انعکاس آبگیری سیوند در ایتالیا

بيژن روحانی

کوروش در حال صدور اجازه بازگشت یهودیان تبعیدی به وطن شان، ژوزف فلاویوس، نقاش فرانسوی قرن پانزدهم

صدای امواج سد سیوند به ایتالیا هم رسید
روزنامه ایتالیایی "لا ریپوبلیکا" روز گذشته یک صفحه کامل خود را به بررسی پرونده سد سیوند در ایران و کاوش‌های باستان شناسی دره بلاغی اختصاص داده است. این روزنامه در گزارش جامعی که با عنوان "آخرین یورش به کوروش کبیر" تهیه کرده است ضمن انعکاس نظریات گوناگون در این مورد اشاره می‌کند: سد سیوند که آبگیری آن به تازگی آغاز شده است بیش از ١٣٠محوطه باستان شناسی در تنگه بلاغی را در آب غرق خواهد کرد. همچنین گذرگاهی که در گذشته راه اتصال پاسارگاد (اولین پايتخت هخامنشیان) به تخت جمشید( مکان آیینی آنها ) بود نیز در دریاچه سد غرق خواهد شد. در ضمن به دلیل آهکی بودن سنگ‌های مقبره کوروش و سایر تاسیسات پاسارگاد احتمال این که در اثر رطوبت به آنها آسیب برسد نیز وجود دارد.

اعتراض نهادهای مدنی
لاریپوبلیکا در ادامه گزارش خود به اعتراضات گسترده دانشجویان اشاره می‌کند و همچنین از شیرین عبادی برنده جایزه صلح نوبل نام می‌برد که دادخواستی با بیش از سه هزار امضاء علیه رحیم مشایی رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و پرویز فتاح وزیر نیرو تهیه کرده است. این روزنامه در گزارش خود می‌نویسد که دانشجویان معترض به آبگیری سد سیوند، مسئولان وزارت نیرو و سازمان میراث فرهنگی را که به این کار رضایت داده‌اند با اسکندر و چنگیزخان که باعث نابودی بخش‌های وسیعی از ایران شدند مقایسه می‌کنند.

همچنین از قول "محمدعلی دادخواه" وکیل دادگستری و کسی که شکایت علیه وزارت نیرو و میراث فرهنگی را به دادگستری تسلیم کرده است می‌نویسد:" ما باید با خردمندی تمام از یک طرف بین سدی که می‌تواند برای یک دوره محدود مفید و قابل استفاده باشد و از طرف دیگر بین میراث فرهنگی که متعلق به گذشته، حال و آینده این سرزمین است دست به انتخاب بزنیم. مطالعات متخصصان نشان می‌دهد که آب دریاچه سد به طور گسترده باعث تغییر در اقلیم و محیط زیست منطقه می‌شود و همچنین به مقبره کوروش نیز آسیب می‌رساند".

مشکل کم آبی در ایران
این روزنامه می‌نویسد پروژه سیوند پروژه‌ای است پانزده ساله اما در این اواخر ناگهان شتاب فراوانی به خود گرفت.

با این حال گزارش لا رپوبلیکا به این نکته نیز اشاره می‌کند که ایران کشوری است که همیشه با مشکل کم آبی رو به رو بوده است اما در عین حال به دلیل جمعیت فراوان و در حال رشد آن مجبور است زمین‌های فراوانی را به کشاورزی اختصاص دهد. در حال حاضر بیش از صد پروژه سدسازی در ایران وجود دارد و وزیر نیرو از افتتاح هجده سد در ماه‌های آینده خبر داده است. سد سیوند در منطقه‌ای ساخته شده که زمین آن با خطر شوره زدن رو به روست اما از طرف دیگر خطر نابودی آثار باستانی و میراث فرهنگی نیز در میان است. به همین دلیل در سال ٢٠٠۴ دولت ایران درخواست کمک جهانی برای انجام کاوش‌های باستان شناسی را مطرح کرد و هفت هیئت باستان شناسی به مدت دو سال در تنگه بلاغی به فعالیت و مطالعه مشغول بودند.

دست آورد هیئت‌های خارجی
هیئت باستان‌شناسان آلمانی موفق به کشف دخمه‌ها و غارها و محوطه‌هایی با بیش از شش هزار سال قدمت تاریخی شد. فرانسوی‌ها توانستند کاخ یا کوشکی متعلق به داریوش را پیدا کنند که به احتمال زیاد اقامتگاه او در منطقه به هنگام شکار بوده است. ماموریت هیئت ایتالیایی به سرپرستی پروفسور "پیرفرانچسکو کاللیری" (Pierfrancesco Callieri) از دانشگاه بولونیا (Bologna) به کشف روستایی با خانه‌های سنگی منجر شد. اهمیت این کشف استثنایی از آن روست که تا این زمان اعتقاد بر این بود که مردم عادی دوران هخامنشی چادرنشین بوده‌اند. اکتشاف این روستا با خانه‌های سنگی، عملیات آبگیری سد را که برای ابتدای سال ٢٠٠۶ آماده بود یک سال دیگر نیز به تاخیر انداخت تا تحقیقات ادامه پیدا کند.

مصاحبه با سرپرست هیئت ایتالیایی
لا ریپوبلیکا همچنین مصاحبه کوتاهی با پروفسور کاللیری، سرپرست هیئت باستان‌شناسان ایتالیایی در تنگه بلاغی انجام داده است. او معتقد است:" محوطه‌های بسیار مهم این منطقه در امان خواهند بود و برای سایر محوطه‌ها آن چه که مهم است انجام مستندنگاری و ثبت اطلاعات آنهاست. تمام ما سرپرستان گروه‌ها در کنفرانسی که در ماه ژانویه در تهران برگزار شد به این نکته اشاره کردیم که نمی‌توان همیشه تمام شواهد و آثار تاریخی را نجات داد و حفظ کرد. این امر در هرجای جهان اتفاق می‌افتد، حتا در ایتالیا. دانشجویان خیلی مخالف این امر بودند و مباحث بسیار داغی به صورت مدنی در گرفت. نکته مهم آنست که جوانان ایرانی بسیار نگران و مراقب میراث فرهنگی و محیط زیست خودشان هستند."

کاللیری در پاسخ به سئوال لا ریپوبلیکا که آیا این نظریه درست است که دولت ایران چندان به تاریخ پیش از اسلام اهمیت نمی‌دهد به این روزنامه می‌گوید:" من چنین چیزی نمی‌گویم. آنها که در کار حفاظت از میراث فرهنگی در ایران هستند امکانات کمی دارند اما هر چه که از دستشان برمی‌آید انجام می‌دهند".

در این گزارش همچنین به شخصیت کوروش کبیر اشاره شده و ضمن تجلیل از او به عنوان کسی که بردباری و رواداری فراوانی در برابر ادیان و اقوام مختلف داشت، یک نقاشی قرن پانزدهمی از یک نقاش فرانسوی به نام ژوزف فلاویوس (Josèphe Flavius ) به چاپ رسیده که کوروش را در تخت شاهی و در حالی نشان می‌دهد که جازه بازگشت یهودیان را به اورشلیم صادر می‌کند.

-----------------------------------
مطالب مرتبط:
تنگه بلاغی، توقف یا ادامه کاوش‌ها؟
پیچیدگی‌های پرونده سیوند
استناد به پروفسور مرده برای سد سيوند
آبگیری سد سیوند به دستور احمدی‌نژاد