حقوق انسانی ما

روزی که گیتا اعدام شد

زویا امین: می‌دانستم از گیتا علیشاهی دختری که در سال ۶۰ اعدام شد، خبر زیادی در دسترس نیست. در جست‌وجوی اینترنتی هم چیزی پیدا نکردم. از سر اتفاق با «زهره» یکی از همکلاسی‌های دانشگاه گیتا که روز قبل از اعدام او شاهد دستگیری‌اش بوده، آشنا شدم. زهره می‌‌گوید: «مطمئن بودم گیتا همان شب آزاد می‌شود. بس که این دختر محجوب و بی‌آزار بود.»

«در قوانین، حکم ارتداد نداریم»

مریم محمدی: روز چهارشنبه در ایران مراسم متعددی به مناسبت عید فطر، برگزار شد. یکی از این مراسم در تهران و در دفتر سازمان دانش‏آموختگان تحکیم یا ادوار تحکیم، به ابتکار فعالان این سازمان برگزار شده است. نکته‏ی قابل توجه، آن‌که عنوان این برنامه «نشست آزادی عقیده و حقوق اقلیت‏های دینی» است. در‌مورد این برنامه، دلیل و اهمیت برگزاری آن در روز عید فطر، گزارشی تهیه و با آقای محمد هاشمی، عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم گفت و گو کرده‌ام.

مرخصی عمادالدین باقی به آزادی منتهی می‌شود؟

مریم محمدی: عمادالدین باقی، فعال حقوق بشر و عضو کانون مدافعان حقوق بشر ایران، سرانجام دوشنبه ۲۵ شهریورماه برای یک مرخصی ۱۰ روزه به منزل آمد. در حالی که مدت محکومیت ایشان ۱۷ مهرماه پایان می‌گیرد، سؤال این بود که آیا این مرخصی به آزادی متصل می‌شود یا این که ایشان مجدداً باید به زندان برگردد. در این مورد با خانم فاطمه کمالی احمدسرایی، همسر عمادالدین باقی گفت و گو کردم.

«پول گلوله را از خانواده‌ها می‌خواستند»

منیره برادران: جهانگیر اسماعیلی‌پور از شاهدان قتل عام زندانیان سیاسی در زندان شیراز است. نخستین بار در بهار ۱۳۵۹ دستگیر شد. بار دیگر در سال ١٣٦١ به اتهام فعالیت و همکاری با یکی از سازمان‌های چپ بازداشت و به ۱۰ سال حبس محکوم شد. دوران بازجویی را در بازداشتگاه سپاه و بقیه سال‌ها را در زندان عادل‌آباد بود. در پایان سال ۱۳۶۷ از زندان آزاد شد. با او در رابطه با کشتارهای سال ۶۷ در زندان‌های شیراز گفت و گو کردم.

اکبر گنجی: باید پرسید چرا در ایران ترور قانونی است

روزبه میرابراهیمی: یک روز پیش از آغاز رسمی نشست سالانه رهبران در مجمع عمومی سازمان ملل، هتل «میلینیوم سازمان ملل» در شهر نیویورک میزبان نشست مطبوعاتی برخی از فعالان حقوق بشری ایران بود. در این نشست که با همکاری «کمپین بین‌المللی برای حقوق بشر در ایران» و «سازمان دیده‌بان حقوق بشر» برگزار شد، مهرانگیز کار‌، اکبر گنجی و هادی قائمی به پرسش‌های خبرنگاران رسانه‌ها پاسخ دادند.

«کشتارها از سال ۶۶ برنامه‌ریزی شده بود»

منیره برادران: عفت ماهباز از نزدیک شاهد حوادثی بود که در سال ۶۷ در بندهای زنان اوین رخ داد. او از جمله کسانی بود که به جرم نماز نخواندن در دادگاه‌های تفتیش عقیده به حد شلاق محکوم گردید. خاطرات زندان وی با نام «فراموشم مکن» به تازگی توسط نشر باران به چاپ رسیده است. عفت ماهباز دو تن از عزیزان‌اش را در دهه ۶۰ از دست داد. برادرش علی ماهباز در آذرماه سال ۶۰ و همسرش، علیرضا اسکندری در مرداد ۶۷ اعدام شدند.

شادی صدر: حذف دو ماده، پیروزی همه ماست

مریم محمدی: کلیات لایحه حمایت از خانواده پس از حذف دو ماده‌ی جنجال‌برانگیز آن از سوی نمایندگان به تصویب رسید. اعتراضات به این لایحه از سوی فعالان مدنی ایران از زمانی آغاز شد که مفاد آن در کمیسیون قضایی مجلس هشتم بدون بازنگری تایید و به صحن علنی مجلس، برای تصویب نهایی رفته بود. در این زمینه با شادی صدر، وکیل و فعال حقوق زنان گفت و گو کردم.

بنی‌یعقوب: پلیس باید محاکمه شود؛ نه من

بیست و دوم خرداد ۸۵ تعدادی از فعالان جنبش زنان و اعضای کمپین یک میلیون امضا در اعتراض به برخی موارد و قوانین تبعیض‌آمیز قانون اساسی، تجمع آرامی را در میدان هفت‌تیر برگزار کردند که با برخورد پلیس به خشونت کشیده شد. ژیلا بنی‌یعقوب، روزنامه‌نگار و از فعالان کمپین یک میلیون امضا بر ضد قوانین تبعیض‌آمیز و سردبیر وب‌سایت کانون زنان ایرانی، پنجمین احضار شده در این پرونده به دادگاه محسوب می‌شود.

قتل‌عام ۶۷ و باز تولید خشونت ایدئولوژیک

شاهد علوی: در بیستمین سالگرد قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷، ضرورت پرداختن به این موضوع هر روز بیشتر می‌‌شود. قتل مخالفان سیاسی توسط حکومت‌ها در دنیا سابقه دارد، اما این‌که یک حکومت انقلابی نهادهای مستقر خود را دور بزند و محکومانی را که قبلا مجازات کرده دوباره و این بار به اشد مجازات محکوم کند٬ اتفاقی بی‌سابقه است. علی‌رغم فضای مناسبی که در دوران اصلاحات برای بحث در این باره فراهم شده بود٬ عدم کالبدشناسی این واقعه و مسکوت گذاشتن آن تنها به بازتولید خشونت در نظام همچنان تب‌دار ایران دامن زد. سکوت را باید شکست.

«بی‌اطلاعی از سرنوشت بازداشت‌شدگان مراسم خاوران»

مریم محمدی: خانواده‌های قربانیان کشتار سیاسی سال ۱۳۶۷، امسال نتوانستند مراسم یادبود آن‌ها را برگزار کنند. این مراسم چند سالی بود که با تحمل بیشتری از طرف حکومت برگزار می‌شد. اما امسال حضور ماموران انتظامی و حمله به خانواده‌ها و دستگیری تعدادی از حاضران، مانع اجرای این مراسم شد. خانواده‌های دستگیرشدگان در مراجعه به «کانون مدافعان حقوق بشر»، خواهان قبول وکالت فرزندانشان از جانب وکلای این سازمان شدند. در این مورد با ‌ عبدالفتاح سلطانی و همین‌طور ناصر زرافشان، دوتن از این وکلا گفت و گو کردم.

خانواده‌های زندانیان، جلوی دادگستری سنندج‬

مریم محمدی: از روز دوشنبه‌ی گذشته، اعتصاب دسته‌جمعی زندانیان سیاسی کُرد، در زندان‌های کشور آغاز شد. زندانیان کُرد، دلیل این اعتصاب را عدم توجه به خواسته‌های سیاسی و صدور احکام سنگین برای برخی از فعالان کرد، اعلام کردند. بنا بر بیانیه‌ی «سازمان حقوق بشر کردستان» تا روز چهارشنبه، تعداد زندانیانی که در اعتصاب غذا شرکت کردند به حدود ۱۰۰ نفر رسیده است. در همین زمینه با برخی از اعضای خانواده‌های این زندانیان و نیز آقای نعمت احمدی، گفت و گو کرده‌ام.

«لایحه به صحن علنی برمی‌گردد»

لیدا حسینی‌نژاد: مجلس شورای اسلامی در ایران، لایحه حمایت از خانواده را که در چند ماه گذشته با انتقادات زیاد فعالان حقوق زنان و شخصیت‌های اجتماعی و فرهنگی همراه بود به کمیسیون قضایی مجلس بازپس فرستاد. در این زمینه با شادی صدر، وکیل و فعال حقوق زنان گفت و گو کردم.

تابستان کریستالی

جهان ولیان‌پور: منکران هولوکاست ایران مانند کیهان شریعتمداری و دکتر حسن عباسی تلاش می‌کنند تا با سرهم کردن تجدیدنظرطلبانه رویدادها، حافظه تاریخی مردم ایران را پاک و با گردآوری داستان‌های جدید، واقعیت تاریخی قتل ‌عام سال ۶۷ را انکار کنند. اما وظیفه ماست که این درد را همواره بازگو کنیم تا بار دیگر اتفاق نیفتد. ما باید شرایطی را فراوان کنیم تا کودک من، کودک شما و همه کودکان ایران تجربه کنند که انسان‌ها عقاید و فرهنگ‌های مختلف دارند و می‌توانند در کمال احترام و ملاطفت و مدارا در‌باره آن ها صحبت کنند.

خاطره‌های بی‌مکان ما

منیره برادران: روز شنبه نه شهریور، به شهر کلن رفتم تا در دو برنامه‌ که به مناسبت سالگرد کشتار ۶۷ ترتیب داده شده بود، حضور داشته باشم. اولی تظاهراتی جلوی کلیسای غول پیکر Dom بود. ما در میدان بزرگ جلوی این کلیسا دایره بزرگی تشکیل دادیم. با یک دست گوشه‌ای از یک نوار کاغذی دراز - خیلی دراز - را که روی آن اسامی و عکس‌های اعدام‌شدگان ثبت شده بود، گرفتیم و در دست دیگر پلاکاردهایی، که روی هر کدام‌شان عکس و تصاویری از اعدام نقش شده بود.

اولین بزرگداشت عفو بین‌الملل درباره اعدام‌های ۶۷

روز شنبه، سی‌ام اوت ۲۰۰۸، سازمان عفو بین‌الملل پس از ۲۰ سال، اولین بزگداشت در مورد کشتار ۶۷ زندانیان سیاسی در ایران را با همکاری رادیو زمانه و کمیته یادبود قربانبان برگزار کرد. آمستردام تنها شهری بود که در آن سازمان عفو بین‌الملل همایشی در این زمینه داشت.

یادبود بیستمین سالگرد اعدام‌های سال ۶۷ در هلند

لیدا حسینی‌نژاد: دیروز در آمستردام برنامه‌ای به مناسبت بیستمین سالگرد اعدام‌های جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ در ایران با همکاری کمیته یادبود قربانیان ۶۷ در ایران، رادیو زمانه و سازمان عفو بین‌الملل در هلند برگزار شد که در این برنامه کارشناسان و فعالان سیاسی مدنی و تعدادی از خانواده‌ها و وابستگان قربانیان حضور داشتند. درباره این برنامه، با کامران اشتری، مدیر توسعه و روابط عمومی رادیو زمانه که در آن حضور داشته است، صحبت کردم.

«خاوران» را نگذاشتند گلباران کنند

منیره برادران: هر سال در یکی از آدینه‌های دهه اول شهریور، که به‌طور سمبلیک یادروز جان باختگان سال ۶۷ نام‌گذاری شده، خانواده‌ها با دسته‌های گل در این خاک خشک و خالی که با دیوارهای سیمانی از پیرامونش جدا شده، گرد هم می‌آیند تا خشم و درد خود را با یکدیگر قسمت کنند و برای هم از عزیزانشان سخن بگویند. صبح امروز ٨ شهریور مامورین جاده منتهی به خاوران را مسدود کردند و از ورود خانواده‌ها و کسانی که برای همدردی با آنها قصد حضور درآنجا را داشتند، جلو گیری کردند.

مذهب و هم‌جنس‌گرایی در هلند

فروغ. ن. تمیمی: ‌در یک سال گذشته آزار و تبعیض هم‌جنس‌گرایان در هلند افزایش یافته است. از جمله در‌گیری و اعمال خشونت افراد متعصب نسبت به هم‌جنس‌گرایان، امتناع بعضی از کارمندان شهرداری از اجرای مراسم ازدواج دو مرد یا دو زن (‌که از سال ۲۰۰۱ در هلند آزاد و قانونی است) و مزاحمت‌های خیابانی برای هم‌جنس‌گرایان را می‌توان نام برد. در ضمن، در بعضی از مناطق ‌هلند بحث «اجازه شرکت هم‌جنس‌گرایان در مراسم مذهبی» شدت یافته است.

«شاکی پرونده دانشگاه زنجان ما هستیم، نه آن‌ها»

کوهیار گودرزی: بعد از تحصن خردادماه دانشگاه زنجان که درپی اقدام معاون دانشجویی برای تعرض به یکی از دانشجویان دختر رخ داد، تاکنون پنج تن از دانشجویان این دانشگاه بازداشت شدند. علی‌رضا فیروزی، سخنگوی انجمن اسلامی دانشگاه زنجان می‌گوید: «‌کلیه‌ی دانشجوها به عنوان شاکی محسوب می‌شوند. ولی شکایت‌نامه‌ی کتبی ندادند. احتمالاً اگر قرار باشد شاکی خصوصی هم مطرح بشود، هیات علمی دانشگاه و خانواده دختر هستند. ولی می‌گویم ما از این موضوع هیچ اطلاعی نداریم و در این رابطه هیچ مسوولی به ما پاسخ نمی‌دهد.»

فهرست کامل احضارها و محاكمات عمادالدین باقی

فاطمه کمالی احمدسرایی، همسر عمادالدین باقی با ارسال نامه و گزارشی مفصل برای مقامات کشور، اعلام کرد باقی رکوردار احضار، بازجویی و محاکمه در کشور است. او در فهرستی که نسخه‌ی کاملش برای رادیوزمانه ارسال شده، به کلِ احضارها و محاکمات عمادالدین باقی اشاره کرده است. متن کاملِ این فهرست را می‌توانید در زمانه بخوانید.