خارج از سیاست


گزارشی از نمایشگاه موزه‌ی بزرگ هرمیتاژ در آمستردام
ماتیس، پیکاسو، کاندینسکی در موزه هرمیتاژ

فروغ.ن. تمیمی: با افتتاح ساختمان جدید موزه بزرگ هرمیتاژ در آمستردام تنها در عرض چند ماه هفت صد هزار نفر از آن دیدن کرده‌اند. سالن‌هایی بزرگ با طراحی مدرن، خالی از تزیینات و دیوارهای بلند و سفید وجه مشخصه این موزه است. نمایشگاه جدید موزه هرمیتاژ «از ماتیس تا ماله‌ویچ» نام دارد و به آثاری مهمی از پیش‌گامان نقاشی مدرن مانند ماتیس، پیکاسو، کاندینسکی، ماله‌ویچ، درین و فلامینگ، فان دونگن و دیگران اختصاص یافته است.



وبلاگ‌نویسی: سرگرمی یا فرهنگ‌سازی

فرشته مولوی: وبلاگ جایگاه یا عرصه یا پهنه‌ای‌ست که افزون بر نوشته یا متن می‌تواند و بایسته است که ابزارهای رسانه‌ای دیگری چون عکس و طرح و بریده‌ی دیداری و بریده‌ی شنیداری را هم در بربگیرد. به این ترتیب وبلاگ عرصه‌ی هم‌نشینی کلام با صدا و نما و در نهایت هم‌نشینی نوشتار با هنرهایی چون گرافیک و موسیقی و فیلم می‌شود تا بتواند کارکرد یک رسانه‌‌ی امروزی را داشته باشد؛ یعنی نه تک‌رسانه، که چند‌رسانه باشد.



«تهران نیویورک»؛ جلوه‌ای از گالری‏های تهران

پانته‌آ بهرامی: آثار ۴۰هنرمند ایرانی در درون و برون مرزهای ایران زینت‏بخش «گالری لیلا تقی‏نیا میلانی‏ هلر» در نیویورک است. این نمایشگاه «تهران نیویورک» نام دارد و با همکاری هنر خاورمیانه سامان یافته است و آثار متفاوتی مانند نقاشی، عکس، مجسمه، چیدمان و ویدئو- نقاشی را دربر دارد. در گفت‌وگو با رؤیا فراست، هنرمند ایرانی که در ۱۴ سالگی ایران را ترک کرده و نیز نیکی نجومی، نقاش ایرانی، گزارشی تهیه کرده‌ام از این گالری.



گفت‌وگو با محمد جلالی (م. سحر) در مورد محتوا و مضمون کتاب‏های تازه‏اش
«محمد جلالی آخرین شاعر ملی است»

ایرج ادیب‌زاده: انتشار هم‏زمان سه کتاب شعر از محمد جلالی (م. سحر) شاعر ایرانی ساکن پاریس، با نام‏های «داوری»، «گفتمان‏ الرجال»، «قصه‏ی ما راسته»، گفت‏وگوها و اظهارنظرهایی را در محافل ادبی و میان شخصیت‏های ادبی و نویسندگان ایرانی برانگیخت. داریوش آشوری در باره‌ی او می‏گوید: «محمد جلالی آخرین شاعر ملی است.» با محمد جلالی (م. سحر) در مورد محتوا و مضمون کتاب‏های تازه‏اش گفت‌وگو کرده‌ام.



متلک‌گویی به زنان در مصر

ترجمه‌ی ونداد زمانی: اذیت و آزار جنسی و متلک‌گویی، از جمله مشکلات رفتاری و تربیتی است که سیاست‌مداران و رسانه‌های گروهی مصر با استثنا شمردن موارد ارتکابی، درصدد نادیده گرفتن شیوع همه‌جانبه‌ی آن در جامعه مصر هستند. بنا بر همین استدلال هم، صاحب منصبان جامعه تمایلی برای حل مسئله نشان نمی‌دهند و سعی همه معطوف است بر پاپوش گذاشتن بر شدت و حدت موضوع!



جهان متفاوت «هنری مور»

محمد عبدی: نمایشگاه جامع و دیدنی این روزهای گالری «تیت» از آثار «هنری مور» یکی از برجسته‌ترین چهره‌های مجسمه‌سازی تاریخ هنر که آثارش حتی تا موزه هنرهای معاصر تهران هم رسیده و سال‌هاست که در آن‌جا چشم‌ها را می‌نوازد سبب خیری است برای چاپ کتاب - کاتالوگ‌ای خواندنی و مبسوط، در شرح و تحلیل افکار و دنیای این هنرمند بزرگ و متمایز قرن بیستم که فرصت مناسبی است برای آشنایی نظام‌مند با دنیای این هنرمند و نوع آثار او طی دوره‌های گوناگون.



نود سالگی ایران‌شناس فرانسوی

ایرج ادیب‌زاده: پروفسور ژیلبر لازار ۹۰ ساله شد؛ مردی که بیش از ۶۰ سال از زندگی‌ خود را در راه مطالعه و پژوهش زبان فارسی و زبان‌های آریایی‌ای چون پهلوی و فارسی دری صرف کرده و آثار با‌ارزشی در این زمینه‌ها منتشر کرده است. به مناسبت ۹۰ سالگی او و به ابتکار اعضای آکادمی کتیبه‌ها و ادبیات یا زبان‌های باستانی و ادبیات کلاسیک و شاگردان او مراسمی در فرانسه برپا شد. از این مراسم گزارش‌ای تهیه کرده‌ام.



طلاق

فرزانه ثابتی: طلاق را لابد بارها شنیده‏اید؛ ماجراهای زندگی و جدایی را. اما احتمالاً از زبان و دید پدر و مادرها و یا کارشناس‏ها. احساس؛ تجربه‏های واقعی و حرف‏های ما جوان‏ها را هم شنیده‌اید؟ اگر پدر و مادر من از هم‏دیگر جدا شده باشند، چه فکرهایی در سرم می‏چرخد؟ اجازه‏ی اعتراض دارم یا به‌تر است سکوت کنم؟ حالا اگر پدر و مادرم متارکه نمی‏کردند، آیا الزاماً خوشبخت‏تر بودم؟ سؤال‏های از این دست را از مریم که در ایران زندگی می‏کند، پرسیدم.



گزارشی از مراسم بزرگ‏داشت و یادبود محمد عاصمی
«که بی تو نخواهم گل باغ دید»

ایرج ادیب‌زاده: با کوشش «انجمن فرهنگ ایران» در پاریس، مراسم بزرگ‏داشت و یادبود محمد عاصمی، شاعر، نویسنده، بازیگر تئاتر و پژوهش‏گر ایرانی مقیم آلمان، و مدیر مجله‏ی «کاوه» با حضور گروهی از ایرانیان و علاقمندان این چهره ماندنی فرهنگ ایران و نیز سخنرانی دکتر شجاع‏‏الدین شفا، سیروس آموزگار، عبدالحمید اشراق و هنرمندی جلال اخباری، نوازنده‏ی سنتور برپا شد. گزارشی بخوانید از این مراسم.



دیالوگی با خانم «پارسی‌پور» در باب نقدنویسی

داریوش برادری: نقد خانم پارسی‌پور گرامی بر کتاب من، «از بحران مدرنیت تا رقص عاشقان و عارفان زمینی»، در کنار برخی انتقادات درست، بیش از هر چیز مشکل ایشان با یک نگاه نوین مدرن/پسامدرنی و نیز برخی معضلات «نقدنویسی» ایشان را رو می‌کند. زبان کتاب من اما بیان‌گر نگرشی نسلی است که زبان و جهان‌اش تودرتو، لابرینت‌وار و چندلایه است. زیرا بیش از هر چیز یک مهاجر دوملیتی، چندفرهنگی و حداقل دوزبانی هستیم.



گزارشی در ارتباط با کمپین «آزادی عمل»، برای حق پایان دادن به زندگی در هلند
می‌خواهم بمیرم!

فروغ.ن. تمیمی: در شام‌گاه هشتم فوریه فیلم مستندی درباره آخرین آرزوی موک هرینگخا، زن ۹۹ ساله هلندی از تلویزیون هلند پخش شد. موک در این فیلم می‌گوید که دیگر نمی‌خواهد زندگی کند ولی از آن‌جا که مریض نیست پزشکان به او حق پایان دادن به زندگی‌اش را نمی‌دهند. او در فیلم می‌گوید که زندگی طولانی و خوبی داشته و بیش از این نمی‌خواهد ادامه دهد و اشتیاقی به صدساله شدن هم ندارد.



گل‌برگ‌های پژمرده انقلاب «گل سرخ»

ترجمه‌ی ونداد زمانی: بیش از ٢٠٠٠ روز از قیام مردم گرجستان می‌گذرد. گرجستان قدم‌به‌قدم در حال تبدیل شدن به یک زندان بزرگ است. حکومت گرجستان از ابزار مشابه دیکتاتوری‌های معاصر کاملا بهره می‌جوید؛ از طرفی با تبلیغات به شدت نمایشی «طرف‌دار خلق بودن»، بر طبل توخالی وعده‌های رفاه و گداپروری می‌کوبد و از طرف دیگر به گونه‌ای مداوم به بحران‌های خارجی دامن می‌زند. تلنگرهای بیجای میخاییل ساکشویلی به روسیه، حتی از مرحله نمایش هم گذشته است و هر از چندگاهی به رویارویی نظامی با آن‌ها نیز تن می‌دهد.



سرنوشت عشق در زمانه‌ی ما

ماریا مارکویتز، ترجمه‌ی ونداد زمانی: خانم نهرینگ کتاب‌اش را در حمایت از عشقی نوشته است که به‌نظر می‌رسد در قرن ٢١ در حال محوگشتن است. وی کتاب را با یک دغدغه و یک سوال بنیانی به پایان می‌برد؛ اگر جوشش اصلی هنر برای عشق بوده است و اگر بپذیریم که هنر و عشق همیشه مکمل یک‌دیگر هستند، پس آیا با مرگ عشق در دنیای معاصر، دیر یا زود شاهد مرگ هنر نیز خواهیم بود؟



بازنگری کتاب « تکامل خدا» توسط آلن اور
خدا چگونه بالغ شد

ترجمه ونداد زمانی: طبق «تئوری بازی» جدید، چرخه مبادلات اجتماعی و فرهنگی «مبادله بدون ضرر»، به سود‌دهی پایاپای بیشتری در بین اقوام بشری گروید و از آن پس، مذاهب و خدایان صلح‌جو‌تری پدید آمدند که برای زندگی اجتماعی بشر، ارمغان عشق و دوستی با همسایه را نوید دادند و بشر در مسیر برپایی خدایان، قدم به قدم از بت‌های پرستیدنی قبیله‌ها به مذاهب و خدایان مناطق زیست - اجتماع بزرگ‌تر ایمان آورده است.



در حاشیه‌ی نمایش‌گاه «نرمال نیست» در آمستردام
نرمال‌بودن یا نبودن؟

فروغ .ن. تمیمی: واژه‌ی «نرمال» در زبان انگلیسی به معنای عادی، و در زبان فارسی هم جا افتاده است. نرمال چیست و نرمال کیست؟ و چه کسی آن را تعیین می‌کند؟ این سوال اصلی در نمایش‌گاهی بین‌المللی در آمستردام مطرح شده. نمایش‌گاهی با شرکت بیش از چهل هنرمند و ۹۰ اثر گوناگون؛ از فیلم گرفته تا مجسمه، عکس و اینستالیشن‌ها که با استقبال خوبی هم روبه‌رو شده است.



ایران و بیداری دوباره مدرنیته

بختیار علی، ترجمه: آزاد بهین: در هیچ کشوری مثل ایران، شاهد برخورد گذشته و آینده با هم نیستیم؛ در هیچ سرزمینی مثل ایران ترادسیون[سنت] دچار بحران نشده است، در هیچ خاکی هم‌چون ایران مدرنیته گریبان‌گیر اختلافات درونی خود نگشته است. ایران کشوری‌ست که ثابت کرد مدرنیته بدون احترام حقیقی به حقوق فردی و شهروندی، بدون احترام گذاشتن به اصول آزادی‌های سیاسی، قادر به زیستن نیست. ایران هم‌چنین ثابت کرد که بازگشت به دین و ترادسیون[سنت] نمی‌تواند آلترناتیو مدرنیته باشد.



«سخن از هایده»؛ بیست سال پس از او

انتشار مستند «سخن از هایده» با بیستمین سالروز درگذشت نابهنگام این هنرمند محبوب ایرانی همراه شد. پژمان اکبرزاده، سازنده مستند، از عدم پشتیبانی ایرانیان از چنین پروژه‌هایی گلایه می‌کند و می‌گوید: «این مسئله، ادامه چنین پروژه‌هایی را در غربت ناممکن می‌کند.» رویکرد بی‌پروای او در این مستند برایش بی‌دردسر هم نبوده؛ می‌گوید: «در پی نمایش فیلم در لوس‌آنجلس عده‌ای در تالار می‌گفتند: این پسر را جمهوری اسلامی فرستاده تا چهره هایده را مخدوش کند؛ در شب نمایش فیلم در آنجا نیز تنها عضو حاضر از خانواده، سهیل، نوه هایده بود.»



نقد اخلاق نوجوانان در سینمای جدید لهستان
«دختران بوتیکی» اخلاق ندارند

ترجمه‌ی ونداد زمانی: فیلم «خوکچه‌ها» اثر رابرت گلینسکی، به روی پرده‌ی سینماهای کشورش خواهد رفت. داستان این فیلم درباره‌ی نوجوانان لهستانی است که در اطراف مرز مشغول خودفروشی هستند. هم‌زمان با آن، فیلم دیگری با عنوان «دختران بوتیک» به کارگردانی کاترازینا روزلونیک، درباره‌ی دختران نوجوانی است که حاضرند تن به هر کاری دهند تا دست‌شان برای خریدن لباس‌ها و وسایل مد روز باز باشد.



بخش دوم
نوادرالوقايع؛ مهم‌ترين اثر ادبی و فلسفی احمد دانش

نجم کاویانی: احمد دانش در کتاب نوادرالوقايع، مسائل فلسفی، اجتماعی، سياسی، فرهنگی و ادبی روزگار خود را بررسی می‌کند و در آن به سنت‌های کهن و ويژگی‌های سفرنامه‌ی ناصر خسرو و بدايع‌الوقايع واصفی اتکا می‌کند، اما اثر او به لحاظ بهره‌مندی از گرايش‌های نو از ارزش بيشتری برخوردار است. کتاب «نوادرالوقايع» در دو جلد با حروف سيريليک در شهر دوشنبه منتشر شده است.



«ما بی‌شماریم» برای بچه‌های ایران

ایرج ادیب‌زاده: رهگذرانی که این روزها از خیابان‌های توریستی پاریس عبور می‌کنند با نقاشی گرافیتی بسیار بزرگی با زمینه‌ی کاملا سبزرنگ رو‌به‌رو می‌شوند. این نقاشی، دختر معترض ایرانی‌ای را در کنار نوشته‌هایی با مضمون «ما بی‌شماریم»، «دوست من کجاست؟»، «رأی من کو؟» و «ایران آزاد» نشان می‌دهد. با مهستی که به همراه چند تن از دوستانش این نقاشی غول‌پیگر گرافیتی را به وجود آورده گفت‌وگو کرده‌ام.