حقوق انسانی ما

وضعیت دشوار روزنامه‌نگاران گریخته از ایران

حسین علوی: فشار و اعمال محدودیت علیه روزنامه‌نگاران در ایران ادامه دارد. نه فقط بیش از ۵۰ روزنامه‌نگار به احکام زندان دراز مدت محکوم شده و یا همچنان بلاتکلیف در بازداشت بسر می‌برند، بلکه خیل روزنامه‌نگارانی که به اجبار از ایران گریخته‌اند نیز در کشورهای همسایه ایران وضع نامطلوبی دارند. در این زمینه با رضا معینی، مسئول بخش ایران گزارش‌گران بدون مرز گفت‌وگو کرده‌ام.

نافرمانی مدنی، مبارزه‌ای مسالمت‌آمیز یا خشونت‌زا

شکوفه منتظری: نافرمانی مدنی در واقع شکلی از مشارکت سیاسی در عرصه‌ی سیاست مردم است که می‌شود ریشه‌هایش را حتی در دوران آنتیک و یونان باستان هم دنبال کرد. در خصوص موضوع نافرمانی مدنی به سراغ عده‌ای از فعالان جوان در خارج از کشور رفتم و نظر آن‌ها را در این مورد جویا شدم. از آن‌ها در باره‌ی برداشت‌شان از نافرمانی مدنی پرسیدم و این‌که اکسیون‌هایی از این دست را در رده‌ی مبارزات غیر خشونت‌آمیز بررسی می‌کنند یا نه؟

شرایط سخت روزنامه‌نگاران پناه‌جو؛ تاوان یک انتخاب!

شکوفه منتظری: دولت آلمان به نشانه‌ی همبستگی با اعتراضات مردمی در ایران قصد دارد به تعداد مشخص از ایرانیان فراری، پناهندگی بدهد. سخن‌گوی وزارت کشور آلمان اعلام کرده است که تصمیم‌گیری در مورد این‌که کدام پناه‌جو را بپذیرد با مشورت کمیساریای عالی پناهندگی صورت می‌گیرد. به همین بهانه با آیدا سعادت، روزنامه‌نگار که به تازگی ایران را ترک کرده و ساکن ترکیه شده است، گفت‌وگو کرده‌ام.

دستگیری ناگهانی اعضای مجموعه فعالان حقوق بشر

پژمان اکبرزاده: از اوایل این هفته، تعدادی زیادی از اعضای مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، به‌طور ناگهانی بازداشت شده‌اند. این حرکت در حالی صورت گرفته که بسیاری از این فعالان، به دلیل شرایط موجود، فعالیت‌های خود را متوقف و یا در مقیاس محدودی دنبال می‌کردند. در این رابطه، نظر احمد باطبی، سخنگوی برون مرزی مجموعه فعالان حقوق بشر ایران، مقیم واشینگتن را جویا شدیم.

رییس قوه قضاییه در مقابل چنین احکامی سکوت نکند

کانون مدافعان حقوق بشر دومین نامه خود خطاب به رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران را ۱۸ اسفند ۱۳۸۸ منتشر کرد. کانون مدافعان حقوق بشر در این نامه ضمن اعتراض شدید نسبت به صدور و اجرای احکام اعدام به ویژه در مورد بازداشت شدگان پس از انتخابات از رییس قوه قضاییه مصرا و موکدا خواستار توقف اعدام محکومان به مرگ و ممانعت از صدور احکام اعدام برای معترضان نسبت به انتخابات شده است.

«دود تنوره ديوان؛ سوزانده چشم و گلو را»

ایرج ادیب‌زاده: روز هشتم مارس، هفدهم اسفند، روز جهانی زن، نیروهای امنیتی در فرودگاه تهران به خانم سیمین بهبهانی اعلام کردند که وی ممنوع الخروج است و از سفر ایشان به خارج از کشور جلوگیری به عمل آمد. خانم سیمین بهبهانی، به مراسم ویژه‌ی روز جهانی زن از سوی شهرداری پاریس دعوت شده بودند. با خانم شهلا شفیق، از فعالان دفاع از حقوق زنان در فرانسه در این باره گفت‌وگو کرده‌ام.

سیمین بهبهانی: «... پرواز می‌کنم»

مریم محمدی: در خبرها آمده بود که سیمین بهبهانی، شاعر و فعال حقوق زنان ایرانی، برای حضور در جلسه‌ای به‌مناسبت هشتم مارس عازم پاریس بود که در فرودگاه به وی اطلاع دادند که ممنوع‌الخروج است و نمی‌تواند پرواز کند. این نخستین‌بار است که دولت جمهموری اسلامی ایران از خروج سیمین بهبهانی ممانعت به عمل آورده است. با وی گفت‌وگویی کوتاه داشتم و از چگونگی ممنوع‌الخروج‌شدن‌شان پرسیدم.

مهدی سحرخیز: با کینه‌توزی با پدرم برخورد می‌کنند

مریم محمدی: عیسی سحرخیز، مدیرکل مطبوعات داخلی در وزارت فرهنگ و ارشاد در دوران اصلاحات در جریان رویدادهای پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران، در دوازدهم تیرماه سال جاری دستگیر شد. مدتی را در انفرادی گذرانده و سپس به بند عمومی منتقل شده بود. اما اینک، بار دیگر به سلول انفرادی منتقل شده است. در گفت وگویی با مهدی سحرخیز، فرزند او می‏خواهم که آخرین اطلاعات در مورد پدرش را با ما درمیان بگذارد.

ادامه‌ی فشار بر اعضای کمیته‌ی گزارشگران حقوق بشر

اردوان روزبه: نوید خانجانی، فعال حقوق بشر و حق تحصیل، در ادامه‌ی بازداشت و فشار بر اعضای «کمیته‌ی گزارشگران حقوق بشر» شام‌گاه ۱۱ اسفندماه در منزل شخصی خود در اصفهان بازداشت شد. وی فعالیت‌های چشمگیری در زمینه‌ی حق تحصیل انجام داده و از اعضای هیأت موسس «جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی» بود. با حسام میثاقی از اعضای کمیته گزارشگران حقوق بشر، در مورد آخرین وضعیت نوید خانجانی و دیگر اعضای بازداشتی کمیته گزارشگران حقوق بشر پرسیده‌ام.

ملاحظاتی درباره‌ی محاربه

بهنام دارایی‌زاده: خبر تایید حکم اعدام برای محمد امین ولیان، دانشجوی بیست‌ساله‌ای که به اتهام محاربه از سوی دادگاه بدوی و به دنبال آن از سوی دادگاه تجدید نظر استان تهران به مرگ محکوم شده است. اینک به چند نکته که به زعم خودم از حیث حقوقی مهم و اساسی هستند اشاره می‌کنم. با این امید که آگاهی‌های ما از ضوابط جاری، اسباب و انگیزه‌ای باشد برای تغییر و اصلاح.

کنفرانس لاهه در حمایت از بهاییان ایران

لیدا حسینی‌نژاد: روز سوم مارس، در شهر لاهه هلند کنفرانس مطبوعات‌ای در حمایت از حقوق بهاییان و اعتراض به دستگیری‌های آن‌ها در ایران برگزار شد. هم‌چنین طوماری که تهیه شده بود در این جلسه معرفی و ارائه شد. در این کنفرانس خبری سه سخنران حضور داشتند: پروفسور رنه اسمیتز، استاد دانشگاه آمستردام و فعال حقوق بشر، خاخام آوراهام سوتن دورپ، فعال مدنی و حقوق بشر و لوس باینن کارمند سابق سفارت هلند در تهران و فعال حقوق بشر.

«آموزش حقوق بشر باید نهادینه شود»

سمیه دهبان: «گزارشگران و فعالان حقوق بشر ایران» یک گروه حقوق بشری تازه تاسیس است که به مناسبت آغاز راه‌اندازی پروژه دانشکده حقوق بشر رهانا توسط این گروه با مجتبی سمیع‌نژاد دبیر کل سازمان مصاحبه‌ای ترتیب داده‌ام. مجتبی سمیع‌نژاد روزنامه‌نگار و وبلاگ‌نویسی است که به مدت دو سال به خاطر فعالیت‌هایش زندانی بوده است. وی بعد از زندان نیز فعالیت خود را در زمینه حقوق بشر ادامه داد.

سه رویداد حقوق بشری در هفته گذشته

تهیه و تنظیم از اردشیر : انتشار فیلم تازه ای از وقایع کوی دانشگاه در بامداد بیست و پنجم خرداد ماه، که نحوه حمله نیروهای انتظامی و لباس شخصی ها به کوی دانشگاه تهران و خوابگاه دانشجویان را به تصویر کشیده است، ابعاد تازه ای از وقایع آن شب در کوی دانشگاه را فاش ساخت. در این فیلم معلوم می شود که حمله به کوی دانشگاه با همکاری پلیس و لباس شخصی ها و از پیش برنامه ریزی شده بوده است.

در چهارمین بازداشت هم خبری از تفهیم اتهام نیست

اردوان روزبه: امير شيبانی در هفت ماه گذشته بارها به نهادهای امنيتی مشهد احضار و بازجويی شده است و ماموران امنيتی و انتظامی مشهد بارها به منزل پدری او مراجعه کرده‌اند. به گفته‌ی خانواده اين فعال دانشجويی شهر مشهد، وی بارها در بازداشتگاه‌های کوی پليس، اطلاعات ناجا و اطلاعات سپاه مشهد مورد ضرب و شتم شديد قرار گرفته است. در خصوص وضعیت مبهم او با یکی از دوستان نزدیکش گفت‌وگو کرده‌ام.

از رنجی که می‌برند

مریم محمدی: طی وقایع هشت ماهه‏ی اخیر که هزاران نفر از فعالان سیاسی و شهروندان در زندان‏ها به‏سر می‏برند، آسیب‏ها و مشکلات فراوانی به بسیاری از خانواده‏های ایرانی وارد آمده است. گاهی یکی از افراد خانواده در زندان است و همه‌ی خانواده در تلاش و رنج دائمی برای آگاهی از سرنوشت او، دیدار یا آزادی وی هستند. گاهی هم بیشتر افراد خانواده در زندان هستند و یکی از اعضای باقیمانده باید بار مشکلات خانواده را متحمل شود.

«بیکاری» در متن بحران اقتصادی ایران

پانته‌آ بهرامی: کارگران کارخانه‏ی صنایع مخابراتی راه دور ایران، سه روز است که مقابل استانداری فارس در شیراز تجمع کرده‏اند و خواستار پرداخت مطالبات معوقه‏ی ۱۳ماهه‏ی خود هستند. موج بحران اقتصادی، عدم پرداخت مزد کارگران پیمانی صنایع ذوب‏آهن اصفهان و ده‏ها تولیدی دیگر را نیز به همراه داشته است. در همین زمینه با کوروش عرفانی و مرتضی افشاری گفت‌وگو کرده‌ام.

تجاوزگران در رژیم جمهوری اسلامی

گاردین؛ ترجمه‌ی بهداد بردبار: تجاوز جنسی در این رژیم پدیده جدیدی نیست؛ حتی امروز که به شکل عبثی تلاش می‌کند تا خود را به نام اسلام توجیه کند. با این وجود پس از خیزشی که در خرداد ماه امسال آغاز شد، شاهد وقوع گسترده‌تر تجاوز جنسی هستیم. این بار به مردان هم تجاوز شده. نمی‌خواهم ادعا کنم پیش از این چنین پدیده‌ای وجود نداشته اما الان به‌صورت هدف‌مند تجاوز صورت می‌گیرد.

«فشارها در جهت محدودیت نیست؛ سرکوب کامل است»

مریم محمدی: کانون مدافعان حقوق بشر در ایران که فعالیت‏های مداومی در حمایت از حقوق زندانیان سیاسی دارد، این بار توجه مجامع جهانی را مستقیما به تهدید علیه جامعه‏ی مدنی ایران یا چنان‏چه در نامه‌ی اخیرشان خطاب به خانم ناوی پیلای، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل آمده، ویرانی آن جلب کرده است. با خانم نرگس محمدی، نایب‏ رییس کانون مدافعان حقوق بشر ایران، در این باره گفت‏وگو کرده‏ام.

نگهداری دکتر ملکی در زندان با وجود سرطان پیشرفته

مریم محمدی: دکتر ابراهیم یزدی، کیوان صمیمی، تعدادی از زندانیان زن دستگیر شده، دکتر محمد ملکی و تعدادی دیگر، از جمله زندانیانی هستند که با بیماری‏های مشخصی در زندان هستند. دکتر ملکی شش ماه پیش در بستر بیماری دستگیر شد. او که ۷۸ سال دارد، از سرطان پیشرفته‏ی پروستات رنج می‏برد. روز شنبه اول اسفند، خانواده‏ی دکتر محمد ملکی برای چندمین بار در یک نامه‏ی سرگشاده، نسبت سلامتی او ابراز نگرانی کردند. با عمار ملکی، فرزند دکتر ملکی گفت‏وگو کرده‌‌‌‌ام.

«یاشاسین تراکتور»

اردوان روزبه: «تیم تراکتورسازی تبریز»، به ویژه در ماه‏های گذشته، بیشترین محبوبیت را در میان مردم تبریز کسب کرده‏ است. اما موضوع این است که چرا مردم تبریز تا این حد به این تیم علاقه دارند؟ به نظر می‏رسد علاقه به تیم تراکتورسازی از حد یک علاقه‏ی صرفاً ورزشی فراتر رفته و امروز این تیم به عنوان نمادی از اعتراض و بهانه‏ای برای طرح مطالبات ملی در آذربایجان مطرح است.