محیط زیست


قاچاق حیوانات

بیژن روحانی: جاسازی یک توله‌ببر دو ماهه در چمدان مسافری از تایلند به مقصد ایران در هفته‌ی گذشته، باز هم بحث مهم قاچاق حیوانات در سراسر دنیا را در کانون توجه قرار داد. سالانه صدها هزار گونه‌ی کمیاب و یا در حال انقراض از مناطق مختلف دنیا توسط قاچاقچیان به کشورها و یا حتی قاره‌های دیگر منتقل می‌شود و به فروش می‌رسد. سود فراوان این کار غیر قانونی باعث شکل‌گیری شبکه‌های زنده‌گیری و قاچاق حیوانات شده است. معاهده‌ی جهانی سال ۱۹۷۳در خصوص تجارت گونه‌های کمیاب، به شدت نسبت به خطرات قاچاق و انتقال غیر قانونی حیوانات هشدار می‌دهد.



ابعاد جدید از خسارت سیل در پاکستان

بیژن روحانی: به گفته‌ی دبیرکل سازمان ملل متحد، سیل بی‌سابقه در پاکستان مانند یک سونامی است که به مرور زمان قدرت تخریب و ویرانگری آن بیشتر می شود. اکنون میلیون‌ها نفر سیل‌زده و بی‌خانمان با خطر عدم دسترسی به آب سالم و گسترش بیماری‌های عفونی رو به رو هستند. همسایگان پاکستان از جمله ایران در مرزهای خود در آماده باش کامل برای مقابله با ورود بیماری‌ها واگیردار به سر می‌برند.



سرخی آب دریاچه‌ی شور

بیژن روحانی: در روزهای اخیر تغییر رنگ آب دریاچه ارومیه به طرز محسوسی افزایش یافت و به سرخی رسید. دلایل متفاوتی از جمله شکوفایی جلبکی و تغییر در ترکیبات نمک برای این پدیده نادر ذکر شده است. اما این اتفاق با کاهش میزان آب و افزایش غلطت نمک در ارتباط است. عوامل مختلف طبیعی و انسانی از جمله خشکسالی و سد ساختن در حوزه آبریز دریاچه در کم شدن میزان آب آن دخالت داشته‌اند.



سیل بزرگ در پاکستان

بیژن روحانی: سیل در پاکستان به فاجعه ای بزرگ تبدیل شده و زندگی چهارده میلیون نفر را با خطرات مختلفی تهدید کرده است. دانشمندان از احتمال ارتباط این سیل با تغییرات آب و هوایی سخن می گویند. سازمان ملل درخواست جمع آوری کمکی را به ارزش ۴۹۵ میلیون دلار منتشر کرده ولی طالبان به مردم و دولت پاکستان هشدار داده است که کمک سازمان‌های جهانی و کشورهای غربی را نپذیرند.



آثاری جدید در میراث طبیعی جهان

بیژن روحانی: با پایان آخرین نشست کمیته میراث جهانی سازمان یونسکو، به جز آثار تاریخی، چندین اثر طبیعی و زیست محیطی نیز به فهرست این آثار جهانی اضافه شده است، آثاری که نشان قدرت حیرت انگیز طبیعت است. کشورهای چین، فرانسه، سریلانکا روسیه و کیریباتی از جمله کشورهایی هستند که توانستند چشم اندازها و مناطق بکر و طبیعی خود را ثبت کنند.



پناهجویان اقلیمی؛ موجی که پس از گرما می‌آید

بیژن روحانی: محققان دانشگاه پرینستون می‌گویند گرمایش جهانی سبب خواهد شد آمریکا با موج بزرگی از مهاجران و پناهجویانی رو‌به‌رو شود که به دلیل این پدیده، زندگی‌شان دستخوش تغییرات ناخواسته شده است. این محققان پیش‌بینی کرده‌اند طی دهه‌های آینده چندین میلیون‌نفر از مکزیک به دلیل نامساعد شدن شرایط اقلیمی به آمریکا پناه خواهند برد و از این نظر ایالات متحده با چالش بزرگی روبه‌رو خواهد شد.



درباره‌ی وضعیت آب آشامیدنی تهران
آلودگی آب تهران و سردرگمی شهروندان

بیژن روحانی: اظهارات متفاوت در خصوص آلودگی آب تهران، شهروندان را در مورد نحوه استفاده از آب آشامیدنی با تردیدهایی رو به رو کرده است. در حالی‌که وزیر بهداشت اعلام کرده بود آب تهران به نیترات آلوده است و زنان باردار و کودکان شیرخوار بهتر است از آب بطری استفاده کنند، وزیر نیرو و استاندار تهران بر سلامتی آب تهران تاکید دارند و اخبار مربوط به آلودگی را خبرسازی برخی رسانه‌ها می دانند. سالهاست بخشی از آب تهران از طریق آب چاه تامین می‌شود.



بزرگترین نیروگاه خورشیدی در اسپانیا

بیژن روحانی: در دهه‌های اخیر سرمایه‌گذاری جهانی برای استفاده از انرژی‌های تجدید شونده افزایش یافته است. به تازگی بزرگترین نیروگاه خورشیدی در غرب اسپانیا افتتاح شده است. سیاستگذاران بخش انرژی در اسپانیا امیدوارند با استفاده از این منابع، در آینده از وابستگی به سوخت‌های فسیلی و انرژِی هسته‌ای رها شوند. اسپانیا همچنین از بزگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان فن‌آوری و تجهیزات مربوط به نیروگاه‌های خورشیدی در جهان است.



آتش نفت شهر چگونه مهار شد

بیژن روحانی: پس از ۳۸ روز مبارزه بی‌امان با آتش، اکنون مسئولان وزارت نفت اعلام کرده‌اند آتش در چاه شماره ۲۴ نفت شهر مهار شده است. به گزارش شانا، مدیرعامل شرکت نفت مناطق مرکزی از پایان موفقیت‌آمیز عملیات مهار آتش چاه ۲۴ نفت‌شهر با تلاش مهارگران صنعت نفت خبر داد و گفت: حفاری انحرافی برای مهار کامل چاه از عمق ادامه دارد. به نظر می‌رسد به‌گفته مسئولان وزارت نفت آتش چاه مهار شده، اما هنوز مشکلاتی در منطقه باقی مانده است.



حیات، آن‌قدرها هم متنوع نیست

ترجمه‌ی احسان سنایی: زمین میزبان چه‌تعداد از گونه‌های زیستی است؟ طبق تجدید برآوردی توسط یک تیم از پژوهش‌گران بین‌المللی، این تعداد، به طرز قابل تأملی کمتر از آن چیزی است که تاکنون تصورش می‌رفت؛ فقط ۵.۵ میلیون. هرچند همین آمار هم در نوع خود فراوان است؛ اما در برابر برآوردهای پیشین که از وجود ۳۰ تا ۱۰۰ میلیون گونه را پیش‌بینی می‌کرد؛ حتی به چشم هم نمی‌آید. این پژوهش اخیر، نشان می‌دهد شانس صحت برآورد وجود ۳۰ میلیون گونه تنها ۰.۰۰۱ درصد است!



نجات گربه ایرانی از ماشین لباس‌شویی

پژمان اکبرزاده: در خارج از ایران، در کتاب‌ها، دانشنامه‌ها و مجله‌های گوناگون، به گستردگی از گربه‌های ایرانی می‌توانید مطلب پیدا کنید ولی به تازگی یکی از این گربه‌های خپل، پشمالو و تنبل وارد اخبار جهانی شده است! این گربه سفید و پر ناز و عشوه که در حال حاضر در استرالیا زندگی می‌کند، جایی را برای استراحت بهتر از سبد رخت‌چرک‌ها پیدا نکرده بوده و صاحبخانه هم اشتباهی او را با رخت‌ها در ماشین لباس‌شویی ریخته؛ پیشی خانوم اما جان سالم به‌در برده!



به بهانه‌ی دوم اردی‌‌بهشت، روز زمین
روزی برای زمین

بیژن روحانی: از چهل سال پیش، بیست و دوم آوریل به نام «روز زمین» نام‌گذاری شده است و هدف اصلی برگزاری این روز از یک سو آشنا کردن مردم با راهکارهای ساده حفاظت از محیط زیست و از سوی دیگر حساس کردن نهادهای تصمیم گیری و دولتمردان نسبت به مسائل مهم زیست محیطی است. گرچه مرزهای سیاسی انسان‌ها را از یکدیگر جدا کرده است، اما سرنوشت همه به حفاظت از خانه‌ی مشترکی بستگی دارد که در آن زندگی می‌کنیم.



گزارشی از جاذبه‌های ارسباران
ارسباران؛ تلفیق طبیعت و تاریخ

سام‌ خسروی‌فرد: تازیانه می‌زند پیرمرد بر ورزا تا زمین را رام کند، سیطره خود بر ارض را به اثبات برساند و معاش را چاره‌ای به دست داده باشد. آن سوتر پیرزنی به افق چشم‌ دوخته است، مکثی می‌کند و پا در پای استری هیزم به خانه می‌برد برای اجاقی که اینک خاموش است. این‌جا ارسباران است؛ سرزمین مه و باران و رودخانه، جنگل و کوه و جلگه. عرصه‌ای جادویی و شگفت‌انگیز از تلفیق طبیعت و تاریخ.



سکان‌دار بعدی کشتی توفان‌زده محیط زیست که خواهد بود؟

سام خسروی‌فرد: عملکرد زیست‌محیطی دولت نهم چنان رقت‌بار بود که برخی هشت سال مدیریت ابتکار را دوران طلایی محیط زیستِ پسِ از انقلاب نامیدند. فاجعه تالاب پریشان، ساخت کنارگذر انزلی، مرگ دلفین‌ها در خلیج فارس، سقوط ۱۴ پله‌ای وضعیت محیط زیست ایران در سال ۲۰۰۶، فعالیت‌های نفتی در پارک ملی کویر، واگذاری بخشی از تالاب بین‌المللی هورالعظیم به تشکیلات نفت و ... تنها گوشه‌ای از عملکرد دومین زن رییس محیط زیست است.



گفت‌ وگ و با یکی از شهروندان اهواز پیرامون آلودگی هوای این شهر
خاموشی خوزستان زیر گرد وغبار

لیدا حسینی‌نژاد: از ساعت نه صبح روز چهارشنبه ۲۳ بهمن، غلظت گرد و غبار در هوای استان خوزستان به شدت افزایش پیدا کرده است. به طوری که هم‏اکنون به شش برابر حد مجاز رسیده و زندگی عادی مردم این استان را تحت‏الشعاع قرار داده است. ابراهیم، یکی از شهروندان اهواز در گفت‌وگو با زمانه می‌گوید: «به عنوان یک ایرانی، از مسئولین خواهش می‏کنم فکری بکنند، این مردم بالاخره دارند این‏جا زندگی می‏کنند. چرا در دو سه سال اخیر این وضع پیش آمده و قبل از آن چنین اتفاقی نمی‏‏افتاد؟»



گفت و گو با مهندس محمد درویش پیرامون دستور قطع درختان کهنسال
قتل‌عام درختان کهنسال به بهانه خرافه‌پرستی‬

مینو صابری: در روزهای اخیر، دستور قطع درختان کهنسال از سوی حجت‌الاسلام میرحسینی اشکوری، مدير كل اوقاف و امور خيريه استان گيلان صادر و دلیل این تصمیم، مبارزه با خرافه‌پرستی عنوان شده است. درختان کهنسالی که برخی از مردم بنا به اعتقادات دیرینه‌شان به این درختان دخیل می‌بندند و حاجت می‌طلبند به عنوان عامل اصلی خرافه‌پرستی محکوم به مرگ شدند. در این راستا با مهندس محمد درویش گفت و گو کرده‌ام.



گفت ‌و گو با ‌مهندس محمد درویش‌، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع:
ژرف‌ترین فروچاله‌ی کشور در همدان

مینو صابری: به دنبال شنیدن خبر پدید آمدن‌ فروچاله‌ای عظیم در اطراف همدان در روزهای اخیر‌، با مهندس محمد درویش، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور‌ که اخیراً از این فروچاله دیدن کرده، گفت و گو کردم. او می‌گوید: «‌دو روز پیش بازدیدی از این فروچاله داشتیم که حدود ۲۰ متر عمق دارد و حدود ۱۵ تا ‌۱۸ متر قطر این فروچاله است. علاوه بر فروچاله آثار نشست زمین در شعاعی به طول ۴۰۰ متر اطراف این فروچاله کاملاً مشخص است. حتی برای مردم محلی آن منطقه که نظیر این فروچاله‌ها را طی ۱۰ سال گذشته دیده‌اند، فروچاله‌ای با چنین وسعت و عظمتی بی‌سابقه بوده است.»



در مسجد سلیمان از خانه و محله نفت می‌جوشد

کوروش ایران‌نژاد: چشمه‌های خودجوش نفت به مشکل زیست محیطی خطرناک مسجدسلیمان تبدیل شده و نیاز به اقدامی کارشناسی و سریع برای نجات جان مردم شهر دارد. بوی گاز موجود در محله غیر ‌قابل کنترل است و بسیار آزار‌دهنده. اما ساکنان محله برای چانه‌زنی با مجریان طرح خرید منازل‌، هم‌نشینی با چشمه‌های نفت را تحمل می‌کنند.



حیوانات خانگی و پناهگاه حیوانات بی‌خانمان

مینو صابری: در سال‌های اخیر، با دارندگان حیوانات خانگی در ایران برخورد می‌شود، با این توجیه که نگهداری این‌گونه حیوانات یک «مد و نماد فرهنگ غرب» شده است. از سوی دیگر نیروی انتظامی در کنار تولید غذا برای سگ‌های پلیس، غذای گربه تولید و روانه‌ی بازار می‌کند. برخی افراد هم در مورد انتقال بیماری از حیوانات خانگی به انسان نگرانی‌هایی دارند. در این گزارش به سراغ دکتر هومن ملک‌پور، دامپزشک، رفتم و با او درباره‌ی نگهداری از حیوانات خانگی و نگرش‌ جامعه به این مقوله گفت‌وگو کردم. همچنین به اولین پناهگاه حیوانات که در حومه‌ی شهر هشتگرد واقع است، سر زدم و با مدیر و دوستداران فعال حیوانات بی‌پناه این‌باره صحبت کردم.



محیط زیست، یک مساله لوکس و فرعی نیست

مینو صابری: روزهای اخیر شاهد موج سبزی در وبلاگ‌شهر بودیم که فعالان محیط زیست فراخوان داده و از وبلاگ نویس ها درخواست کرده بودند نسبت به نابودی تالاب‌ها بی‌تفاوت نباشند و اعتراض خودشان را نسبت به این فاجعه زیست محیطی اعلام کنند. به دلیل اهمیت موضوع بر آن شدم تا با تنی چند از کارشناسان محیط زیست گفت و گویی کنم تا از زبان این متخصصین بشنویم که اصلاً تالاب چیست و چرا حافظان محیط زیست به آن‌ها اهمیت می‌دهند، و انگیزه‌ی این که از بلاگر‌ها می‌خواهند به این موضوع هم بپردازند چه بوده است و آیا نتیجه‌ی مطلوبی حاصل شد یا نه؟