزیر اقتصاد می‌گوید: «اگر دولت در اقتصاد به پیروزی و موفقیتی می‌رسید، همه می‌فهمیدند؛ و حالا هم که به شکست رسیده، همه فهمیده‌اند. دولت ناچار است در یک چنین شرایطی یک اقداماتی انجام بدهد و حتی برای این عدم موفقیت‌ها، مقصری پیدا بکند و این مقصر را به مردم معرفی بکند.»



«صد میلیارد دلار یارانه به مردم می‌پردازیم»

مریم محمدی با محسن صفایی‌فراهانی و رجبعلی مزروعی، از اعضای شورای مرکزی جبهه مشارکت درباره‌ی‌ سیاست‌های اقتصادی ایران در سال گذشته و چشم‌انداز آن در سال جدید گفت‌وگو کرده است.



نظرسنجی از توریست‌ها در‌باره بهترین و بدترین شهرهای اروپا
لندن گران‌ترین و کثیف‌ترین شهر اروپا

در یک نظرسنجی اخیر از گردشگران بین‌المللی لندن در عین حال کثیف‌ترین، گران‌ترین و بهترین شهر برای تفریحات شبانه لقب گرفته است، بروکسل دلگیرترین و پاریس رمانتیک ترین شهر برای گردشگران بوده است و از نگاه آنان زوریخ پاکیزه‌ترین شهر اروپا بوده است.



ایران در رده‌های آخر آزادی اقتصاد جهان

گزارش بانک جهانی در باره شاخص های اقتصادی ایران از نظر آزادی و پیش بینی وضعیت آن در سال جاری نشان می‌دهد که ایران در رتبه ۱۳۵ از میان ۱۷۸ کشور جهان قرار دارد.



خط فقر خط موفقیت و شکست دولت است

میزان فقرای کنونی جامعه محصول و عملکرد دولت کنونی نیست و در عین حال آنها قربانی سیاست های اقتصادی ناسالمی هستند که در ضرورت اصلاح آن تردیدی وجود ندارد. اما توانایی نداشتن دولت کنونی در کنترل قیمت مسکن و تورم عاملی در جهت رشد این آمار است. چرا که افزایش قیمت ها به سرعت تاثیر خود را در جامعه نشان می دهد و قابل بازگشت هم نیست و جمعیت فقیر را خواه ناخواه افزایش می دهد.



آیا مشعل‌های صنعت گاز ایران رو به خاموشی است؟

فرج بال‌افکن: این روزها و پس از پی‌آمدهای ناگواری که قطع گاز یا افت فشار آن در نواحی مختلف، از جمله بخش‌های مرکزی و شمالی ایران، در جریان زندگی مردم به همراه داشته است، می‌توان به مهندس هامانه وزیر سابق نفت ایران حق داد که از پذیرش انتصاب تحمیلی علی کردان به سمت قائم‌مقامی این وزارت‌خانه سرپیچی کرده باشد. هر چند عواقب این اقدام، خشم احمدی‌نژاد را به همراه داشته و فرمان برکناری او را صادر کند.



گاز ایران سلاح سیاسی در برابر ترک ها

نسیم محمدی: این تراژدی هر ساله تکرار می شود، هر سال از زمان امضای قرارداد. فصل زمستان همه ساله برای کشور ترکیه فصل دغدغه واضطراب بوده. از آن زمان که قلم نمایندگان انرژی کشورهای ایران و ترکیه برای عقد قرار داد صادرات گاز لغزید تا به امروز هر فصل زمستان تنش هایی برای هر دو کشور در پی داشته است. چرا که هر زمستان به دلیل افت فشار، صادرات گاز به ترکیه قطع و یا با کاهش مواجه می شود.