فرهنگ و جامعه

«شرم علت اصلی افسردگی است»

ترجمه‌ی ونداد زمانی: بشر، وقتی دست رد به سینه‌ی تقدیر زد و سرنوشت را نپذیرفت، هر چند از گناه فاصله یافت ولی عذاب جدیدی گریبان روح‌اش را گرفت که اساس افسردگی فراگیرش گشت. وقتی بشر نتوانست در دنیای بی‌ در و پیکری که فقط بر پایه‌ی سود شخصی قرار گرفته به آرامش و بی‌نیازی برسد جای گناه را با شرم عوض کرد. شرمی که انسان هر چه بیش‌تر تلاش می‌کرد بیش‌تر از همیشه در آن غوطه‌ور می‌شد.

نوئل تکنولوژی!

ایرج ادیب‌زاده: میلیون‌ها مسیحی در سراسر جهان در کنار درخت‌های سبز کریسمس، که با چراغ‌ و روبان‌ تزئین شده‌ بودند، زادروز مسیح را جشن گرفتند. کریسمس که می‌شود بزرگ‌ترها قصه‌ی پاپانوئل را برای بچه‌ها تعریف می‌کنند، که با سورتمه‌اش از راه می‌رسد و از راه شومینه یا دودکش بخاری، برای بچه‌ها هدیه می‌آورد. اما پیشرفت‌های تکنولوژی کار پاپانوئل را کمی دشوار کرده!

مشکل اصلی مهاجرین انگلیس تبعیض نژادی نیست

ترجمه‌ی ونداد زمانی: به نظر می‌رسد گفتمان غالب مهاجرین در انگلستان و روابط اجتماعی میان اقلیت‌های قومی و نژادی و جامعه سفیدپوست بومی، تغییرات ملموسی در دوره‌ی اخیر داشته است. شاید بتوان ادعا کرد آن‌چه که به‌اصطلاح فرهنگ تبعیض‌نژادی نامیده می‌شود دیگر چندان محلی از اعراب نداشته و مشکلات مهاجران و اقلیت‌ها از ریشه‌های دیگری آب می‌خورد. در این گزارش به بررسی این مهم پرداخته‌شده است.

انار قندهار برای شب چله

احمد قریشی: اگر کمی مروری برگذشته‌های نزدیک تا اکنون قندهار داشته باشیم؛ ازجنگ‌های خانمان سوز داخلی گرفته تا تریاک، طالبان و جنگ کنونی، هیچ کدام خوشایند نخواهد بود اما جالب است بدانیم از میان این همه نابسامانی‌های ناشی از بوی باروت، صدای انفجار و همهمه تریاک، گلی شکفته، قامت راست کرده و آوازه آن عالمگیر شده است.

آستارا: از شیر مرغ تا جان آدمی‌زاد

ترجمه‌ی ونداد زمانی: آستارا در ظاهر، شهر گناه‌کاران نیست و به نظر نمی‌آید که بخواهد آن‌طور وانمود کند، ولی در همان حیاط ورودی سر مرز، در کنار پیرزنانی که چای و کباب می‌فروشند، متل‌های ساده و کوچکی هست که می‌توان دخترها را ( به‌گفته‌ی یک مرد ایرانی) به آن‌جا برد. خیابان الیار بیوف، پر است از کافه‌های روشن از نور مهتابی، که با وودکای روسی و کنیاک فرانسوی آماده‌ی پذیرایی از مشتریان‌شان هستند.

کیارستمی و گربه‌های ایرانی

مهدی عبدالله زاده: کیارستمی با اشاره به فیلم گربه‌های ایرانی گفته است: «زمانی که تماشاگران برای فیلمی دست بزنند و هورا بکشند مرگ آن فیلم‌ساز فرا رسیده است.» اما من در این فیلم هیچ نشانه‌ای از قرابت و همگونی با الگوهای متداول هالیوودی نمی‌بینم و معتقدم کیارستمی به هر دلیل ناگزیر، امکان تماشای دقیق و دور از پیش‌داوری را نداشته و نظرش در این باره با واقعیت فیلم همخوانی ندارد.

بازی‌های کامپیوتری و جنایت جنگی

ونداد زمانی: چندی پیش دو گروه مستقل سوئیسی نتیجه تحقیقات خود را در باره رابطه بین بازی‌های کامپیوتری و خشونت به چاپ رساندند و ادعا کردند که این‌گونه بازی‌های خشن نه تنها تأثیری در افزایش خشونت در بین هواداران ندارند؛ بل‌که با وجود نقض قرارداد ژنو در این بازی‌ها تصویر واقعی‌تری از جنگ‌های موجود ساخته و از انتزاعی شدن مفاهیم جنگی می‌کاهند.

معروف‌ترین مبلغ دموکراسی برای چین

ونداد زمانی: «آی ویوی» جنجالی‌ترین معمار و مجسمه‌ساز مخالف و منتقد چین فرزند یکی از معروف‌ترین شاعران چینی بود که در راهپیمایی بزگ انقلاب چین همراه مائو قدم برمی‌داشت. تنها حفاظ او در پرخطرترین دوره‌های زیست انتقادی‌اش، عمل زیرکانه‌ی قرار گرفتن بر روی اینترنت به‌منظور دیده‌شدن است. از نظر او خلق یک شعر و فعالیت سیاسی باید از شیوه‌ای مشابه باشند.

آزادی؛ نبرد برای بقای انسانیت

امید حبیبی‌نیا: در روزی که بسیاری از مردم در ایران خود را علی‌رغم بیم از خشونت پلیس برای تظاهرات ضدحکومتی آماده می‌کردند، رسانه‌ها از مرگ پژوهش‌گر و فیلسوف برجسته معاصر، کلود لوی اشتراوس، پدر انسان شناسی که اتفاقا در زمینه ماهیت خشونت و ساختار اجتماعی قدرت نظرات درخشانی ارائه کرده است خبر دادند.

«من رو ببر بیمارستان، من نمی‌خوام بمیرم»

ترجمه‌ی ونداد زمانی: «سیبرتا»، یک نمایشنامه رادیویی است، که چهار بار در هفته در کشور اتیوپی پخش می‌شود. برنامه‌ی «سیبرتا» از زندگی زوج جوانی حکایت می‌کند که در آستانه تولد فرزندشان هستند. شنوندگان نمایش رادیویی پی می‌برند که دلیل دیر وضع حمل شدن نوزاد، که مادر حامله «تیه تینا» را تا سر حد مرگ هم کشانده، ختنه‌ای است که بر مادر در کودکی تحمیل شده بود.

جذابیت توریستی حلبی‌آبادهای جهان

ترجمه‌ی ونداد زمانی: تصویر جذاب و معصومی که سینما از فقر و زندگی نکبت‌بار حلبی‌آبادها خلق کرده، در بین توریست‌های جهان موجب ایجاد علاقه شایانی شده است. جاری‌ شدن سیل جدیدی از توریست‌های فقر به زاغه‌های هند تبدیل به صنعتی پر درآمد برای آژانس‌های حرفه‌ای توریستی شده است. این پدیده توجه منتقدان موافق و مخالف بسیاری را برانگیخته است.

ران‌های چاق‌تر، عمر طولانی‌تر

لیدا حسینی نژاد: از نظر دانشمندان دانمارکی زنان و مردان با دور ران بیش از ۵۵ سانتی‌ متر به طور کلی عمر طولانی‌تری دارند. پژوهشگران دانشگاه کپنهاگ وزن، قد و دور ران سه هزار نفر را اندازه‌گیری کردند. همچنین فشار خون و میزان کلسترو این افراد هم ثبت شده است. این تحقیق بر روی این افراد دهسال طول کشیده و نتیجه‌ی تحقیق این بوده است که آنهایی که دور ران کمتر از ۵۵ سانتی‌متر دارند، دو برابر افراد دیگر در معرض احتمال بالای بیماری و مرگ زودرس هستند.

انگشتان سوخته‌ی خورشید

مهرگان: ما پنج واقعه‌ی خودسوزی داریم. جوانترین‌شان نه ساله است. به شهر علم و فرهنگ یک پسوند دیگر هم اضافه می‌شود. ولی چرا این دختران تا این حد بی عقل‌اند؟ کی در نه سالگی مقابل یک ملت ایستادگی می‌کند؟ بدون سواد و تجربه؟ اول باید سی سال تجربه‌ی زندگی پیدا کرد؛ بعد شروع کرد به فکر کردن. تا فکر کند می‌شود همان چهل و چند ساله. آخر این شهر باید چهل ساله‌ی نیم سوخته هم داشته باشد. چرا ندارد؟ چرا همه‌ی این دختران این‌همه کودک‌اند و این همه کودکان این همه تنها؟

طارق رمضان، مسلمانی متجدد یا گرگ در لباس میش

فروغ .ن. تمیمی: هفته پیش طارق رمضان، فیلسوف و محقق مسلمان مصری ـ سویسی که مشاور شهرداری روتردام و استاد دانشگاه اراسموس در این شهر بود، از سمت‌های خود در هلند برکنار شد. ریک خراس هف قانون‌گذار و عضو شورای رهبری شهرداری روتردام از حزب چپ‌های سبز با اعلام این خبر، علت برکناری آقای رمضان را همکاری با پرس تی وی، دانست. موضوع همکاری رمضان با تلویزیون ایرانی، اولین بار توسط دو نفر از اعضای حزب دموکرات مسیحی مطرح شده بود.

دو خاطره از یک روز

مهرگان: شبی همان‌طور که از تلویزیون خصوصی اخبار را می‌دیدند، خبری دردناک‌تر از اخبار دیگر پخش شد. مدیر یا رییس کدام اداره‌ی دولتی، همان‌طور که اشک‌هایش را کودکانه با پشت دستش پاک می‌کرد، گفت: چرا باید پسر من؟ نوبت به پسر پانزده ساله‌ی من که رسید یاد دولت از عدالت آمد؟ و کمره را کسی پرت می‌کند و صدای فحش و ناسزا بلند می‌شود. پسر این مرد را غلام یحیی سیاووشانی، کسی که تازگی‌ها پیدا شده، اختطاف کرده و خواستار مقدار ناچیز پول، حدوداً صد هزار دلار شده بود. زمانی که پول را به یحیی باید می‌رسانده، دولت مانع دادن پول‌ها شده و وعده کرده، پسرش را سالم تحویلش می‌دهد.

سفر بی بی مهرگان به هرات باستان

مهرگان: هرات شیریخ دارد، شیریخ فروشی هم. در آن می‌توانند زن و مرد با هم شیر یخ بخورند. آهنگ‌های مایکل جکسن را در تلویزیون آخرین مدل که جوره‌اش را بی‌ بی مهرگان این طرف آب‌ها چه که در خواب هم ندیده، ببینند. رستوران با کباب قندهاری«دنبه‌ی گوسفند» دارد. باغ ملت، هتل پنج ستاره و قلعه‌ی شربت هم. ولی باورتان می‌آید هرات، پلیس هم داشته باشد؟ پنج درصدشان روز کار می‌کنند در شاهراه‌ها. نود و پنج درصد دیگرشان فقط شب. فیصدی شبانه به این خاطر بالا رفته که تازگی‌ها متوجه شده‌اند، دختران و پسران بعد از آن‌که فامیل به خواب غفلت می‌رود، سر و تن‌شان در کوچه و سرک‌ها پیدا می‌شود.

ﺭﻭﺯ ﻫﻤ‌ﺒﺴﺘﮕﯽ ﺩﺭ ﻫﺎﯾﺪ ﭘﺎﺭﮎ ﻟﯿﺪﺯ‬

فریما: ﺳﻨﮓ ﺑﺎﺭﺍﻥ کردن ﭘﻠﯿﺲ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ کشیده شدن کافه‌ای ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ‪Jolly Brewer‬‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ ﺳﯿﺎﻩ ﻭ ﺧﺸﻦ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻣﺤﻠﻪ ﺩﺭ ﺍﺫﻫﺎﻥ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﺪﻝ ﺷﺪ.‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﮔﺬﺷﺖ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ سال نود و شش، ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺍین‌که ﺛﺎﺑﺖ ‪کنند ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺩﻫﺸﺘﻨﺎﮎ، ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺟﺎﺭﯼ ﺍﺳﺖ ﻓﺴﺘﯿﻮﺍﻟﯽ ﺭﺍ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺭﻭﺯ ﻫمبستگی ‫ﻧﺎﻣﮕﺬﺍﺭﯼکردند. ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﺳﺎﻝ ﺗﺎ کنون ﻫﺮ ﺳﺎل ﺩﺭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺷﻨﺒﻪ ﻣﺎﻩ ﺁﮔﻮﺳﺖ، ﻣﻨﻄﻘﻪﯼ ﺳﺒﺰ ﻫﺎﯾﺪﭘﺎﺭﮎ ﻣﯿﺰﺑﺎﻥ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺍﺳﺖ که ﮔﺮﺩ ﻫﻢ ﻣﯽ‌ﺁﯾﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﻔﺎﻭﺕ‌ﻫﺎﯼ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﻧﮋﺍﺩﯼ‌ﺷﺎﻥ را ﺟﺸﻦ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩﻫﺎی‌شان ﺭﺍ ﺑﻪ نمایش ﺑﮕﺬﺍﺭﻧﺪ.

«اعتصاب غذا می‌کنم تا ناعدالتی را فریاد بزنم»

اعلام همبستگی با ایرانیان، این روزها به شکل اعتصاب غذا در بسیاری از شهرهای اروپایی نمود دارد. تعدادی از ایرانیان در شهر وین، بیش از ۲۵ روز است که در مقابل دفتر سازمان ملل تحصن کرده‌اند. آن‌ها در آستانه هجده تیر اعتصاب غذایی ۲۴ ساعته داشتند. حسن نائب هاشمی که پزشک عمومی است و یکی از برگزار کنندگان این تحصن و اعتصاب غذا در این باره به زمانه می‌گوید: «با همه‌ی ضررهایش، از این شیوه استفاده می‌کنم، برای این‌که آن ناعدالتی را که وجود دارد به شکلی فریاد بزنم و این توجه عمومی را جلب بکنم.»

فروش بی‌رحمانه سگ‌ در خیابان‌های تهران

مینو صابری: مدت‌هاست شاهد هستیم که در تهران بر سر تقاطع‌های خیابان‌های شلوغ و پرتردد، به خصوص در شمال شهر افرادی مبادرت به فروش سگ‌هایی بعضاً یک‌روزه یا چند‌روزه می‌کنند که این موضوع معضلاتی به وجود آورده که علاوه بر ظلمی که به‌ این حیوانات بی‌پناه می‌شود خانواده‌هایی را هم که این سگ‌ها را می‌خرند با مشکلات عدیده روبه‌رو کرده است. به همین بهانه با خانم صدف احمدی یکی از خریداران این سگ‌ها و همچنین دکتر هومن ملوک‌پور، دامپزشک گفت و گو کرده‌ام.

ایرانی‌‌ها هم کریسمس را جشن می‌‌گیرند

زویا امین: بچه که بودم از اوایل دی ذوق‌زده منتظر تلفن زن‌‌دایی مسیحی‌‌ام می‌‌شدم تا ما را هم مثل بقیه فامیل به جشن کریسمس مفصلی که هر ساله در منزلش برگزار می‌‌کرد دعوت کند. درخت ‌کاج بزرگی که زن‌‌دایی‌ لیلیانم تزئین می‌‌کرد، زیباترین درخت‌ نوئل در دنیا بود. دلتنگی من برای زن‌‌دایی‌‌ام چاره‌‌ای نداشت اما دلتنگی‌‌ام برای دیدن دوباره درخت کریسمس از نزدیک دیری نپایید. هر سال که می‌‌گذرد تعداد ایرانیان مسلمانی که از یک ماه مانده به کریسمس، درخت کاج می‌‌خرند و تزئینش می‌‌کنند و گوشه‌‌ی خانه‌‌ها و مغازه‌‌هایشان می‌‌گذارند، بیشتر می‌‌شود.