در ادامه‌ی برنامه‌ی بزرگداشت جنبش می ۶۸ در لندن، موسسه‌ای «بی‌اف‌آی» BFI لندن مجموعه‌ای از فیلم‌های فرانسوی را که قبل و بعد ازجنبش یا در حین آن ساخته شده و به نمایش درآمده‌اند، تحت عنوان «Pop goes the revolution»، «پاپ انقلابی می‌شود»، به نمایش می‌گذارد.

جنبشی که به‌قول گیلبر ادر، نویسنده‌ی رویابین‌ها که خود در سنگرهای شورشیان پاریس جنگیده‌، اصلاً با سینما و اعتراض به اخراج هانری لانگ لوا، مدیر سینما تک یا به‌قول ژان کوکتو اژدهای نگهبان گنج‌های سینمايی فرانسه آغاز شد.

مردی که در زمان اشغال فرانسه به وسیله‌ی ارتش آلمان، نسخه‌های کمیاب فیلم‌ها و بسیاری از شاهکارهای سینمایی را از نابودشدن نجات داد. چون آن‌ها را در وان حمام خانه‌اش نگهداری می‌کرد و به همین دلیل نمی‌توانست حمام کند و به گفته‌ی فرخ غفاری مرحوم، تنش همیشه بوی بد می‌داد.

ژان لوک گدار

در برنامه‌ی بی‌اف‌آی، چند فیلم از ژان لوک گدار، رادیکال‌ترین سینماگر فرانسوی که در اواخر دهه‌ی ۶۰ ساخته شده و به طور غیرمستقیم به می ۶۸ مربوطند، مثل «آلفاویل»، «مذکر مونث» و «تعطیلات آخر هفته» به نمایش درمی‌آید.

«مذکر مونث» فیلمی‌ست که گدار خود آن را فیلمی درباره‌ی بچه‌های مارکس و کوکاکولا خوانده است. نسلی که بین ایمان ایده‌آلیستی به سیاست‌های چپ‌گرایانه‌ی‌ انقلابی و عشق به فرهنگ پاپ آمریکایی گیر کرده بود. از سوی دیگر «مذکر مونث» استعاره‌ای از ماهیت سینماگران موج نو فرانسه و اعضای سینما تک پاریس بود.

شاهدی بر این واقعیت که سینما تک در اواخر دهه‌ی ۶۰ پر از عاشقان چپ‌گرای سینما بود که آثار فیلم‌سازان راست‌گرای هالیوود مثل هیچکاک، فورد، هاکس و ساموئل فولر را می‌پرسیدند. به اعتقاد گیلبر ادر، هیچکاک برای فیلم‌سازان و منتقدان موج نو درست مثل ادگار آلن پو برای شاعران فرانسوی در اواخر قرن نوزدهم بود.

«مونث مذکر»، فیلمی از ژان لوک گدار

فیلم «weekend» یا «تعطیلات آخر هفته» را گدار در سال ۱۹۶۷ یعنی یک سال قبل از جنبش می ۶۸ ساخت. اما وضعيت آشفته و گروتسکی که گدار در فيلم خود تصوير می‌کند، بی‌شباهت به آن چيزی نيست که چند ماه بعد در فرانسه روی داد.

«تعطیلات آخر هفته» نقد بی‌رحمانه‌ای است بر بورژوازی فرانسه و فرهنگ مصرف‌گرایانه‌ی جامعه سرمایه‌داری. یک زوج بورژوا به منظور پیگیری ادعای خود بر سر میراث خانوادگی از پاریس به سمت حومه‌ی شهر حرکت می‌کنند. اما ناگهان خود را در میان یک ترافیک وحشتناک و پایان‌ناپذیر می‌بینند و مجبور می‌شوند پای پیاده به راهشان ادامه دهند. اما آن‌ها در طول راه با صحنه‌های شگفت‌انگیزی مواجه می‌شوند، که نشان از جامعه‌ی آشوب‌زده و پرهرج‌ومرج دارد. صحنه‌هایی از خشونت، قتل و تجاوز گرفته تا آدمخواری.

«زن چینی»، ساخته‌ی گدار

سینمای «سینه لومیر» لندن نیز که وابسته به انستیتوی زبان فرانسه است، فیلم‌هایی از گدار، برتولوچی و فیلیپ گارل را به مناسبت می ۶۸ در برنامه‌های خود گنجانده است. در این برنامه از برتولوچی فیلم‌های «پیش از انقلاب» و «پارتنر»، از گدار فیلم «زن چینی» و از فیلیپ گارل فیلم «عشاق معمولی» به نمایش درمی‌آید.

«پیش از انقلاب» محصول ۱۹۶۴ را نوعی پیش‌بینی برتولوچی از شورش می ۶۸ دانسته‌اند. «پارنتر» یا «شریک» را برتولوچی در سال ۱۹۶۸ ساخته و درآن مستقیماً به رویدادهای می ۶۸ واکنش نشان داده است. قرار بود که برتولوچی خود در جلسات نمایش این فیلم‌ها شرکت کند اما در آخرین لحظه اعلام شد که وی از این کار انصراف داده است.

فیلم «زن چینی» نزدیک‌ترین کار داستانی گدار در ارتباط با جنبش می ۶۸ است. فیلمی که بیانگر ایدئولوژی مارکسیستی‌ مائوییستی دانشجویان شرکت‌کننده در جنبش است.

«تعطیلات آخر هفته»، فیلمی از گدار

«زن چینی» بیانیه‌ی مائوییستی گدار و یکی از صریح‌ترین فیلم‌های ایدئولوژیک اوست. کولاژی از تصاویر، شعارها و بحث‌های طولانی درباره‌ی مائوییسم، انقلاب فرهنگی مائو و کتاب سرخ او. داستان گروهی از دانشجویان مائوییست که در آپارتمان خانواده‌های بورژواشان در پاریس نشسته‌اند و درباره‌ی الزامات انقلاب فرهنگی مائو و چگونگی تحقق آن در غرب بحث می‌کنند. فیلم «زن چینی»، تحلیل گدار از جنبش دانشجویی فرانسه و انگیزه‌ها و ریشه‌های می ۶۸ است.

فیلم «Regular Lovers» یا «عشاق معمولی» از فیلیپ گارل فیلمی‌ست که مستقیماً به رویدادهای می ۶۸ مربوط است و با الهام از فیلم «رؤیابین‌ها»ی برتولوچی ساخته شده و در واقع نوعی پاسخ به آن است.

داستان گروهی از جوانان شورشی پاریسی که همانند جوانان فيلم رويابين‌ها در اوج شورش خود را در یک آپارتمان حبس کرده و مواد مخدر مصرف می‌کنند اما باورها و نوع نگاه آنها به جنبش می ۶۸ با ذهنيت های کاراکترهای فيلم برتولوچی تفاوت اساسی دارد. در میان آنها دختر و پسر جوانی قرار دارند بنام فرانسوا و لیلی که عاشق هم‌اند، اما به‌زودی می‌فهمند که عشق و ایده‌های آن‌ها از سوی واقعیت‌های تلخ پیرامونشان تهدید می‌شود.

صحنه‌ای از فیلمِ «عشاق معمولی»، ساخته‌ی فیلیپ گارل

عشاق معمولی، فیلمی نیمه‌ اتوبیوگرافیک است که براساس تجربه‌های خود گارل از شرکت در سنگرهای می ۶۸ بعنوان یک جوان ۲۰ ساله‌ی شورشی ساخته شده است. تصاویر سیاه و سفید گارل از شورش‌های خیابانی و سنگربندی دانشجویان در مقابل نیروهای پلیس و درگیری آنها بسیار واقعی و مستند و مثل تصاویر آرشیویی و نيوزريل است.

علاوه بر نمایش فیلم‌ها، نمایشگاهی از پوسترهای پاریس در ماه می ۶۸، از روز اول ماه می در گالری هیوارد لندن برپا شده که تا اوایل ماه ژوئن ادامه دارد. این پوسترها عموماً به وسیله‌ی دانشجویان هنر، کارگران اعتصابی و افراد گمنام در دوران پرآشوب پاریس طراحی شده و با شعارهای انقلابی و تند همراهند.

در آن روزها این پوسترها به طور رایگان در میان تظاهرکنندگان توزیع می‌شد یا بر روی دیوارها نصب می‌شد. در کنار این نمایشگاه آژانس عکاسی مگنوم نیز مجموعه‌ای از عکس‌های برونو باربی، عکاس مشهور فرانسوی از روزهای شورش پاریس را به نمایش گذاشته است.

روی جلد مجله‌ی سایت اند ساند، ویژه ماه می ۶۸

مجله‌ی سینمایی سايت اند ساوند (Sight & Sound)، مشهورترین مجله‌ی سینمایی انگلیسی زبان نیز شماره‌ی اخیر خود را به جنبش می ۶۸ اختصاص داده و با طرح سه پرسش از فیلم‌سازان و منتقدان فرانسوی به بررسی تاثیر جنبش می ۶۸ بر سینمای فرانسه و موقعیت فعلی سینمای این کشور در عصر سارکوزی پرداخته است.

مقاله‌ی اصلی ویژه‌نامه‌ی می ۶۸ سايت اند ساوند را کریس دارک نوشته است که سینمای فرانسه را در ارتباط با شورش‌های می ۶۸ بررسی می‌کند. یکی از پرسش‌های سايت اند ساوند از سینماگران و منتقدان فرانسوی این است: آیا میراث می ۶۸ برای سینمای فرانسه، ميراث شومی بود یا پربرکت؟

‌کاترین بریا، رمان نویس و فیلم‌ساز فمینیست فرانسوی و سازنده فيلم‌های بی‌پروايی چون رومنس و معشوقه قديمی، در پاسخ به این پرسش می‌گوید: «برای من، می ۶۸ یک رویداد بی‌اهمیت کوچک است. یک غرور ملی خالص که منجر به این شد فرانسوی‌ها به این اوپرت کوچک از یک انقلاب بچسبند و هیچکس، حتی رهبرانش نیز اکنون نمی‌توانند ماهیت و نفوذ آن را تعریف کنند».

بریا می‌نویسد: «زنان کاملاً از انقلاب می ۶۸ کنار گذاشته شده بودند. درست همان‌طور که از انقلاب فرانسه کنار گذاشته شده بودیم. شعار ملی ما که بر پیشانی هر سالن شهرداری نوشته شده می‌گوید، آزادی، برابری، برادری. واژه‌ی برادری صراحتاً بر همدستی مردان در مطیع ساختن زنان تاکید دارد. می ۶۸ حتا اگر هیچ پیامی نداشته باشد، حداقل این را بر زنان ثابت کرد که در این انقلاب نیز، مثل انقلاب اول، سرشان کلاه رفته است».
‌اما ژان میشل فردون، سردبیر فعلی مجله کايه‌دو سینما، در پاسخ به این پرسش، تاثیرات زیرزمینی جنبش می ۶۸ را چشمگیر و عالی دانست. به نوشته‌ی وی، به واسطه‌ی می ۶۸ رویکرد سینمای فرانسه نسبت به سکس و مسایل جهانی بازتر شد.

فرودن درباره‌ی نقش گدار در سینمای فرانسه می‌نویسد: «با این که گدار نتوانست پروژه‌ی خود را درباره‌ی اختراع دوباره‌ی سینما عملی سازد، اما ما همچنان برای آن‌چه او کرد، مدیون اوییم».

روی جلد مجله‌ی سایت اند ساند، ویژه ماه می ۶۸

در این نظرخواهی مجله‌ی سايت اندساوند، میشل سیمون، منتقد قدیمی سینما و سردبیر مجله‌ی «پوزیتیو»، نیکلاس کلاتز، فیلم‌ساز فرانسوی و آينس واردا، از فیلم‌سازان موج نو و از سینماگران زن مطرح جهان نیز شرکت داشتند.

حال از جنبش می ۶۸ کمی فاصله می‌گیریم و به ادینبرا (ادينبورگ) می‌رویم که به زودی میزبان صدها فیلم‌ساز از سراسر جهان در فستیوال فیلم ادینبراست. فستیوال فیلم ادینبرا امسال برنامه‌های خود را کمی جلوتر کشیده است و به جای ماه آگوست در ماه ژوئن برگزار می‌شود.

روز گذشته هنا مک گیل، مدیر هنری فستیوال فیلم ادينبرا، در یک کنفرانس مطبوعاتی برنامه‌های شصت و دومین دوره‌ی این فستیوال را که یکی از قدیمی‌ترین فستیوال‌های فیلم در جهان است، اعلام کرد.

به گفته‌ی خانم مک گیل امسال ۱۴۲ فیلم بلند داستانی و مستند از ۲۹ کشور جهان در فستیوال ادینبرا شرکت دارند که از میان آن‌ها می‌توان به فیلم‌هایی از ورنر هرتسوگ، ارول موریس، شین میدوز، کریستوفر دويل، جیمز مارش و چارلز مارتین اسمیت اشاره کرد.

سال گذشته هیچ فیلمی از سینمای ایران در این فستیوال شرکت نداشت، اما امسال نام دو فیلم از ایران در جدول برنامه‌های آن دیده می‌شود: «آواز گنجشک‌ها» از مجید مجیدی و «سه زن» ساخته‌ی منیژه‌ی حکمت.
شصت و دومین فستیوال فیلم ‌ادینبرا از هجدهم تا بیست و نهم ژوئن در شهر تاریخی و زییای ادینبرا (ادينبورگ) پایتخت اسکاتلند برگزار می‌شود.

در همین زمینه:
سينما به عنوان يک ايدئولوژی

مه ۶۸ به روايت برتولوچی

ماجرای برخورد‌های اخیر با دانشگاه آزاد اسلامی و تلاش در جهت برکناری عبدالله جاسبی که پس از ۲۵ سال، موفق شده است تا مجموعه تحت مدیریت خود را به بزرگ‌ترین مؤسسه آموزشی غیردولتی در ایران تبدیل کند، یکی دیگر از پرونده‌های جنجالی کارنامه احمدی‌نژاد در دولت و حامیانش در مجلس هفتم به شمار می‌رود.

شاید آن روز که هاشمی رفسنجانی در مقام ریاست وقت مجلس شورای اسلامی، خبر راه‌اندازی و تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی را به گوش نمازگزاران نماز جمعه رساند، هیچ گاه گمان نمی‌کرد که روزگاری این دانشگاه و حواشی آن به یکی از پر سر و صداترین پروژه‌های دولت‌مردان دولت نهم علیه خودش تبدیل شود.

قسمت پایانی خطبه‌های هاشمی رفسنجانی مربوط به تأسیس دانشگاهی بود که وی آن را مصداق «انقلاب فرهنگی واقعی» دانست. دانشگاهی که بدون نیاز به مدرک دیپلم، علاقه‌مندان را پذیراست و سخت‌گیری‌های رایج دانشگاه‌های دولتی را ندارد.

دانشگاهی متأثر از حوزه علمیه؛ دانشگاهی که علم و عالم را یک جا در خود جای دهد و طالب و طلبه را در کنار هم بنشاند و در مسیر علم‌آموزی، نیازی به مدرک‌گرایی نباشد. این آرمان‌ها باعث شد تا در آن زمان ترکیبی از سیاستمداران کهنه‌کار و مسئولان عالی‌رتبه نظام گرد هم جمع شوند و هیأت مؤسس این دانشگاه را تشکیل دهند.

موسوی اردبیلی ریاست وقت قوه قضاییه، سید علی خامنه‌ای رییس‌جمهور وقت، سید احمد خمینی، میرحسین موسوی نخست‌وزیر، هاشمی رفسنجانی رییس مجلس شورای اسلامی و عبدالله جاسبی، نخستین کسانی بودند که روز ۱۱ آذرماه ۱۳۶۱ در دفتر کار هاشمی رفسنجانی، اساس‌نامه این دانشگاه را به تصویب رساندند.

در همین جلسه، حکم عبدالله جاسبی برای سمت ریاست دانشگاه، تنفیذ شد و حق امضای تمامی اسناد مالی و تعهدآور رسمی و عادی و اسناد غیرمالی دانشگاه رسماً به وی واگذار گردید.

در طول سال‌های فعالیت کاری مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی، همواره عبدالله جاسبی به عنوان «رییس عالیه» آن پابرجا بود. جاسبی که در زمره یکی از شخصیت‌های کوشا در فرآیند مبارزات با رژیم پهلوی و از افراد مؤثر در حزب جمهوری اسلامی به شمار می‌رفت، توفیق یافت تا در دوران کوتاهی، کارنامه درخشانی در جهت توسعه فضای آموزشی و رشد آماری دانش‌آموختگان این دانشگاه را برای خود مهیا کند.

او یکی از اعضای هیأت موتلفه بود توانست با سرعت و با بهره‌گیری از روابط سیاسی خویش با مسئولان عالی رتبه نظام و در سایه حمایت‌های مستمر مسئولین وقت به ویژه هاشمی رفسنجانی، راهی جدید برای به ثمر رساندن نخستین بنگاه خصوصی آموزشی در جمهوری اسلامی را آغاز کند.

سال‌های سازندگی، اوج دوران طلایی مجموعه دانشگاه آزاد در مسیر توسعه کمی و کیفی این
مجموعه بود و علی‌رغم این‌که فعالیت‌های این دانشگاه همواره از سوی مخالفان سیاسی محافظه‌کاران در ایران به چالش کشیده می‌شد، اما هیچ گاه این نقد‌ها و مخالفت‌ها، خللی در مسیر کار این دانشگاه ایجاد نکرد؛ تا آن‌جا که هاشمی رفسنجانی شخصا در برابر منتقدان مدرک‌فروشی این دانشگاه، از کار آموزشی دانشگاه آزاد دفاع کرد و این مجموعه را مورد حمایت آیت‌الله خمینی دانست.

هاشمی رفسنجانی تا امروز، بزرگ‌ترین حامی دانشگاه آزاد و رییس آن بوده است

مروری کوتاه بر خاطرات و اسناد این دانشگاه نشان می‌دهد که به رغم عدم تمایل دانشگاه و مخالفت‌های آقای رییس در ادوار گوناگون، نمایندگان مجلس در شهرستان‌ها و ائمه جمعه در مناطق مختلف کشور اصرار داشتند تا هر چه زودتر یکی از واحد‌های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی در منطقه آنان راه‌اندازی شود.

جلوگیری از روند مهاجرت فرزندان و به ویژه دختران به شهر‌های بزرگ برای ادامه تحصیل و رونق اقتصادی مناطق حاشیه‌ای، عمده‌ترین دلایل تمایل مسئولان به تأسیس و راه‌اندازی واحد در مناطق بود. آنان در این زمینه از هیچ گونه همکاری و همدلی دریغ نکردند؛ همکاری‌هایی که این روزها، منتقدان جاسبی از آن به عنوان کمک ۱۲۰ میلیاردی دولت به این مجموعه و بدهی این دانشگاه نام می‌برند.

جاسبی با تمام توان فکری، فنی و اجرایی خود، مدیریت متمرکز خویش را ادامه داد و در مواردی «مدیریت مستبدانه و تبعیض‌آمیز وی» از سوی خود دانشجویان این دانشگاه با مخالفت‌های گسترده‌ای روبه‌رو می‌شد.

در طول سال‌های اخیر و در دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی، مدیریت یک‌سونگر دانشگاه آزاد و قوانین منحصر به فرد آن در حوزه آموزش‌های آکادمیک، بارها از سوی اصلاح‌طلبان به چالش کشیده شد و جاسبی را که در جبهه سیاسی مقابل اصلاح‌طلبان بود، به عدم پاسخگویی روشن و شفاف به افکار عمومی و فقدان نظارت بر این مجموعه متهم کردند؛ اما در طول این سال‌ها هیچ یک از منتقدان وی نتوانستند راه او را برای ادامه روند توسعه و پیشرفت این دانشگاه و برنامه‌های سیاسی و فرهگی‌اش سد کنند.

اگرچه باید اعتراف کرد که انعطاف او همراه با روند تغییرات جامعه کاملاً محسوس بود. گویا منش و مشی مدیریت هاشمی رفسنجانی، از سوی این یار قدیمی و شاگرد وفادار همواره تکرار می‌شد.

واقعیت این بود که در طول سال‌های سازندگی، مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی موفق شده بود تا نسل جوان، فعال و دانش‌آموختگان علاقه‌مند به روند توسعه همه‌جانبه کشور را تربیت کند که چندی بعد، همان‌ها به یکی از بزرگ‌ترین جوامع حامی و مخاطب اصلاح‌طلبان تبدیل شدند.

اگر چه در این سال‌ها همه اقدامات اجرایی و مدیریت متمرکز جاسبی، فضایی را برای رشد تشکل‌های منتقد دانشجویی فراهم نکرد، ولی فضای عمومی جامعه و تحول‌خواهی و اصلاح‌طلبی نخبگان، به سرعت دانش‌آموختگان این دانشگاه را به سوی خود جذب کرده و آنان را در مسیر حمایت از آرمان‌های اصلاح‌طلبانه قرار داد.

دانشگاه آزاد اسلامی از وجود تشکل‌های سیاسی و منتقد دانشجویی بی‌بهره بود و حتی سیاست‌ورزی مدیران و مسئولین عالی رتبه این دانشگاه در مسیر حمایت از نامزدهای محافظه‌کار در انتخابات مختلف و به ویژه موضع‌گیری صریح و شفاف دکتر جاسبی در حمایت از علی‌اکبر ناطق نوری در انتخابات ریاست جمهوری هفتم، باعث شد تا این دانشگاه همواره یکی از سیاسی‌ترین واحد‌های آموزشی در سطح مدیریتی محسوب شود.

با روى کار آمدن دولت نهم، موج انتقادات به عملکرد دانشگاه آزاد اسلامى بسیار جدى‌ترى شد تا جایى که برخى دولت‌مردان خواهان شفاف شدن سیاست‌هاى این مرکز آموزش عالى و قرار دادن آن در زیرمجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آورى شدند.

محمود احمدی‌نژاد در دوران سه ساله ریاست‌جمهوری‌اش، بارها به دانشگاه آزاد، حمله کرده است

احمدی‌نژاد این بار کوشید تا با طرح برخی موارد از جمله مسأله شهریه‌های دانشگاه و ابقای چندین ساله مدیریت جاسبی، بار دیگر با بزرگ‌نمایی تئوری‌های ذهنی خود درباره مافیای اقتصادی و اقدامات دولت در جهت مبارزه با ساختارهای گذشته، نگاه افکار عمومی را به این سمت جلب کند.

اگر چه آقای رییس‌جمهور سعی کرد تا با متهم کردن دانشگاه آزاد اسلامی، بخشی از مطالبات فروخفته شهروندان از دولت نهم و ناکامی‌اش در تحقق وعده‌های انتخاباتی را جبران کند، اما فرآیند حوادث پس از آن، بار دیگر وی را مجبور به عقب‌نشینی از اظهارات خویش کرد.

آغاز ماجرا با سخنان محمود احمدی‌نژاد در طول سفرهای استانی آغاز شد. وی در سخنانش یکی از اقدام‌های انقلابی دولت را اصلاح مدیریت دانشگاه آزاد بیان کرد و بار دیگر حمله به باند مافیای اقتصادی را در دستور کار گذاشت.

افزایش انتقادات دولتمردان نهم با آغاز کار هیأت تحقیق و تفحص از آموزش عالی در مجلس شورای اسلامی به سرپرستی و مسئولیت «علی‌رضا زاکانی» نماینده مجلس هفتم و مسئول اسبق سازمان بسیج دانشجویی همراه شد.

رییس‌جمهور در اواسط آبان‌ماه سال ۱۳۸۵ به پنج نفر از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی مأموریت داد تا اساس‌نامه جدیدی را برای دانشگاه آزاد اسلامی تهیه کنند. استدلال احمدی‌نژاد برای تهیه اساس‌نامه جدید این بود که از هفت نفر اعضای هیأت مؤسس اولیه، پنج نفر فوت کرده یا استعفا داده‌اند و عملاً دو نفر، یعنی آقایان هاشمی رفسنجانی و عبدالله جاسبی به جای هیأت مؤسس تصمیم می‌گیرند.

در اوایل آذرماه ۸۵ اساس‌نامه تهیه شده توسط کمیته پنج‌نفره رئیس جمهور در دستور شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت و تا ماده ۱۰ آن نیز به تصویب رسید؛ اما چند روز بعد دکتر عبدالله جاسبی از مصوبه هیأت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی مبنی بر پیشنهاد عضویت پنج نفر جدید بجای افراد فوت شده (مرحوم سیداحمد خمینی) یا کناره گرفته (آیت‌الله خامنه‌ای، آیت‌الله موسوی اردبیلی و مهندس میرحسین موسوی) خبر داد.

سرانجام در سوم بهمن‌ماه 85، شورای عالی انقلاب فرهنگی با پذیرش استدلال هاشمی رفسنجانی مبنی بر این‌که اصلاحیه دانشگاه آزاد باید توسط هیأت مؤسس تدوین شود، بررسی و تصویب اساس‌نامه تهیه شده توسط کمیته پنج‌نفره را از دستور خارج کرد و پیشنهاد هیأت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی مبنی بر اضافه شدن آقایان حسن حبیبی، سید حسن خمینی، علی‌اکبر ولایتی، محسن قمی و جعفر توفیقی را بررسی کرد و به جز نفر آخر که وزیر کابینه محمد خاتمی بود، به درخواست رییس دانشگاه آزاد اسلامی پاسخ مثبت داد.

اسفندماه ۸۵، محمود احمدی‌نژاد به عنوان رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی با امضای ابلاغ عضویت آقایان حسن حبیبی، سید حسن خمینی، محسن قمی و علی اکبر ولایتی در هیأت مؤسس دانشگاه آزاد، عملا از تصمیم انقلابی خود درباره دانشگاه آزاد اسلامی عقب‌نشینی کرد.

ماجرای تحقیق و تفحص از دانشگاه اما هم‌چنان از سوی حامیان پارلمان‌نشین دولت نهم ادامه یافت. زاکانی در کنار همکاران خود این بار کوشید تا بار بر زمین‌مانده رییس‌جمهور را بر دوش بگیرد.

حامیان دولت در مجلس کوشیدند تا با بهره‌گیری از پشتوانه دانشجویی خود در بسیج دانشجویی کشور، علاوه بر بزرگ‌نمایی کارکردهای عدالت‌گرایانه خود، با طرح دوباره مسأله دانشگاه آزاد و حمله به مدیریت متمرکز عبدالله جاسبی، پاسخی روشن برای موکلان خود در خارج از ساختمان بهارستان مهیا کنند.

عبدالله جاسبی، ممکن است قربانی سیاست‌های رییس‌جمهور شود

این اقدامات در حالی صورت می‌گرفت که رییس‌جمهور هم به طور هم‌زمان از سنگ‌اندازی مافیا برای پیش‌برد برنامه‌های دولت اصولگرا خبر می‌داد. اما اعلام حمایت ۲۲۰ نفر از نمایندگان مجلس هفتم از جاسبی باعث شد تا رییس هیأت تحقیق و تفحص در یارگیری پارلمانی ناکام مانده و موج‌سازی رسانه‌ای را دنبال کند.

برگزاری مناظره زاکانی و سلیمی نمین با جاسبی در دانشگاه امیرکبیر، نامه‌نگاری‌های سرگشاده با مدیریت دانشگاه آزاد و حمایت‌های رسانه‌ای از سوی نهاد‌ها و رسانه‌های حامی دولت، موجب شده است تا دولتمردان و هم‌فکرانشان، بار دیگر فشار بر نحوه مدیریت جاسبی و طرح باند‌های مافیایی را جایگزین ناکامی‌های خود در روند تحقق شعار‌های آرمان‌گرایانه خویش کنند.

جنگ با جاسبی، کلید شروع پروژه‌ای برای اخراج رقیب سیاسی در میدان رقابت‌های انتخاباتی ریاست جمهوری است؛ رقیبی که در غیاب اصلاح‌طلبان رادیکال و در پی احتمال حذف آنان از سوی حاکمیت، می‌تواند جدی‌ترین خطر برای احمدی‌نژاد و دولت‌مردان کم‌سابقه دولت نهم به شمار رود.

احمدی‌نژاد و هم‌فکران پارلمان‌نشین وی، می‌کوشند تا این بار با حمله به دکتر جاسبی و اخراج وی از صحنه مدیریتی دانشگاه آزاد، یکی از سرشناس‌ترین مخالفان سیاسی خود در عالم سیاست را شکست داده و با تکرار مسأله مافیای اقتصادی و تأکید بر فساد دولتی، هاشمی رفسنجانی و دولت سازندگی را متهم کنند.

واقعیت این است که آشفتگی حاکم بر وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری و نیز عدم کام‌یابی برنامه دولت نهم در اجرای وعده‌های عدالت‌طلبانه و پاسخگویی به شعارهایی که در کوران مبارزات انتخاباتی احمدی‌نژاد مطرح شد، اکنون و در آستانه رقابت مجدد، نیازمند یک متهم فرضی است.

گسترش موج اعتراض‌آمیز گرانی‌ها و افزایش تهدید‌های بین‌المللی در پی پرونده هسته‌ای ایران که نارضایتی همگانی را به دنبال داشته است، تنها با بازارسازی و فرافکنی مهار می‌شود؛ بدین معنا که باید ابزاری برای فرافکنی سیاسی پیدا کرد. ابزاری که به نظر می‌رسد احمدی‌نژاد و هم‌فکرانش، این بار جاسبی را به عنوان نخستین مصداق آن برگزیده‌اند.

اکنون شاید بتوان گفت که عبدالله جاسبی اولین قربانی این رقابت سیاسی است و پرونده وی نخستین زورآزمایی رقیبان داخلی در جمهوری اسلامی است که در هژمونی قدرت سیاسی، دستی گشاده دارند.

شصت و يكمين جشنواره سينمايي كن چهارشنبه شب در شهرك ساحلي كن در جنوب فرانسه گشايش يافت.

رياست هيئت داوران این دوره از جشنواره کن به عهده شون پن بازيگر هاليوودي است.

شون پن رئیس جشنواره شصت و یکم

اين جشنواره هر سال با حضور ده‌ها تن از دست اندركاران صنعت سينما از كشورهاي مختلف برگزار مي‌شود.

در جشنواره امسال بيست فيلم از آسيا، اروپا و آمريكا براي دريافت نخل طلايي كه نماد اين جشنواره است، به رقابت مي‌پردازند.

نخل طلایی نشان جشنواره سینمایی کن

همچنين ‪ ۱۹‬فيلم در بخش نوعي نگاه و ‪ ۹‬فيلم نيز در بخش مسابقه فيلم كوتاه و ‪ ۱۷‬فيلم در بخش مسابقه فيلم‌هاي دانشجويي و دو فيلم در بخش ويژه شركت دارند. با این حال امسال فيلمي از ايران در بخش‌هاي رسمي جشنواره كن شركت ندارد.

همچنین امسال تنها دو فيلم آمريكايي در كن شركت دارد و از فرانسه نيز دو فيلم داستان نوئل و مرز سپيده دم در بخش مسابقه این فستیوال سینمایی حاضر هستند.

پوستر جشنواره شصت و یکم

شصت و یکمین دوره جشنواره کن روز پنجم خرداد (‪ ۲۵‬مي) به كار خود پايان مي‌دهد.

جشنواره كن نخستين بار در سال ‪ ۱۹۳۹‬برگزار شد.

غول‌های نفتی جهان ایران را ترک می‌کنند. بعد از شرکت بزرگ نفتی فرانسوی توتال که ادامه‌ی قرارداد مهم‌اش در حوزه‌ی گازی پارس جنوبی را معلق گذاشت، و پس از کنارکشیدن شرکتهای بزرگ استان اویل، رسپل اسپانیا، و حتا چند شرکت چینی و ژاپنی، امروز صبح دو روزنامه‌ی مهم اقتصادی تهران، «دنیای اقتصاد» و «سرمایه»، تیتر زدند: «شرکت نفتی هلندی شل، از پارس جنوبی رفت».

در این حال دولت محمود احمدی‌نژاد برای جبران این کمبود دست به سوی شرکت‌های کوچک و حتا گمنام آسیایی دراز کرده است. آیا این می‌تواند کارساز باشد؟ دکتر جمشید اسدی، استاد استراتژی اقتصاد در پاریس به این سوال پاسخ می‌دهد:

بله. همین‌طور که می‌فرمایید، بعد از این‌که به طور مرتب شرکت‌های غربی کناره‌گیری می‌کنند یا تعهد و قراردادهای خودشان را به حالت تعلیق می‌اندازند، آقای احمدی‌نژاد برای این‌که جبران این کمبود را بکند، به‌خصوص که ایران شدیداً به درآمدهای نفت و گاز احتیاج دارد، رو به سوی شرق آسیا کرده است.

می‌دانید که بسیاری از این قراردادهایی که امروز از سوی شرکت‌های غربی به حالت تعلیق درآمده‌، قراردادها و موافقت‌نامه‌های امضاشده بوده است. مثلاً بعد از این‌که طرح سه و چهار را شرکت توتال به انجام رسانید، قرار بود طرح ده و یازده هم به اجرا برساند. ولی خب باتوجه به شرایط بین‌المللی، تحریم‌ها، قطعنامه‌ها و فشارها، این کار را به حالت تعلیق گذاشتند.

شرکت شل هم چنین کرد، شرکت اسپانیولی نفت هم چنین کرد و حتا شرکت‌های چینی و ژاپنی هم کارشان را به تعلیق انداختند و یکی از بزرگ‌ترین قراردادها در میدان نفت آزادگان در نزدیکی مرز عراق هم از سوی ژاپنی‌ها به حالت تعلیق درآمد. و این در حالی‌ است که ژاپن بیش از ۹۰ درصد از احتیاج انرژی خودش را باید از خارج وارد بکند. حالا صحبت بر سر این است که آیا سیاست آقای احمدی‌نژاد در رویکردش به هند و پاکستان مفید فایده خواهد بود یا خیر.

با توجه به سیاست‌های دولت جمهوری اسلامی، قرار است طرح‌های مهم استخراج گاز و به‌ویژه طرح لوله‌ی گاز صلح به پاکستان و هند را شرکت‌های کوچک آسیایی انجام بدهند. آیا تکنولوژی و قدرت آن‌ها می‌تواند جای تکنولوژی گسترده‌ی غول‌های نفتی را بگیرد؟

ببینید، حتا اگر قرار بود آقای احمدی‌نژاد شرکت‌های بزرگ معظم اروپایی و آمریکایی را مثلاً با شرکت‌های بزرگ معظم دیگر کشورهای اروپایی یا مناطق دیگر جابجا بکند، در شرایط کنونی این کار بسیار مشکل بود. چرا؟ به این دلیل که قراردادهای بزرگی مثل قرارداد بیش از ۷ میلیارد دلاری که قرار است این خط لوله‌ی گاز باشد، احتیاج به تشکیل کنسرسیوم‌های بزرگی دارد متشکل از موسسات مالی بزرگ و شرکت‌های تکنولوژیک بزرگ و شرکت‌های نفتی بزرگ.

دکتر جمشید اسدی، استاد استراتژی‌ اقتصاد در دانشگاه‌های پاریس

خب، در حالی‌که حتا به لحاظ مالی ایران زیر فشار قطعنامه‌هاست و به لحاظ تکنولوژیک، ایران برای سرمایه‌گذاری‌های بالاتر از ۲۰ میلیون، زیر فشار تحریم‌های آمریکا‌ست و اصولاً در شرایطی که ارگان‌های بین‌المللی نگاه منفی به سرمایه‌گذاری در ایران دارند؛ چنین سرمایه‌گذاری‌هایی امکان وقوعش بسیار بسیار کم است.

به‌خصوص این‌که این خط لوله‌ی صلح که قرار است مثلاً گاز پارس جنوبی به پاکستان و بعد هند برساند، از سال ۱۹۹۴ صحبت‌اش شروع شده و تا الان انجام نشده است. از سال ۲۰۰۴ به بعد به طور جدی دوباره مقامات جمهوری اسلامی سعی کردند این کار را انجام بدهند که بازهم موفق نشدند.

دو مرتبه دولت آقای احمدی‌نژاد صحبت از قطعی‌شدن این قرارداد کرد که یک بارش در اوت سال ۲۰۰۷ بود و بازهم این مساله به مرحله‌ی اجرایی نرسید.

من فکر می‌کنم، کما این‌که تا الان انجام نشده است، به دلایلی که برشمردم و نیز دلایل دیگر، این کار انجام نشود. مثلاً از جمله این‌که قرار است حدود ۷۰۰کیلومتر از این خط لوله‌ی گاز از پاکستان بگذرد، ولی هنوز روابط پاکستان و هند، روابط درست و دوستانه‌ای نیست. چه کسی امنیت این خط لوله را قرار است به‌عهده بگیرد.

کماکان فشارهای آمریکا، فشارهای بین‌المللی و به‌ویژه نزدیکی هند و پاکستان به آمریکا باعث می‌شود که این دو کشور، نرمش بیشتری در مقابل تقاضاهای آمریکا داشته باشند.

می‌دانید، پاکستان یکی از بزرگترین دریافت‌کننده‌های کمک خارجی ایالات متحده است و در نتیجه نمی‌تواند بی‌اعتنا باشد به خواست‌های آمریکا. این است که به‌طور کلی من فکر می‌کنم این اقدام آقای احمدی‌نژاد هم، گذشته از تبلیغات بزرگی که در این مورد کرده و خواهند کرد؛ به نتیجه نخواهد رسید.

ما متاسفانه با داشتن بیش از ۱۵ درصد ذخایر گازی در جهان، تنها توانسته‌ایم ۲ درصد تولید جهان را داشته باشیم.

و پرسش پایانی. اگر این خط لوله‌ی صلح در جنوب ایران ایجاد بشود، برای چه کشورهایی سودمند خواهد بود؟

ببینید، اگر این خط لوله راه بیفتد، این هم برای ایران منفعت زیادی دارد، هم برای هند و هم برای پاکستان و بعد از هند هم که حتا چینی‌ها اظهار علاقه کرده‌‌اند. فقط به‌لحاظ نظری و به لحاظ بالقوه، این خط لوله منفعت است برای تمام کشورها. ایران صددرصد بهره‌مند خواهد شد از این خط لوله، چون نه تنها به درآمدهای فروش گاز احتیاج دارد، بلکه از این درآمدها می‌تواند برای گازرسانی به دیگر مناطق کشور استفاده کند.

می‌دانید که در زمستان گذشته ۱۳ استان کشور ما محروم از گاز بودند، در حالی که ما بر یکی از بزرگترین منابع گاز نشسته‌ایم. خب پاکستان و هند و به‌ویژه هند با رشد سالانه ۱۰ درصدی خود، شدیداً به منبع انرژی احتیاج دارد و چین هم که احتیاج دارد، البته اگر خط لوله حتا تا به آنجا کشیده شود.

ولی در شرایط کنونی متاسفانه این طرح که برای همه‌ی این کشورها مفید فایده خواهد بود، مادامی که سیاست‌های تنش‌افزای آقای احمدی‌نژاد و انزوای بین‌المللی ایران به‌ویژه در زمینه‌ی اقتصادی ادامه دارد، شدنی نیست.

محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهوری ایران، مصطفی پورمحمدی، وزیر کشور را پس از چند هفته شک و تردید ناشی از تنش‌های سیاسی تغییر داد و مهدی هاشمی از افراد وفادار به خود را به‌جای وی برگزید.

پیشتر از محمد‌رضا رحیمی رئیس دیوان محاسبات کشور به عنوان سپرست وزارت کشور نام برده می‌شد.

در مورد برکناری آقای پورمحمدی که از محافظه‌کاران نزدیک به آیت‌الله خامنه‌ای است، هنوز توضیحی داده نشده است.

براساس نوشته روزنامه ایران، آقای احمدی‌نژاد چهارشنبه‌شب حکم مهدی هاشمی را صادر کرده‌است.

وی که معاون عمرانی وزارت کشور و رئیس ستاد تبصره ۱۳ بود، اکنون به عنوان سرپرست وزارت کشور منصوب شده است.

وی دومین وزیری است که از این ستاد راهی دولت می‌شود. پیشتر محرابیان نیز از ستاد تبصره ۱۳ به وزارت صنایع و معادن رفته بود.

در صورت اخذ رأی اعتماد مجلس، سیدمهدی هاشمی دومین وزیر کشور جمهوری اسلامی پس از علی‌محمد بشارتی است که در کسوت روحانیت نیست.

بشارتی در کابینه دوم هاشمی رفسنجانی عهده‌دار وزارت کشور بود.

آقای احمدی‌نژاد اندکی پس از رسیدن به مقام ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۴ مهدی هاشمی را به عنوان وزیر رفاه معرفی کرد، اما مجلس که کنترلش در دست محافظه‌کاران بود به وی رأی اعتماد نداد.

تاکنون چند وزیر از جمله وزرای تعاون، معادن و فلزات، نفت، آموزش و پرورش، اقتصاد، دادگستری، صنایع و مقامات دیگری چون معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه، رئیس‌کل بانک مرکزی و مذاکره کننده ارشد هسته‌ای ایران، کابینه محمود احمدی‌نژاد را ترک کرده‌اند.

انتقاد از همسویی مجلس با دولت
روزنامه کارگزاران در سرمقاله امروز خود با عنوان «آخرین مماشات مجلس هفتم» به قلم حسین مرعشی از عقب‌نشینی نمایندگان مجلس در استیضاح وزیر بازرگانی انتقاد کرده است.

این روزنامه می‌نویسد: «پس گرفتن امضای جمعی از استیضاح‌کنندگان وزیر بازرگانی در روز چهارشنبه نشان داد که اصول‌گرایان حاکم بر مجلس، مانند گذشته تعامل با دولت را بر همراهی با مردم ترجیح می‌دهند.»

روزنامه کارگزاران اظهار امیدواری کرده است که نمایندگان مجلس هشتم «از آغاز فعالیت خود بین مماشات با دولت و سکوت در مقابل تخلفات از قوانین و اصول کشورداری و یا همراهی و دفاع از حقوق ملت قاطعانه دومی را برگزیدند.»

کارگزاران در پایان خطاب به نمایندگان مجلس می‌آورد: «مجلسیان بدانند که دولت‌ها خوب یا بد، زود یا دیر دوره عمرشان به سر می‌آید ولی آن‌چه که در خاطره ملت باقی می‌ماند دفاع از حق و حقیقت و یا تسلیم شدن در مقابل فشارهای دولت‌مردان است.»

ضرورت تعریفی نو از سیاست‌خارجی چین
روزنامه رسالت در سرمقاله امروز خود با عنوان «ایران؛ چین و تز هارمونی» به قلم امیر محبیان به تجزیه و تحلیل راهبرد‌های کلان مقامات چین برای توسعه و پیشرفت این کشور پرداخته است.

این روزنامه می‌نویسد که چین از منطقی به نام هارمونی بهره‌ می‌برد که ریشه در تاریخ و باور‌های کهن مردمان این کشور دارد.

رسالت در ادامه سرمقاله خود درخصوص این هارمونی چنین توضیح می‌دهد: «چینی‌ها این باورند که می‌توانند با اتکاء به سنت چند هزارساله خود دموکراسی نوینی را به آرامی به دنیا بشناسانند که بتواند به گونه‌ای جایگزین دموکراسی آمریکایی که مبتنی بر تاریخی 230 ساله و بر گرفته از سنت های اروپایی است؛ گردد.»

سرمقاله‌نویس این روزنامه در بخش دیگری از سرمقاله خود با بررسی سیاست‌خارجی چین در قرن حاضر، آن را هماهنگ با منطق هارمونی ارزیابی کرده و می‌نویسد: «چین به خوبی می‌داند که توسعه کنونی چین به هیچ وجه در مکانی استوار قرار ندارد و هر لحظه بنیان‌های آن تحت فشارها و تنش‌های بین‌المللی می‌تواند درهم بریزد. از همین رو می‌کوشد در هماهنگی البته نه چندان تسلیم شده‌ای با سیاست‌های حاکم بر جهان پیش رود.»

این روزنامه در پایان به مسئولان سیاست‌خارجی جمهوری اسلامی توصیه می‌کند که که چین را با توجه به تعریفی که برای خویش در عرصه‌های بین‌المللی کرده است، بشناسند.

انتقاد از بی‌اعتنایی دولت به نظرات کارشناسان
روزنامه مردم‌سالاری در سرمقاله امروز خود با عنوان «دولت، تنها مسئول وضع اقتصادی» به بحث و بررسی اققتصاد ایران در دولت محمود احمدی‌نژاد پرداخته است.

به‌نوشته روزنامه مردم‌سالاری مسئولیت تمام کام‌یابی‌ها و ناکامی‌های اقتصادی در شرایط حاضر، برعهده دولت و مدیران دولتی است.

این روزنامه در ادامه سرمقاله خود یکی از مهمرین مشکلات کنونی اقتصاد در ایران را « نبود کمیته‌های تخصصی غیروابسته و خصوصی برای ارائه مشاوره کارشناسی به تیم اقتصادی دولت» عنوان می‌کند.

مردم‌سالاری با انتقاد از بی‌اعتنایی دولت به نظر کارشناسان اقتصادی مستقل در ایران می‌نویسد: «تصمیمات انفعالی دولت و در نظر نگرفتن نظر کارشناسان، ریشه بسیاری از مشکلات اقتصادی کشور است و با استیضاح یک وزیر اقتصادی هم بعید به نظر می‌رسد مشکلی حل شود.»

عوارض کاهش نرخ سود بر اقتصاد ایران
روزنامه سرمایه در سرمقاله امروز خود با عنوان «بهره‌وری پایین نتیجه کاهش سود بانکی» به قلم مسعود نیلی به بحث و بررسی عوارض کاهش نرخ سود بانکی بر اقتصاد ایران پرداخته است.

این روزنامه اولین اثر کاهش نرخ سود را موجب برهم خوردن تعادل بازار سرمایه در ایران دانسته و می‌نویسد: «کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی موجب افزایش عدم تعادل در بازار پول و سرمایه می‌شود و حداقل باعث افزایش بیش‌تر تقاضا برای تسهیلات بانکی با نرخ ارزان می‌شود.»

سرمایه در بخش دیگری از سرمقاله خود می‌نویسد: «نکته مهم بعدی این است که اقتصاد ایران اکنون با فراوانی نیروی کار و کمبود سرمایه مواجه است. در چنین شرایطی باید قیمت سرمایه بالا رفته و نرخ دستمزد کاهش یابد تا از نیروی کار بیش‌تر و از سرمایه کم‌تری استفاده شود. اما در سال‌های گذشته با علامت اشتباهی که دولت به بازارها داده، این عدم تعادل نیز تشدید شده و با تعیین نرخ دستمزد بالاتر و کاهش نرخ سود بانکی، عملا تقاضا برای نیروی کار کاهش و تقاضا برای تسهیلات بانکی و سرمایه افزایش یافته است.»

این روزنامه در پایان به دولت توصیه می‌کند: «اگر دولت به دنبال آرامش بازار مسکن و زمین است و می‌خواهد روند صعودی قیمت‌ها را کنترل کند، باید بازارهای دیگر را جذاب کند مثلا نرخ سود بانکی را بالا ببرد تا مردم سپرده‌های خود را افزایش دهند.»

ریاست جمهوری در جلسه مطبوعاتی اعلام کرد که وضع مردم در سه سال گذشته بهتر شده است و قدرت خرید مردم شدیدا بالا رفته، آنقدر زیاد که نمی‌توانند تصمیم بگیرند چه بخرند و چه نخرند، که نهایتا چیزی نمی‌خرند و این تقصیر خودشان است! احمدی نژاد بعدش گفت که من کی و کجا گفتم مشکل اقتصادی تقصیر مافیای اقتصادی است و اصلا مافیا کجا بوده؟ من حرف از مافیا زده باشم؟ عمرا!

وی ادامه داد که در ایران سطح آزادی بسیار بالا است. در این چند ساله مردم آزاد بوده‌اند به هر سازی که دولت می‌زده برقصند و دولت به هیچ وجه مزاحم آنها نشده! همچنین تمامی برادران بسیج و نیروی انتظامی آزادی کامل داشته‌اند. مثالش، سردار زارعی و آن شش زن! او ادامه داد که آزادی مطبوعات آنقدر زیاد بوده که تعدادی از روزنامه‌نگاران زده شده‌اند و اصلا آزادی زده زیر دلشان، و چون توان ادامه در فضای آزاد را نداشتند، به خارج از ایران رفته یا شده‌اند شوفر تاکسی برای افزایش سطح فرهنگی تاکسی‌رانی. کارشناس کلاغستون در تایید سخنان ایشان گفت واقعا در کدام کشور دنیا یک رئیس جمهوری آزاد است اینقدر خالی ببندد و کسی جرات نکند استیضاح یا برکنارش کند؟

رئیس قوه خشکسالیه، ببخشید مجریه سپس ادامه داد که بحران خشک‌سالی ایران مهم نیست و برای بحران خشک‌سالی جهانی برنامه دارد. و چون سیاست‌های ایران توانسته است اثرات خشک‌سالی را بیشتر کند و ما قادر خواهیم بود مثل صادر کردن انقلاب، خشک‌سالی ار هم جهانی کنیم!

محمود هاله همچنین تاکید کرد که سخنانش در باره امام زمان علمی بوده! احمدی‌نژاد چندی پیش گفته بود که امام زمان دارد ایران را مدیریت می‌کند و در دانشگاه کلمبیا هم او مشت محکمی بر دهان رئیس دانشگاه و کسانی زد که ریاست محترم جمهوری را مسخره می‌کردند. لازم به ذکر است که بر اساس احادیث آمدن امام زمان با افزایش عدالت همراه است که البته در نظام مقدس جمهوری اسلامی ریخته! وی هسته ای شدن ایران را "بالاترین معجزه تاریخ معاصر" خواند که با کمک امام دوازدهم ممکن شده و پیروزی انقلاب اسلامی را نیز به "امام مهدی" نسبت داد.

در همین رابطه آیت‌الله الله بداشتی که پس‌پریروز برنامه کلاغستون را گوش داده بود،اعلام کرد که وقتی دروغگوها و خالی بندها قدرت می‌گیرند، احتمالا به جای امام زمان دجال ظهور می‌کند که بر اساس شواهد ظاهرا این اتفاق در یک جایی از دنیا که اسمش را نمی‌شود آورد افتاده است!

و باز هم آقای احمدی‌نژاد: رئیس جمهوری گفت تعطیلی سفار انگلیس حرف مردم است. گفته می‌شود این حرف در اعتراض به سخنان آقای مهدوی کنی گفته شده که چند روز پیش به سخنان ریاست محترم جمهوری در باره امام زمان اعتراض کرده بود. البته با بسته شدن سفارت انگلیس معلوم نیست نصف علمای اعلام موقع عود بواسیر یا پروستات کجا خواهند رفت! کارشناس ویزای کلاغستون معتقد است که چون بخش عمده ای از آقایان احتمالا پاسپورت انگلیسی هم دارند، خیالی نیست! البته این تحریم باعث خودکفایی صنعت جراحی بواسیر و پروستات علمای قم خواهد شد!

قوه قضاییه اعلام کرد نیروی انتظامی نمی‌تواند وارد شرکت‌های خصوصی شود! نیروی انتظامی هم اعلام کرد، ما قوه قضاییه تعیین می‌کنیم! ما توی دهن این قوه قضاییه می زنیم! اصولا نیروی انتظامی در طول ۲۹ سال گذشته معمولا هر کاری که خواسته کرده، بعدا هم برایش علتی پیدا شده. اصولا در ایران ابتدا می‌کشند، بعدا می‌شمارند!

آفتاب یزد:
● احمدی‌نژاد: مشکلات دنیا، حاصل مدیریت ناصالحان است
● شاهرودی: عدالت در گفتن آسان است، در اجرا مشکل!
● تاخیر استیضاح وزیر بازرگانی؛ تفاهم نمایندگان یا تلا‌ش هیئت رئیسه؟!
● واکنش‌های اولیه به بسته پیشنهادی ایران

ابرار:
● اظهارات 4 نماینده درباره مصاحبه رئیس‌جمهور
● مظاهری: بسته کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی قابل ابلاغ نیست
● رایس: از سیاست کناره‌گیری می‌کنم
● لاوروف: گروه ۱+۵ تضمین امنیتی به ایران بدهد

اعتماد:
● افزایش جوابیه‌های دولت به مطبوعات
● پیامی برای کاهش تنش
● برخورد با آگهی دهندگان به تلویزیون‌های ماهواره‌یی
● مظاهری: تصمیم ما با تصمیم احمدی‌نژاد متفاوت است

اعتماد ملی:
● رئیس‌جمهور از وضعیت مردم خبر ندارد
● افشای طرح تروریستی آمریکا در ایران
● کروبی: اوضاع اقتصادی و سیاست خارجی را سامان دهید
● ماموریت دشوار در بیروت

ایران:
● سمفونی مردگان در تل آویو
● تعیین تعرفه‌های پزشکی بخش خصوصی
● خادم المله: ارائه بسته پیشنهادی ایران به 4 شخصیت جهانی
● سیم کارت 150 هزار تومانی از دو هفته دیگر

تهران امروز:
● دفاع از انحلال هیئت امنای حساب ذخیره ارزی
● اژه‌ای: بمب گذاری در سرکنسولگری روسیه خنثی شد
● استیضاح در رفت و برگشت
● وزیر نفت عقب نشینی کرد

جام جم:
● 60 سال اشغال - 60 سال مقاومت
● انصاری: اصلاح طلبان و اصول‌گرایان زیر یک سقف بیایند
● شاهرودی: حادثه شیراز آغاز یک سری اقدامات تروریستی در کشور بود
● زنگ ورزش را این بار معلمان مازاد می نوازند

جمهوری اسلامی:
● احمدی‌نژاد: سوداگری در مسکن را مهار می‌کنیم
● نفت خام ایران هر بشکه 112 دلار و 86 سنت فروخته می‌شود
● ایران چک‌های 50 هزار تومانی وارد بازار شد
● سیم کارت 150 هزار تومانی همراه اول دو هفته دیگر ثبت نام می‌شود

حیات نو:
● بررسی بسته پیشنهادی ایران
● بازنگری در ساختار وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی و قوه قضائیه
● دعوت ملک عبدالله از هاشمی رفسنجانی
● مظاهری: اطلاعی از زمان اجرای بسته سیاستی نظارتی ندارم

دنیای اقتصاد:
● تورم را بودجه 85 بالا برد
● گره قهرمانی لیگ برتر تا روز آخر باقی ماند
● احمدی‌نژاد: کنترل سوداگری مسکن در دستور کار ماست
● واکنش مظاهری به بهره 10 درصدی: قابل ابلاغ نیست

رسالت:
● رییس‌جمهور: سوداگری در بخش مسکن باید کنترل شود
● 1000 میلیارد تومان برای اجرای قانون ساماندهی تولید و عرضه مسکن اختصاص یافت
● شاهرودی اعلام کرد: اولویت دادسراها مفاسد اقتصادی حیف و میل بیت‌المال
● احمدی‌نژاد: دولت 27 طرح بزرگ صنعتی در گرگان به تصویب می‌‌رساند

سرمایه:
● مظاهری: کاهش سود بانکی قابل ابلاغ نیست
● شاهرودی: حتی ظالم‌ترین نظام‌ها شعار عدالت می‌دهند
● دعوت رسمی عربستان از رفسنجانی
● مهدی هاشمی سرپرست وزارت کشور شد

کارگزاران:
● مخالفت بانک مرکزی با کاهش نرخ سود
● خط و نشان شیرها برای جام
● دعوت پادشاه عربستان از هاشمی‌رفسنجانی
● مهدی هاشمی رئیس ستاد تبصره 13 سرپرست وزارت کشور شد

کیهان:
● بسته پیشنهادی ایران روی میز 1+5
● احمدی‌نژاد: استان گلستان با راه‌آهن به مشهد و رشت متصل می‌شود
● رقص گرگ‌ها در سالگرد 60 سال جنایت
● شاهرودی: بمب گذاری شیراز آغاز یک سلسله اقدامات تروریستی بود

همشهری:
● درخواست بانک مرکزی برای تجدید نظر در نرخ سود
● بزرگداشت فردوسی با ایران‌چک، سخنرانی و پیام
● سلطانیه: همکاری با آژانس را قطع نخواهیم کرد
● مرحله اول بزرگراه شهید باکری خرداد آماده می‌شود

برنامه‌های امشب رادیو زمانه
(بر روی وب و ماهواره)

به وقت تهران

18:30-22:30

مجلۀ گفتاری جُنگ صدا

تهیه‌کننده: علیرضا افزودی

18:30-19:30

ـ سرود ای ایران ای مرز پر گهر

[بازیگران سینمای ایران در خانه هنرمندان]

ـ گردآفرید اولین زن نقال شاهنامه‌خوان
[به تهیه و اجرای: پروین]

ـ کاروان موسیقی
[به تهیه و اجرای: سهند صاحب‌دیوانی]

رادیو ژیار
تهیه‌کننده:اسعد

19:30-20:30

برنامه های زنده زمانه
تهیه‌کننده: معصومه ناصری

20:30 معرفی برنامه - آزاده
20:35 فلشر (شنیدنی های دنیای وبلاگ ها) - لیدا

20:45 گفتگو با فرنگیس حبیبی؛ مدیر بخش فارسی رادیو فرانسه و از شاهدان حوادث می 1968 - ایرج ادیب زاده

21:00 تازه‌ترین خبرهای ایران و جهان

21:10 مجله ورزشی - فرنگیس محبی

21:20 میراث فرهنگی- بیژن روحانی

21:35 روزانه های می 1968 (بخش 15) - رضا دانشور

21:40 کلاکت- پرویز جاهد

21:30 از این ستون به آن ستون - ابراهیم نبوی

22:45 شبانه های موسیقی- محمود خوشنام

20:50 روی خط زمانه - مریم محمدی

22:57 مروری بر خبرهای ایران و جهان

23:00 پایان برنامه ها

23:00 موسیقی ایرانی

آدینه 27 اردیبهشت

00:00 موسیقی بی کلام
02:30 تکرار جنگ صدا

03:30 تکرار رادیو زمانه

06:00 موسیقی سنتی و آوازی

08:30 تکرار جنگ صدا

09:30 تکرار رادیو زمانه

12:00 موسیقی رپ و هیپ هاپ

14:30 تکرار جنگ صدا

15:30 تکرار رادیو زمانه

19:30 جنگ صدا

20:30 رادیو زمانه

به سلامتی و میمنت، هیات امنای صندوق ذخیره ارزی منحل شد. پس از انحلال سازمان مدیریت و مجموعه دوایر نظارت بر تنظیم بودجه، اخراج وزیر دارایی از دولت و عوض کردن چند مقام اقتصادی که به مشاورین دامپزشک ریاست محترم جمهوری در امور اقتصادی اعتراض کرده بودند، اعضای هیات امنای صندوق ذخیره ارزی پس از اعتراض به اختصاص مازاد درآمد نفتی به توسعه جمکران و ساخت چاه شماره ۳ دریافت نامه‌ها، ریاست محترم جمهوری این افراد را مانع ظهور خواند و هیات را کلا تعطیل کرد.

محمود احمدی‌نژاد در نامه‌ای عاشقانه از الهام خواست در دولت باقی بماند. ریاست محترم جمهوری که سال گذشته در دانشگاه کلمبیا اعلام کرده بود که ما در ایران همجنس‌باز نداریم، در این نامه یک جورهایی نوشته که احتمالا امسال از این ادعاها نخواهد کرد. در بخشی از این نامه آمده: " الهام جونم!ٓ من و تو با هم، ما می‌شویم!" و بعد بخشی از آواز قدیمی شماعی زاده را آورده:" دست‌های تو، جای امنه...".

وزیر نفت اعلام کرد، دولت دو میلیارد دلار بیشتر از بودجه مصوب مجلس بنزین وارد کرده و اگر کسی اعتراض کند، احمدی‌نژاد مجلس را هم منحل خواهد کرد. اصولا دولت‌ها موظف هستند بودجه خود را بر اساس قانون بودجه هر سال که در مجلس به تصویب می‌رسد خرج کنند، اما دولت نهم تشخیص داده که این کار اندکی زیادی است و چون ایشان هر کاری دوست داشته باشد می‌کند و کسی هم ایشان را استیضاح نخواهد کرد، و طبق معمول آب از آب تکان نخواهد کرد! البته اگر علی لاریجانی به ریاست مجلس برسد معموم نیست از این خبرها باشد یا نه!

دکتر سروش سست ایمانی جوان‌ها را نتیجه رفتارروحانیون دانست. وی گفت:«جوانان ما کی و کجا گفتار نیک و پندار نیک و کردار نیک از روحانیان حکومتی دیده‌اند تا ایمانشان نیرومند‌تر شود؟ و از روحانیت جز جسمانیت چه دیده‌اند تا روحشان فربه‌تر گردد؟» . بر اساس آمار کلاغستون، در طی ۳۰ سال گذشته، با افزایش دور شکم روحانیون، میزان نمازخوانی و اعتقاد جوانان کمتر شده است. پیشنهاد می‌شود آقایان علما هم رژیم غذایی‌شان را تغییر دهند و هم یک کمی ورزش کنند. البته افزایش شب‌های امور خیر از شب جمعه به همه شب‌های هفته هم امکان نمازخوانی را از خود آقایان علما گرفته چون کمبود آب امسال نمی‌گذارد به موقع غسل کنند طفلکی‌ها

حزب‌الله لبنان آژانس انرژی اتمی را تهدید کرد اگر به فشار روی ایران ادامه دهد، مجبور خواهد شد باز کافه را به هم بزند! اصولا حزب‌الله، یک حزب کنترل از راه دور است که هر وقت نظام مقدس دچار مشکل می‌شود، شهر را شلوغ می‌کند. فعلا هم پول شهروندان تهرانی خرج مصارف ویژه حزب‌الله می‌شود که البته اصلا قابلی هم ندارد.

دکتر عارف اعلام کرد، نظام او را در آب نمک خوابانده است برای ریاست جمهوری. متاسفانه آب نمک فوق یک کمی سرکه داشته و آقای دکتر عارف اندکی ترشیده است که ترشی مقامات هم فقط به درد ریختن توی فاضلاب آشپزخانه می خورد و بس!

مقام‌های ارشاد و وزارت خارجه به کریس دی‌برگ که قرار بود بیاید ایران و آواز بخواند خبر دادند که می‌تواند فقط با زبان اشاره آواز بخواند و کنسرتش را باطل کردند. به ایشان گفته شده می‌تواند از ایران دیدار کند، اما چون صدایش باعث تحریک جوانان می‌شود و عده‌ای از روحانیون هم حالی به حالی می‌شوند، بهتر است اصلا این طرف‌ها پیدایشان نشود.

سردار رادان مژده طرح مبارزه با کج رفتاری را داد، این پروژه با اسم رمز "کی میگه کجه، مادر شوهر" برای مبارزه با تمامی کارهای کج رفتارانه جوانان عزیز آغاز می‌شود. در پروژه مبارزه با مفاسد، سردار زارعی مجری طرح آخر و عاقبتش به خیر شد و با شش زن برهنه مشغول عبادت بود که دستگیرش کردند، امیدواریم در این پروژه، سردار رادان را با شش مرد برهنه دستگیر کنند که خیلی بد می‌شود!

«بالگرد» فقط کلمه پیشنهادی فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای واژه هلیکوپتر نیست.

«بالگرد» می‌تواند اسم یک گروه موسیقی باشد که درتهران با چهار عضو، در سبک فانک راک چند سالی‌ست، آهنگسازی می‌کنند و آوازهای غریبی از آن‌ها شنیده می‌شود.

از نحوه غواصی زیر آب گرفته در «زیگیلند» می‌شنویم تا رمز و راز ابولهول و صبحی که در اتوبوس و صف‌های مختلف به شب می‌رسانیم و مسیری که «می‌ریم‌ می‌ریم تا به آخرش برسیم که خیلی پیریم.»

«زیگیلند» اسم اولین آلبوم گروه بالگرد است که کمپانی (art beat group) در آمریکای شمالی آن را منتشر کرده و تا چند روز دیگر به بازار می‌آید.

چهار عضو بالگرد از دوران مدرسه با هم بوده‌اند و موسیقی را با هم شروع کرده‌اند و بعد از سال‌ها تمرین و همنوازی، کارشان گرفت: «در همان تمرین‌ها یک شعری درمی‌آمد، بعد فکر می‌کردیم باید موزیکش را در ‌آوریم، موزیکش هم آرام آرام شکل می‌گرفت.»

اعضای گروه "بالگرد"

این را یوشنگ، بیسیست گروه می‌گوید.
به گفته او بداهه نوازی اصل اولیه کارشان بوده که با بداهه گویی در شعرهایی که با ریتم آهنگ جفت‌وجور می‌شدند، کار بامزه‌تر می‌شد.

روی آلبوم آنها تاکید شده که این سی‌دی برای بالای سن هجده‌ سال است. یوشنگ می‌گوید: «ما از کلمه‌ رکیک به آن مفهوم که ذهن آدم‌ها درگیرش می‌شود، استفاده نکرده‌ایم. الفاظ اجتماعی و تکیه‌ کلام‌هایی را که در طول روز شاید در تهران بارها به گوش می‌رسد، در کار ما هم می‌شنوید.»

او تاکید می‌کند که بچه‌های بالگرد خودشان را بین گروه‌های رپ نمی‌شناسند: «سبک ما بیشتر شبیه فانک راک است. اما یک‌جاهایی نوع خواندن «یولان» شبیه باندهای رپ می‌شود که خب، این ماهیت این نوع موزیک است. درست است که سبک فانک شباهت‌های زیادی از لحاظ خواندن به موزیک رپ دارد، ولی از لحاظ ریتم کاملا با آن متفاوت است.»

او می‌گوید برخلاف تصور خیلی‌ها، تاثیر جامعه و شرایط اجتماعی نبوده که گروه‌اش به فانک و خواندن این نوع ترانه و شعر روی آورده‌اند: «ما به این فشارها کاری نداریم. فقط دوست داریم ساز بزنیم، علاقه به موسیقی ما را ترغیب کرد که یک گروه تشکیل بدهیم و کارمان را منتشر کنیم. حالا اگر شرایط از این هم سخت‌تر بود، این کار را می‌کردیم. برای همین آلبوم را خارج از ایران منتشر کرده‌ایم.»

طرح جلد آلبوم "زیگیلند"/ طراح:پندار یوسفی

کلمات و اصطلاحات در آهنگ‌های مختلف بالگرد مثل «گربه‌ها»، «در این عالم» و «جوانی»، آشناست. محیطی که در «مرد جدولی» تصویر می‌شود، ملموس است. گویا همه این جریانات و داستان‌ها را دیده‌ایم. مثل دیدن یک تله‌تاتر طنز یا حتی یک انیمیشن که بخشی از زندگی ما را نشان می‌دهد و وادارمان می‌کند به وضعیت خودمان بخندیم.

یوشنگ همه اینها را به خاطر سادگی می‌داند که آنها سعی کرده‌اند در ترانه‌ها داشته باشند. شعرهایی که در بداهه شکل گرفته‌اند و تکمیل شده‌اند. این حس و طرح را روی جلد سی‌دی آنها هم می‌بینیم. شکل‌وشمائلی که پندار یوسفی از سرزمین زیگیلند طراحی کرده.

یوشنگ می‌گوید: «این اتفاق‌ها خیلی ساده است. خیلی ساده‌تر ازآن که اصلا بخواهیم برداشت فلسفی از آن‌ها داشته باشیم. همه چیز درباره اتفاقات روزمره‌ ساده زندگی خودمان است.»

نمی‌شود از بهار پراگ و میلان کوندرا حرف زد و از فراموشی چیزی نگفت. کوندرا در آثارش با ارجاع به اتفاقات پراگ به تحلیل هستی‌شناسانه‌ی زندگی می‌پردازد. اگر دیدگاه‌های کوندرا در کتاب‌هایش به ترتیب تاریخ نگاه کنیم، شاهد تغییر ماهیت فراموشی و آگاهی خواهیم شد.

همان‌طور که می‌دانیم کشور چکسلواکی در سال ۱۹۱۸ به استقلال رسید، اما فقط سی سال کافی بود تا مردم این کشور با فراموشی طعم شیرین استقلال، سرخوشانه به آغوش شوروی بروند. کوندرا در آثارش چندین و چند بار به این مساله اشاره می‌کند تا جایی که به نظر می‌رسد او از این دریچه به محاکمه‌ی خود و هم میهنانش می‌پردازد.

اما اگر فراموشی را «غفلت» تلقی کنیم کوندرا به نوع دیگری از فراموشی اشاره می‌کند که غیر قابل تحمل‌تر است.

کوندرا در کتاب«خنده و فراموشی» وجه ظریفی از ارتباط قدرت و حافظه را مطرح می‌کند. در «نامه‌های گمشده» سه سال پس از شکست بهار پراگ، میرک که از مخالفان دولت است می‌گوید: «ستیز با قدرت، ستیز حافظه با فراموشی است.»

از نظر میرک، قدرت سعی می‌کند که با اعمال فشار، حافظه را پاک کند. چرا که آن‌چه در خاطر باقی مانده در خوشبینانه‌ترین حالت، داده‌هایی است که با تحلیل احتمالی، ممکن است جریانی را علیه قدرت به وجود بیاورد.

ارتش شوروی در ماه اوت ۱۹۶۹ پراگ را اشغال کرد

«نامه های گمشده» یکی از کم‌نظیرترین متن‌های ادبی معاصر است که به‌واسطه‌ی آن می‌توان پایه‌های دیکتاتوری‌های مدرن را شناخت. چند سطر پایین‌تر، میرک جملاتی را بیان می‌کند که خارج از این متن، به زیبایی نقش مخرب قدرت‌های ایدئولوژیک را در جهان پس از جنگ جهانی دوم نشان می‌دهد.

او می‌گوید: «سرانجام با موضعی که دوستان محتاط‌ترش گرفته بودند، به توافق رسیده بود. درست است که قانون اساسی آزادی بیان را تضمین می‌کرد. اما قانون برای هر عملی که ممکن بود به عنوان اقدامی برای تضعیف دولت تفسیر شود مجازات قایل می‌شد. چه کسی می‌توانست بگوید که چه وقت صدای دولت از بابت فلان کلام تضعیف کننده بلند خواهد شد؟...»

این شرایط منحصر به چک نبوده و نیست و در طول ۵۰ سال گذشته در کشورهای مختلف حکمفرما بوده است. دولت چک که در واقع نماینده‌ی ایدئولوژی کمونیسم بود، در فاصله‌ی سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۸۹ به حذف تمام تعلقات فرهنگی و اجتماعی مردم چک پرداخت. این‌که در این زمینه موفق بود یا نه، الان مورد بحث نیست، اما تلاش برای حاکم کردن ایدئولوژی کمونیسم، نیازمند محو کردن گذشته است و برای این کار، قدرت با حافظه در ستیز است.

میلان کوندرا در کنار همسرش در پراگ، ۱۹۷۳

در رمان «سبکی تحمل ناپذیربارهستی»، کوندرا اشاره می‌کند که کمونیسم در قالب کلمات درصدد حذف گذشته چک است. مکان‌ها مزین به اسم قهرمانان و افراد مشهور روسی می‌شوند. خیابان استالین‌گراد، خیابان لنین‌گراد، آسایشگاه پیتر چایکوفسکی، سینما گورکی، قهوه‌خانه پوشکین و... همه‌ی‌این نام ها قرار است جایگزین حافظه‌ی تاریخی مردم چک شوند.

اما آیا این فقط قدرت است که با حافظه جدال دارد؟ میلان کوندرا جدال قدرت و حافظه را نه فقط در ساحت سیاست، که در وجود آدمی به رخ می‌کشد. در«نامه‌های گمشده» میرک از یک سو می‌خواهد حافظه‌اش را حفظ کند و تسلیم قدرت نشود، اما از طرف دیگر خودش در قبال «ژه‌نا» نقش قدرت را بازی می‌کند. او دوست دارد گذشته‌اش را با«ژه‌نا» پاک کند. نه به خاطر این‌که ژه‌نا یکی از همان دو درصد مردم چک بود که ورود تانک‌های روسی به پراگ را جشن گرفته بودند، بلکه به یک دلیل ساده‌تر، چون «ژه‌نا» زشت بود.

کوندرا رابطه‌ی قدرت و حافظه را مساله‌ی ازلی و ابدی انسان محسوب می‌کند. او در کتاب هنر رمان، خواست انسان برای فراموشی را این‌گونه توضیح می‌دهد: «طالب فراموشی بودن، پیش از آن‌که مساله‌ای سیاسی شود، مساله‌ای انسان شناختی است. انسان همواره تمایل داشته است که زندگی‌نامه خاص خود را بازنویسد. گذشته را تغییر دهد. رد پای خودش و هم رد پای دیگران را پاک کند.»

آلکساندر دوبچک، رهبر حزب کونیست چکسلواکی در راه‌پیمایی روز جهانی کارگر در اول می ۱۹۶۹

هر چه زمان می‌گذرد، نگاه کوندرا به مفهوم«فراموشی» تلخ‌تر از قبل می شود. در رمان «جهالت» که هفت سال پس از محو کمونیسم در چک نوشته شده، کوندرا در هم تنیده شدن مکان و زمان را به تصویر می‌کشد.

در «جهالت»، ایرنا که سال‌هاست خارج از وطنش‌، در فرانسه زندگی می‌کند، با هیولای «بازگشت» روبه رو می‌شود. در حالی‌که اطرافیان ایرنا تصور می‌کنند امکان«بازگشت» برای او، یک اتفاق خوشایند است؛ او تمایلی به بازگشت ندارد. اما این حس آنقدر برای او غریب هست که شهامتش را ندارد، آن را بروز بدهد.

کوندرا در این رمان با ریشه‌یابی کلمه‌ی «نوستالژیا»، به «ناآگاهی»‌ یا«جهالت» می‌رسد. نوستالژی، نتیجه‌ی «آرزوی ناکام بازگشت» است. کوندرا این عبارت را بسط می‌دهد و به این نتیجه می‌رسد که نوستالژی یعنی «از من دوری و از تو بی‌خبرم» بنابراین نا‌آگاهی و یا به عبارت دیگر «فراموشی» وطن، نوستالژی به وجود می آورد‌.

در واقع وقتی شخصی خارج از وطن خود زندگی می‌کند و با نوستالژی مواجه می‌شود؛ خاطراتش را از وطن به یاد نمی‌آورد، بلکه او نمی‌تواند«به خوبی» به یاد بیاورد. این ناتوانی در آگاهی، یعنی فراموشی، باعث نوستالژی می‌شود.

دنی دی‌لویس و لنا اولین در فیلمِ «سبکی تحمل‌ناپذیر هستی» ساخته‌ی فیلیپ کافمن

وقتی «گوستاف» به ایرنا نوید می‌دهد که: «فکر این‌که بتوانم با عمق شهر تو آشنا شوم، خوشحالم می‌کند.»؛ ایرنا در پاسخ می‌گوید: «شهر من؟ پراگ دیگر شهر من نیست.» ایرنا حالا دیگر پاریس را شهر خود می‌داند، جایی که او با گوستاف آشنا شده و در آن‌جا با او زندگی کرده است.

نتیجه‌ای که کوندرا می‌گیرد، تکان‌دهنده است. وطن، مفهومی است که در محدودیت زمانی معنا پیدا می‌کند. انسان، یک کشور را وطن خود می‌داند، چون به دلیل محدودیت عمرش، فرصت ندارد که در کشوری دیگر، زندگی دیگری را تجربه کند. اما ایرنا در طول سال‌های پس از بهار پراگ تا ۱۹۸۹ توانسته بود در پاریس زندگی دیگری بسازد و زندگی گذشته‌اش را فراموش کند. این فراموشی داوطلبانه، برای اطرافیان ایرنا قابل درک نبود.

و بالاخره می‌رسیم به آخرین دریافت کوندرا از مفهوم فراموشی. انقلاب‌های پس از جنگ جهانی دوم را انقلاب‌های رسانه‌ای نامیده‌اند. بسیاری از انقلابیون در نقاط مختلف جهان از این‌که رسانه‌ها به آن‌ها این امکان را داده بودند که ایده‌شان را در تمام جهان مطرح کنند، خوشحال بودند.

در رمان «سبکی تحمل‌ناپذیر هستی»، ترزا از سربازان روسی که با تانک وارد پراگ شده بودند عکس می‌گرفت‌. کوندرا سردرگمی سربازان را در مواجهه با دوربین برجسته می‌کند. به سربازان گفته بودند در مقابل گلوله، از گلوله و اسلحه استفاده کنند. اما کسی به آن ها نگفته بود در مقابل دوربین چه عکس‌العملی داشته باشند.

همزمان در فرانسه که جنبش ماه مه شکل گرفته بود، کوهن بندیت، رهبر دانشجویان شورشی و بقیه، سوار بر امواج تلویزیونی یک شبه در تمام جهان شناخته شدند. ظاهراً تلویزیون و عکس، آن‌ها را از فراموشی و یا ندیده شدن نجات داده بود، اما واقعیت ماهوی رسانه‌ها سرنوشت دیگری برای این انقلاب ها رقم زد.

با جادوی تلویزیون همان‌طور که جنبش ماه مه یا بهار پراگ به مدت چند ماه، در صدر اخبار و گزارش‌های تلویزیونی قرار می‌گرفتند ‌به همان راحتی هم فراموش می‌شدند و جای خود را به اتفاقات دیگری نظیر ناآرامی‌های چین، آشوب‌های بنگلادش یا جنگ ویتنام می‌دادند.

این نوع فراموشی شاید یکی از بحران‌های اساسی جهان پس از جنگ جهانی دوم بود. جهان رسانه‌ای صرفاً برخورد مصرفی با رویدادها دارد و وقتی مصرف‌کنندگان از یک رویداد اشباع شدند، رویداد دیگری به عنوان کالا معرفی می‌شود.

فراموشی، فراموشی و فراموشی‌... کوندرا در نگاه به پیرامونش، در نگاه به زمان و در چشم‌اندازی که از ذهن بشر دارد؛ همیشه به این مفهوم می‌رسد. انسان یا فراموش می‌کند یا فراموش می‌شود، گاه داوطلبانه و گاه تحت فشار، اما هر چه هست انسان فراموش می‌کند.

قسمت اول برنامه: بهار پراگ به روایت کوندرا- ۱
قسمت دوم: تن و وطن در بهار پراگ

زندانی ها مجموعه ای کارهای مانا نیستانی هنرمند کارتونیست ایرانی است که ماه گذشته در صفحه «زم تون» زمانه بتدریج منتشر می شد. صفحه ای که اصولا برای ارائه کارهای او ایجاد شد.
این برنامه را از اینجا دانلود کنید

«در ایران برعکس این‌که خانم‌ها خیلی اعتراض می‌کنند، به لحاظ اجتماعی حقوق‌شان بعضی جاها بیشتر از مردهاست. مثلاً صف جدا دارند.»

در چنین ادعایی فرض کنیم این گزاره کلی درست باشد که «زن‌ها حقوق اجتماعی‌شان بیشتر از مردهاست.» اما می‌توان گفت صف جداگانه در واقع استثنایی برای این قاعده است و نمی‌تواند به عنوان مثالی برای تأیید آن ارائه شود. این جدایی امتیاز محسوب نمی‌شود و به طور متقارن برای مردها هم وجود دارد.

اشتباه چنین استدلالی مغالطه «مورد تصادفی» (Fallacy of Accident) است و وقتی رخ می‌دهد که کسی بخواهد قاعده‌ای را در یک مورد نامربوط به کار ببرد.

برای مثال این گزاره کلی را همه قبول داریم که «زخمی کردن دیگران با چاقو جرم است» و در ضمن می‌دانیم «جراحان با چاقو بدن بیماران را می‌شکافند.» در یک استدلال شتابزده می‌توان از این دو مقدمه نتیجه گرفت که «جراحان مجرم هستند.» اما این نتیجه‌گیری مغلطه‌آمیز است؛ زیرا قاعده تقریبی را برای موردی به کار گرفته است که در واقع استثنای آن قاعده است و یا تصادفا آن قاعده شامل حالش شده است.

تعمیم‌هایی که از لحاظ کلی بودن ضعیف هستند، استثناهای زیادی دارند که در نظر نگرفتن یا آگاه نبودن از آن استثناها، به اشتباه‌های استدلالی منجر می‌شود.

شکل کلی مغالطه «مورد تصادفی» به این صورت است: پرنده‌ها به طور معمول می‌توانند پرواز کنند. پنگوئن یک پرنده است؛ پس پنگوئن می‌تواند پرواز کند. این مغالطه، یکی از ۱۳ مغالطه ارسطو است که منطق‌دانان پس از او به روش‌های مختلفی آن را تفسیر کرده‌اند.

در مثال بالا، تعمیم «پرنده‌ها می‌توانند پرواز کنند» را در نظر بگیرید. این گزاره که «همه پرنده‌ها می‌توانند پرواز کنند» درست نیست؛ زیرا می‌دانیم پرنده‌هایی وجود دارند که پرواز نمی‌کنند. دو گزاره «بعضی پرنده‌ها می‌توانند پرواز کنند» و «پرنده‌های زیادی می‌توانند پرواز کنند» هم بسیار ضعیف هستند.

«اکثر پرنده‌ها می‌توانند پرواز کنند» به منظور این گزاره نزدیک‌تر است؛ اما در این مورد «پرندگان می‌توانند پرواز کنند» یک قاعده تقریبی است و مغالطه «مورد تصادفی» با استدلال بر اساس قاعده‌های تقریبی شکل می‌گیرد. زبان روزمره پر از قاعده‌های تقریبی است که معنای کلی و جهانی در آن‌ها وجود ندارد؛ بلکه معنای تقریبی از آن مورد نظر است.

منطق‌دانان همیشه تمایل داشته‌اند که قاعده‌های تقریبی را به دلیل ابهام و غیرعلمی بودنشان نادیده بگیرند. اما در دو دهه گذشته و به خصوص با مطالعاتی در زمینه هوش مصنوعی که اهمیت چنین قواعد کلی را در استدلال‌های عملی نشان داده است، علاقه‌ زیادی به استدلال به اصطلاح «خطاپذیر» (Fallible) به وجود آمده است که قاعده تقریبی بخشی از آن است.

فرق بین قاعده تقریبی و تعمیم‌های جهانی ان است که اولی دارای استثناست. برای مثال، پرنده‌هایی که پرواز نمی‌کنند، استثناهایی برای قاعده «پرنده‌ها می‌توانند پرواز کنند» هستند. البته ممکن است بخواهیم این قاعده را با این تعمیم جهانی بیان کنیم که «همه پرنده‌هایی که ناتوان از پرواز نیستند، می‌توانند پرواز کنند.» اما حتی این هم درست نیست؛ زیرا پرنده‌هایی نیز که بال‌هایشان شکسته باشد، نمی‌توانند پرواز کنند.

ممکن است هنوز سعی کنیم با فهرستی طولانی از استثناها این کار را ادامه دهیم؛ یعنی با وارد کردن استثناها به جمله مورد نظر آن را به یک تعمیم کلی تبدیل کنیم. با این حال می‌توان سناریوهای زیادی تصور کرد که در آن پرنده‌ای نمی‌تواند پرواز کند: پاهایش در شن گیر کرده است؛ تمام هوای اطراف او ناگهان از میان رفته باشد؛ بیماری ترس از پرواز گرفته باشد و خیلی دلایل دیگر.

در واقع نمی‌توانیم همه استثناهای ممکن را وارد جمله کنیم؛ زیرا بسیار زیاد هستند و گاهی حتی از وجود برخی از آن‌ها ناآگاه هستیم. پس از آن ممکن است بخواهیم سعی کنیم این تنوع موارد را تحت عنوان «نامعمول» بگذاریم و بگوییم: «همه پرندگان معمولی می‌توانند پرواز کنند.» این دقیقاً همان قاعده تقریبی است.

قاعده‌های تقریبی با تعمیم‌های آماری مانند «۹۰ درصد پرندگان می‌توانند پرواز کنند» فرق دارند؛ زیر در آن‌ها نسبت مشخصی بین پرنده‌هایی که پرواز می‌کنند و آن‌هایی که پرواز نمی‌کنند، وجود ندارد. قاعده تقریبی هم‌چنین لزوماً نشان نمی‌دهد که اکثر پرنده‌ها می‌توانند پرواز کنند؛ گرچه اگر معنایی غیر از این برداشت شود، کمی غیرمعمول است.

برای مثال ما می‌توانیم حالتی را تصور کنیم که تعداد پنگوئن‌های قطب جنوب بسیار بیشتر از این بود. آن وقت می‌شد گفت اکثر پرنده‌ها پرواز نمی‌کنند. با این حال تصور ما از معمولی بودن، در مورد پرنده‌های آشنایی صدق می‌کند که هر روز در اطراف‌مان می‌بینیم. بنابراین به وضوح، قاعده تقریبی قابل استفاده در یک زمینه فرهنگی و زمانی خاص هستند.

مغالطه «مورد تصادفی» وقتی شکل می‌گیرد که شخصی تلاش کند یک قاعده تقریبی را در مورد مثالی آشکارا غیرمعمول به کار ببرد. یا وقتی خود قاعده را به نحوی اصلاح کند که انگار به جای یک قاعده خطاپذیر تقریبی، از ابتدا یک تعمیم جهانی و بدون استثنا بوده است. وسوسه تعمیم دادن و صادر کردن احکام کلی و جهان‌شمول، باعث بروز چنین اشتباه‌های استدلالی می‌شود.

شصت‌ و یکمین دوره‌ی فستیوال فیلم کن امروز چهارشنبه ۱۴ می با فیلم «کوری» ساخته‌ی فرنادو میرلس افتتاح می‌شود. در این فیلم که براساس رمان مشهور «کوری» نوشته‌ی خوزه ساراماگو نویسنده‌ی پرتعالی ساخته شده، جولیان مور، مارک رافالو، دنی گلور و گیل گارسیا برنال بازی می‌کنند.

قرار بود چهارمین قسمت از فیلم‌های ایندیانا جونز، ساخته‌ی استیون اسپیلبرگ با عنوان «ایندیانا جونز و قلمرو جمجه‌ی بلورین» به‌عنوان فیلم افتتاحیه‌ی کن به نمایش درآید. اما فیلم «کوری» جایگزین آن شده است.

بخش مسابقه‌ی فستیوال کن امسال بسیار پربار است و کارگردان‌های بزرگی مثل کلینت ایستوود، استیون سودربرگ، برادران داردن، اتم اگویان، والتر سالس، وین وندرس و بری لوینسن برای دریافت نخل طلا با هم رقابت می‌کنند.

صحنه‌ای از فیلم «کوری» ساخته‌ی فرنادو میرلس

از سینمای انگلستان هیچ فیلمی در بخش مسابقه پذیرفته نشده، اما سینمای آمریکا با فیلم‌هایی از کلینت ایستوود، سودربرگ، جیمز گری، چارلی کافمن و بری لوینسن در این بخش حضور دارد.

کلینت ایستوود امسال با فیلم Changeling در فستیوال شرکت کرده است. تریلری که اواخر دهه‌ی بیست در آمریکا اتفاق می‌افتد، و مربوط به ماجرای زنی است که بچه‌ی او را به گروگان می‌گیرند. آنجلینا جولی و جان مالکویچ از بازیگران این فیلم‌اند.

«ستایش» ساخته‌ی اتم اگویان فیلم‌ساز ارمنی‌الاصل کانادایی، «مرز سپیده دم» ساخته‌ی فیلیپ گارل از فرانسه، «سکوت لورنا» ساخته‌ی برادران داردن، «سه میمون» ساخته‌ی نوری بیگله جیلان از ترکیه، «زن بی‌سر» به کارگردانی لاکرچیا مارتل از آرژانتین، «خط عبور» ساخته‌ی والتر سالس از برزیل و «فیلمبرداری در پالرمو» آخرین ساخته‌ی ویم وندرس از مهم‌ترین فیلم‌هایی‌ست که در بخش مسابقه‌ی کن امسال شرکت دارند.

پوستر رسمی جشنواره‌ی فیلم کن ۲۰۰۸

استیون سودربرگ نیز با دو فیلم درباره‌ی ارنستو چه گوارا به نامهای «آرژانتین» و «چریک» در بخش مسابقه شرکت کرده است.

در بخش خارج از مسابقه نیز، فیلم‌های «ویکی کریستینا بارسلونا» ساخته‌ی وودی آلن، «خوب، بد، عجیب و غریب» ساخته‌ی کیم جی یون و «ایندیانا جونز و قلمرو جمجه‌ی بلورین» ساخته‌ی استیون اسپیلبرگ به نمایش درمی‌آید. از امیر کاستاریکا فیلم‌ساز مشهور بوسنیایی نیز، فیلم «مارادونا» به‌وسیله‌ی کاستاریکا، از وون کاروای فیلم «Ashes of Time Redux» در بخش‌های جنبی جشنواره حضور دارد.

فستیوال کن چند سالی‌ست که سیاست‌های خودش را درباره‌ی سینمای ایران تغییر داده و برخلاف گذشته دیگر اعتنای چندانی به ساخته‌های فیلم‌سازان ایرانی ندارد.

قرار بود عباس کیارستمی با آخرین ساخته‌اش، یعنی «شیرین»، در بخش اصلی حضور داشته باشد. اما ظاهراً هیات انتخاب فستیوال فیلم او را نپسندیده است. اگر کیارستمی به کن بیاید، حتماً علت واقعی عدم حضور فیلم او در بخش مسابقه را از او خواهم پرسید. اما فیلم «ترانه‌ی تنهایی تهران» ساخته‌ی سامان سالور تنها نماینده‌ی سینمای ایران در فستیوال کن امسال است که در بخش دو هفته‌ی کارگردان‌ها پذیرفته شده است.

شان پن، بازیگر آمریکایی و رییس هیات داوران جشنواره کن

مرجان ساتراپی را هرچند نمی‌توان نماینده‌ی سینمای ایران دانست، اما حضور او به‌عنوان یک فیلم‌ساز ایرانی در میان اعضای هیات داوران فستیوال کن امسال، افتخارآفرین است. ساتراپی توانسته با فیلم «پرسپولیس» خود را به‌عنوان یک فیلم‌ساز مستعد و خلاق به محافل سینمای جهان بشناساند و اعتباری بین‌المللی کسب کند.

ساتراپی در کنار جین بالیبال بازیگر فرانسوی، ناتالی پورتمن بازیگر آمریکایی، رشید بوشارب کارگردان فرانسوی، سرجیو کاستلیتو فیلمساز ایتالیایی، و آلفونسو کوآرون کارگردان مکزیکی فیلمهای بخش مسابقه و نامزد دریافت نخل طلای کن را داوری خواهد کرد.

ریاست هیات داوران کن امسال نیز با شون پن بازیگر و کارگردان سرشناس آمریکایی خواهد بود. ریاست بخش ویژه‌ی هیات داوران را نیز فاتح آکین فیلم‌ساز ترک تبار آلمانی و سازنده‌ی فیلم‌های موفق «شاخ به شاخ» و «لبه‌ی بهشت» به‌عهده دارد.

مرجان ساتراپی، نویسنده و کارگردان ایرانی‌الاصل و عضو هیات داوران فستیوال کن

پوستر فستیوال کن امسال چهره‌ی هراسیده‌ی زنی‌ست که با چشم‌بند سیاهی چشمهایش را بسته‌اند. عکاسی این پوستر با دیوید لینچ، کارگردان برجسته‌ی آمریکایی بوده و پیر کولیو پوسترساز مشهور فرانسوی، طراحی گرافیکی آن را انجام داده است.

کولیو از معروف‌ترین طراحان پوستر فیلم جهان است و تاکنون پوستر بیش از ۵۰۰ فیلم، از جمله پوستر فیلم‌های «قطار اسرارآمیز» جیم جارموش، «زیبای مزاحم» ژاک ریوت، «بارش سنگ‌ها» کن لوچ ، «پسربچه» برادران داردن و «پرسپولیس» مرجان ساتراپی را طراحی کرده است.

کوئنتین تارانتینو فیلم‌ساز سرشناس آمریکایی امسال در کن کارگاه آموزش فیلم‌سازی خواهد داشت. تارانتینو که در سال ۱۹۹۴ جایزه‌ی نخل طلا را از دست کلینت ایستوود به‌خاطر فیلم «پالپ فیکشن» دریافت کرد، در سال ۲۰۰۴ رییس هیات داوران کن بود.

سال گذشته نیز فیلم «ضد مرگ» تارانتینو در بخش مسابقه‌ی کن شرکت داشت که مورد توجه هیات داوران کن قرار نگرفت. فستیوال کن روز ۲۵ ماه می با فیلم «الان چه اتفاقی افتاد» ساخته‌ی بری لوینسن به پایان می‌رسد. در روزهای آینده شما را از نزدیک در جریان رویدادهای این فستیوال قرار خواهم داد.

در آغاز دهه ۷۰ در ایران جریانی با عنوان جریان «نواندیشی دینی» شکل گرفت. این نحله که چهره‌های اصلی آن در بعد تئوریک را کسانی چون عبدالکریم سروش، محسن کدیور، مجتهد شبستری و ... تشکیل می‌دادند، در ادغامی غیررسمی با گروهی از فعالان فکری/سیاسی که بعد‌ها خود را «نوگرایان دینی» نامیدند، دست به ایجاد حلقه‌ای زدند که تبلور آن در مجله «کیان» بازتاب داشت.

نوگرایان دینی که عموماً از دوران وزارت ارشاد محمد خاتمی و قبل از آن در مؤسسه کیهان به وی ملحق شده بودند، پس از آن‌که او از سمت وزارت ارشاد استعفا داد و تلاش برای ایجاد حلقه فکری «آیین» را آغاز کرد، کوشیدند که خود را با چهره‌های شاخص جریان نواندیشی دینی نزدیک کنند.

این عده که اغلب آن‌ها در آن دوران، در مرکز مطالعات استراتژیک نهاد ریاست جمهوری حضور داشتند، پس از دوم خرداد در سمت‌های مختلف اجرایی جای گرفتند.

جریان نوگرای دینی که سرکردگی سیاسی آن را موسوی خویینی‌ها و چهره تئوریک آن را محمد خاتمی نمایندگی می‌کردند، عموماً از چهره‌هایی تشکیل می‌شد که در زمان اشغال سفارت آمریکا در تهران و در غالب نیروهای موسوم به «دانشجویان خط امام» به یکدیگر نزدیک شده بودند.

آن‌ها با ادغام حلقه آیین در حلقه کیان، تنها مجله تئوریک جریان نوگرایی و نواندیشی دینی را در دهه ۷۰ سامان دادند. مجله‌ای که در هر شماره‌اش عبدالکریم سروش، مجتهد شبستری، محسن کدیور، سعید حجاریان، آرش نراقی و ... مقالاتی را در باب بازخوانی نوینی از اسلام که در روایت آن‌ها با دموکراسی، حقوق بشر، آزادی بیان و ... در تضاد قرار ندارد، منتشر می‌شد.

این جریان به دلیل ارتباطات سیاسی‌اش با گروه‌هایی چون ائتلاف نیروهای موسوم به خط امام، مجمع روحانیون مبارز، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و البته حزب کارگزاران سازندگی (که در مجلس پنجم از سوی جمعی از تکنوکرات‌های مسلمان هوادار سازندگی تأسیس شد) تصمیم گرفت که در انتخابات دوم خرداد، رویکرد نوگرایانه و نواندیشانه‌اش از اسلام را در قالب شعارهایی سیاسی و با معرفی محمد خاتمی به عنوان کاندید ریاست جمهوری، برجسته کند.

شعارهایی نظیر تحقق جامعه مدنی و تطابق اسلام و دموکراسی که در دوم خرداد با استقبال بیش از ۲۰ میلیون شهروند ایرانی مواجه شد و این جریان را که تا پیش از این بیشتر در حد نحله‌ای فکری که نشریه‌ای تئوریک منتشر می‌کرد، پس از دوم خرداد ۷۶ به قطبی سیاسی در عرصه قدرت ایران تبدیل ساخت.

آن‌چه در هشت سال حیات سیاسی این جریان با نام خاص جریان «اصلاحات» در کنش قدرت رخ داد، از جمله مقاطع استنثایی در تاریخ معاصر ایران محسوب می‌شود.

جریانی که به واسطه وجود نیروهایی مستحکم در برابر خود، سرانجام قدرت را به نومحافظه‌کاران واگذار کرد.

حال اما، این جریان اگر چه پس از پایان دولت دوم خاتمی به لحاظ سیاسی دچار شکست و سرخوردگی شد، اما درون‌مایه‌های فکری/تئوریک‌اش، کماکان با استقبال بخش‌هایی از جامعه ایران و البته مخالفت‌هایی، چه در درون قدرت و چه در سطح جریان‌های سیاسی/مذهبی منطقه‌ای مواجه است.

فراموش نباید کرد که جریان نوگرایی دینی به سرکردگی سیاسی محمد خاتمی، زمانی به قدرت رسید که بدیل متعارضی چون القاعده نیز در حال نمو و رشدی سرطانی در خاورمیانه بود.

بنابراین، ورای نزاع داخلی اصلاح‌طلبان/محافظه‌کاران، میدان تنازعی فراملی نیز میان این جریان و گروه‌های ارتدکس اسلامی از جمله القاعده، وهابیون و سلفیون تشکیل شده بود.

و از همین رو بود که گری سیک، دیپلمات سابق آمریکا در نشستی در نیکوزیا در سال ۲۰۰۲ از دوگانه‌ای متعارض با عنوان خاتمی/بن‌لادن سخن گفت.

به باور او (که سخنانش بعدها در ایران به معنای حمایت آمریکا از اصلاح‌طلبان علیه محافظه‌کاران تعبیر شد) روایت خاتمی از اسلام در صورت سیطره یافتن در بلاد اسلامی، می‌تواند به ریشه‌کنی تروریسم منجر شود.

حال آن‌که بعدها با تبلور جریاناتی از قبیل مقتدی صدر و حمایت محافظه‌کاران ایرانی از حماس و حزب‌الله لبنان، دوگانه بن‌لادن/خاتمی دچار انشعاب شد و روایت رحمانی و هم‌خوان با دموکراسی او از اسلام را در مقابل طیفی از ستیزه‌جویان سنی و شیعه قرار داد که از ا�