زندان و مجازات

در آستانه نوروز؛ شروع اعتصاب غذای عیسی سحرخیز

مریم محمدی: دیشب از طریق مهدی سحر‌خیز، فرزند ایشان با‌خبر شدیم که پدرش اعتصاب خود را آغاز کرده است. همچنین به خاطر میزان داروهایی که آقای سحر‌خیز مصرف می‌کند و وضعیت نامناسب جسمانی، خانواده‌اش سعی کرده‌اند که از اعتصاب غذای او جلوگیری کنند. مهدی سحر‌خیز می‌گوید که مادرش در تماس با مقامات زندان این مسئله را بار‌ها توضیح داده است. در این زمینه با مهدی سحرخیز گفت وگو کرده‌ام.

پرونده اکبر کرمی، چهار ماه در انتظار مطالعه

حسین علوی: دکتر اکبر کرمی، پزشک و پژوهش‌گر مسائل دینی، حدود چهار ماه است که در قم بازداشته شده‌ ولی همچنان بلاتکلیف است و بازپرس او می‌گوید هنوز فرصت نکرده پرونده او را بخواند. شیرین فیروزی همسر این پژوهش‌گر هم، نامه سرگشاده‌ای به مقامات قضایی نوشته و خواهان رسیدگی به وضعیت همسرش شده است. در این باره با محمد سیف‌زاده، وکیل مدافع اکبر کرمی گفت‌وگو کرده‌ام.

با وجود وثیقه‌های سنگین؛ خانواده‌ها چشم به‌راهند

شیرین فامیلی: در حالی که خانواده‌های زندانيان در آستانه نوروز انتظار آزادی بستگان خود را دارند دادستان تهران اعلام کرده است شش نفر از متهمان حوادث روز عاشورا به اعدام محکوم شده‌اند. اگرچه تعدادی از زندانيان در روزهای گذشته با قيد وثيقه‌های گاه سنگين به مرخصی نوروزی آمده‌اند، اما هنوز شمار زيادی از آن‌ها در زندان به سر می‌برند و تعداد ديگری نيز بازداشت شده‌اند. در همین زمینه با محمد سیف‌زاده گفت‌وگویی انجام داده‌ام.

مجازات اعدام؛ جلوگیری از جنایت یا ترویج خشونت؟

پانته‌آ بهرامی: سال‏هاست که عفو بین‏الملل ۲۶ فوریه تا ۷ مارس را «هفته‏ی لغو مجازات اعدام» نام نهاده است. موضوعی که مخالفان و موافقان فراوانی دارد. موافقان استدلال می‏کنند که مجازات اعدام از جنایت جلوگیری می‏کند و وسیله‏ی خوبی برای دادستان است. در مقابل، مخالفان بر این باورند که مجازات اعدام جلوی جنایت را نمی‏گیرد و در ذات خود، عملی به شدت وحشیانه است. این بحث را با دو تن از کارشناسان این موضوع پی گرفته‌ام.

مهدی سحرخیز: با کینه‌توزی با پدرم برخورد می‌کنند

مریم محمدی: عیسی سحرخیز، مدیرکل مطبوعات داخلی در وزارت فرهنگ و ارشاد در دوران اصلاحات در جریان رویدادهای پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران، در دوازدهم تیرماه سال جاری دستگیر شد. مدتی را در انفرادی گذرانده و سپس به بند عمومی منتقل شده بود. اما اینک، بار دیگر به سلول انفرادی منتقل شده است. در گفت وگویی با مهدی سحرخیز، فرزند او می‏خواهم که آخرین اطلاعات در مورد پدرش را با ما درمیان بگذارد.

ملاحظاتی درباره‌ی محاربه

بهنام دارایی‌زاده: خبر تایید حکم اعدام برای محمد امین ولیان، دانشجوی بیست‌ساله‌ای که به اتهام محاربه از سوی دادگاه بدوی و به دنبال آن از سوی دادگاه تجدید نظر استان تهران به مرگ محکوم شده است. اینک به چند نکته که به زعم خودم از حیث حقوقی مهم و اساسی هستند اشاره می‌کنم. با این امید که آگاهی‌های ما از ضوابط جاری، اسباب و انگیزه‌ای باشد برای تغییر و اصلاح.

نگهداری دکتر ملکی در زندان با وجود سرطان پیشرفته

مریم محمدی: دکتر ابراهیم یزدی، کیوان صمیمی، تعدادی از زندانیان زن دستگیر شده، دکتر محمد ملکی و تعدادی دیگر، از جمله زندانیانی هستند که با بیماری‏های مشخصی در زندان هستند. دکتر ملکی شش ماه پیش در بستر بیماری دستگیر شد. او که ۷۸ سال دارد، از سرطان پیشرفته‏ی پروستات رنج می‏برد. روز شنبه اول اسفند، خانواده‏ی دکتر محمد ملکی برای چندمین بار در یک نامه‏ی سرگشاده، نسبت سلامتی او ابراز نگرانی کردند. با عمار ملکی، فرزند دکتر ملکی گفت‏وگو کرده‌‌‌‌ام.

ممنوع‌الملاقاتی زندانیان شورای تحکیم وحدت

مریم محمدی: با گذشت قریب به یک ماه از دستگیری «بهاره‏ هدایت»، از اعضای شورای تحکیم وحدت،«امین احمدیان»، همسر وی تا کنون نه تنها موفق به ملاقات وی نشده است، بلکه دیروز همراه دیگر خانواده‏های زندانیان شورای تحکیم وحدت، از ممنوع‏الملاقات شدن او و دیگر اعضای این شورا تا پایان زمان بازجویی‏ها که تاریخی برای آن اعلام نشده است، مطلع شد. در این رابطه با امین احمدیان، همسر بهاره‏ هدایت، گفت‏وگویی انجام داده‏ام.

«انتقال مسعود باستانی به رجایی‌شهر غیرقانونی است»

حسین علوی: بنا به گزارش‌ها، مسعود باستانی روزنامه‌نگار که با حکم شش سال حبس تعزیزی در زندان اوین نگهداری می‌شد، دوشنبه شب به زندان رجایی‌شهر منتقل شده است. زندان رجایی‌شهر از نظر درجه بندی جرائم، محل نگهداری زندانیان غیرسیاسی با احکام سنگین است. در این زمینه با مهسا امرآبادی، همسر مسعود باستانی گفت‌وگو کرده‌ام.

«مهدی شاندیز»، فعال کارگری هنوز در بند است

پانته‌آ بهرامی: تعداد زیادی از شرکت کنندگان مراسم روز کارگر امسال در پارک لاله تهران، زخمی و حدود ١٥٠ نفر نیز دستگیر شدند. اکنون که حدود ٩ ماه از این ماجرا می‌گذرد، تقریباً تمامی دستگیر شدگان روز جهانی کارگر، با قرار وثیقه و کفالت آزاد شده‌اند و یا در انتظار محاکمه در بیرون از زندان به سر می‌برند اما گزارشی تهیه کرده‌ام از احوالات «مهدی شاندیز»، فعال کارگری است که به ٩ ماه حبس تعزیری محکوم شده و هنوز در بند است.

«بعد از عاشورا شاهد سنگین‌تر شدن احکام هستیم»

شیرین فامیلی: بسیاری از حقوق‌دانان و فعالان حقوق بشر دادگاه‌های غیرعلنی و عجولانه‌ای را که برای رسیدگی به پرونده بازداشت شدگان روز عاشورا و به طور کلی حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری برگزار می‌شود، غیرقانونی دانسته و احکام صادره را حیرت‌انگیز و بی‌سابقه توصیف کرده‌اند. نسرین ستوده، وکیل دادگستری در گفت‌وگو با زمانه یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر احکام صادره از سوی دادگاه‌های انقلاب را توضیح می‌دهد.

مواجه‌ی ایران با کنوانسیون‌های منع‌ شکنجه

حمید حمیدی:از آن‌جا که قوانین نقش مهمی در ‏تحقق سعادت بشری دارند، وضع آن‌ها در مورد پدیده‌های مختلف اجتماعی از جمله شکنجه، سعادت بشری را به سوی تکامل سوق می‌دهد. در ادامه‌ی سری بحث‌هایی در مورد شکنجه و قوانین ضد آن، این‌بار به ایران و نوع مواجه‌اش با کنوانسیون‌های ضد شکنجه و رفتار یا مجازات خشن و غیر انسانی پرداخته‌ام.

حقوق انسان و منع شکنجه

حمید حمیدی: «هر عمل عمدی که بر اثر آن درد یا رنج‌های شدید جسمی یا روانی علیه فردی به منظور کسب اطلاعات یا گرفتن اقرار از او و یا شخص سوم اعمال می‌شود، شکنجه نام دارد.» حتی سخن گفتن از این مقوله نیز چندان ساده نیست و خراشیدن روح را به همراه دارد؛ انگار باور بی‌رحمی انسان بر انسان باورکردنی نباشد. این بار به نگرش مخالفان شکنجه و سیر احیا و ایجاد قوانین مبارزه با شکنجه پرداخته‌ام.

پرونده‌های قضایی یکسان؛ احکام متفاوت!

مریم محمدی: سرعت و تعداد دستگیری‏ها در ابعاد آن‏چنان بی‏سابقه‏ای در ایران پیش می‏رود که اعلام خبر و گزارش در باره‏‌ی هریک از دستگیر شدگان تقریبا غیرممکن به‏ نظر می‏رسد. به منظور توضیح گوشه‏‌ای از این فضا با خانم نسرین ستوده، حقوق‌دان و وکیل دادگستری که تعداد قابل توجهی از موکلین‏اش در زمره‏ی همین دستگیرشدگان هستند گفت‏وگو کرده‏ام.

«کارزار نجات زینب»

ایرج ادیب‌زاده: هم‌زمان با سال‌روز صدور اعلامیه‏ی جهانی حقوق بشر، فعالان حقوق بشر در ایران خبر از تأیید احکام اعدام‏ جدیدی می‏دهند. در پاریس گروهی از فعالان حقوق بشر با به راه ‏انداختن کارزاری بر علیه این اعدام‏ها و فراخوان برای جلب توجه افکار عمومی دنیا خواهان آن شدند که با فشار آوردن بر حاکمیت، از اجرای این احکام جلوگیری شود. در این زمینه گفت‌وگویی داشتم با شهلا شفیق و رضا هیوا هماهنگ کننده این کارزار.‌

بازداشت یک پژوهش‌گر مسائل دینی در قم

حسین علوی: بنا به گزارش‌ها، دکتر اکبر کرمی، پزشک و پژوهش‌گر مسائل دینی در قم، در منزل خود بازداشت شده و خانواده او هنوز هیچ اطلاعی از وضعیت وی ندارند. در مورد زمان و چگونگی بازداشت وی با شیرین فیروزی، همسر اکبر کرمی، گفت‌وگو کرده‌ام.

انفرادی به خاطر اعتراض به شرایط نامناسب اوین

مریم محمدی: بهمن احمدی امویی، روزنامه‏نگار سرشناسی که در سی‏ام خرداد ماه، در ارتباط با حوادث مربوط به انتخابات ریاست جمهوری دهم دستگیر شد، هنوز در زندان اوین نگه داشته شده است و دیروز خبر رسید که مجدداً به سلول انفرادی منتقل شده است. در باره‏ی این خبر و مسائل مربوط به آن، با ژیلا بنی‏یعقوب، همسر ایشان، در سال‌روز ازدواجش با بهمن احمدی امویی، گفت‌وگو کرده‌ام.

احمد زیدآبادی، همچنان در زندان ماند

حسین علوی: احمد زیدآبادی، روزنامه نگار و تحلیل‌گر سیاسی که در جریان رویدادهای پس از انتخابات بازداشت شد و قرار بود پس از پنج ماه بازداشت و در پی یک دادگاه غیرعلنی، روز یکشنبه به قید وثیقه آزاد شود، به دلیل ناروشنی، این رای دادگاه به اجرا درنیامد و او همچنان در زندان ماند. در گفت‌وگوی کوتاهی با مهدیه محمدی، همسر این روزنامه نگار، درباره تصمیم دادگاه و دلیل عدم اجرای قرار وثیقه برای آقای زیدآبادی پرسیدم.

بدرفتاری با زندانیان زن در اوین

مریم محمدی: روز یک‌شنبه در خبرها آمده بود که رییس بند زنان زندان اوین همه‏ی زندانیان زن سیاسی را از تماس تلفنی و ملاقات حضوری با خانواده‏های خود محروم کرده است. بر اساس همین خبر، این تصمیم در پی آن گرفته شده است که پس از سرد شدن نسبی هوا، برخی زندانیان زن از هواخوری اجباری در ساعت شش بامداد امتناع کرده بودند. در این زمینه با محمد اولیایی‏فرد که موکلش، شبنم مددزاده هم‌اینک در بند زنان اوین به سر می‌برد، گفت‏وگویی کرده‏ام.

«اتهام پسرم، تماس با رادیوهای بیگانه است»

مریم محمدی: دستگیر شدگان حوادث اخیر، علی‏رغم این‌که همه در رابطه با اعتراضات مربوط به نتایج انتخابات دستگیر شده‌‏اند، به دو گروه سرشناس، و زندانیانی که کم‏تر شناخته شده هستند یا اساسا ناشناس‏اند تقسیم می‌شوند. زندانیان ناشناس، مشکلاتی شاید ویژه‏تر داشته باشند. در این رابطه با خانم مینا جعفری، که وکالت برخی از این دستگیرشدگان را بر عهده دارد، و نیز بستگان برخی از زندانیان حوادث اخیر گفت‌وگو کرده‌ام.