برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی


هوشنگ حسن‌یاری کارشناس مسائل استراتژیک در کانادا:
تحریم‌های مشترک آمریکا و اروپا جدی‌تر می‌شود

حسین علوی: نشست نمایندگان کشورهای گروه ١+٥ که روز شنبه ٢٦ دی‌ماه به منظور بررسی مناقشه هسته‌ای و تشدید تحریم‌ها علیه ایران در نیویورک برگزار شد، بدون تصمیم‌گیری پایان یافت. با دکتر «هوشنگ حسن‌یاری»، کارشناس مسائل استراتژیک در کانادا‌ در این باره گفت‌وگو کرده‌ام و از او از پیامدهای شکست این مذاکرات پرسیده‌ام.



گفت‌وگو با دکتر منصور فرهنگ در باره وضعیت پرونده هسته‌ای ایران پس از اولتیماتوم پایان دسامبر
«ایران از تحریم‌ها استقبال می‌کند»

ایرج ادیب‌زاده: طبق اخطار سخن‌گوی کاخ سفید، مهلت ایران در داشتن پاسخی قانع کننده به آژانس و جامعه جهانی تا چند روز دیگر، یعنی پایان سال میلادی جاری به پایان خواهد رسید. لحن این اولتیماتوم حاکی از رفتاری جدی و سخت‌گیرانه است. از سوی دیگر احمدی‌نژاد نیز با پاسخی تحقیرکننده نشانه‌ای از خواستی مسالمت‌آمیز به‌دست نداده است. درباره نتایج این وضع با منصور فرهنگ، کارشناس سیاسی در نیویورک گفت‌وگویی داشتم.



گفت‌وگو با مهران براتی در رابطه با وضعیت جدید پرونده هسته‌ای ایران
«بریدن منابع درآمدی حکومت می‏تواند کارساز باشد»

ایرج ادیب‌زاده: هرچه می‌گذرد بحران پرونده‏ی هسته‏ای ایران پیچیده‏تر می‏شود. علی‌رغم فشارهای رو به گسترش مجامع جهانی و بعضاً سخنان تند دولت‌های غربی در روزهای اخیر، و همین‌طور اولتیماتوم تلویحی تا پایان سال جاری میلادی؛ رفتار حاکمان ایران هم‌چنان چندگانه و نا مشخص است. و در شرایط فعلی پیدا کردن موضع و طرف اصلی مذاکره خود تبدیل به مسأله شده است. در این مورد با دکتر مهران براتی گفت‌گویی داشتم.



گفت‌وگو با دکتر هوشنگ حسن یاری کارشناس مسائل استراتژیک
احتمال وضعیت عمرالبشیر برای مقامات ایران

حسین علوی: درحالی که آمریکا و دیگر اعضای گروه پنج به علاوه یک، پایان سال میلادی را، تنها مهلت باقی‌مانده ایران برای تفاهم با درخواست بین‌المللی بر سر مناقشه هسته‌ای اعلام کرده‌اند، تنش بین طرفین به‌طور بی‌سابقه‌ای بالا گرفته است. در گفت‌وگویی با دکتر هوشنگ حسن یاری، کارشناس مسائل استراتژیک، این پرسش را در میان نهادم که چشم انداز مناقشه‏ی هسته‌ای را چگونه می‌توان ارزیابی کرد؟



گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده، کارشناس مسائل سیاسی
«خروج از ان‌پی‌تی، اعلان جنگ به جامعه جهانی است»

ایرج ادیب‌زاده: محمد اسماعیل کوثری، نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس تهدید کرده که اگر برخی کشورها به بی‌منطقی ادامه دهند، ایران حق خود می‌داند که مسأله‌ی خروج از آژانس را مورد بررسی قرار دهد. رضا تقی‌زاده، کارشناس مسائل سیاسی در این رابطه می‌گوید: «تهدید ایران به خروج از ان‌پی‌تی برای ایجاد نفاق در شورای امنیت و پیشگیری از صدور قطعنامه‌ای جدید علیه ایران است.»



گفت‌وگو با دکتر مهرداد خوانساری کارشناس مرکز مطالعات خاورمیانه در لندن
مهرداد خوانساری: روسیه و چین حامیان ایران نیستند

فرنگیس محبی: قطعنامه‌ی اخیر شورای حکام سازمان انرژی اتمی و رأی مثبت روسیه و چین به این قطعنامه، این پرسش را ایجاد کرده که چه عواملی باعث شده تا روسیه و چین که ظاهرا جانب‌دار ایران بوده‌اند، این‌بار علیه ایران رأی دهند. در گفت‌وگو با مهرداد خوانساری، کارشناس مرکز مطالعات خاورمیانه در لندن، به بررسی این موضوع پرداخته‌ام.



گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده کارشناس انرژی و تحلیل‌گر مسائل هسته‌ای ایران
بهانه‌های فنی، ناشی از دلایل سیاسی است

حسین علوی: منوچهر متکی وزیر خارجه ایران در تازه‌ترین اظهارنظر پیرامون مناقشه‌ی هسته‌ای گفته است که تهران اورانیوم با غنای ۳/۵ درصد خود را از کشور خارج نخواهد کرد، ولی حاضر است که برای مبادله‌ی هم‌زمان سوخت، بحث کند. در این میان هم ظاهراً اختلاف در درون نظام سیاسی ایران بر سر چگونگی حل مناقشه‌ی هسته‌ای، بیش از گذشته بالا گرفته است. در این رابطه با رضا تقی‌زاده، کارشناس انرژی و تحلیل‌گر مسائل هسته‌ای ایران گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با دکتر رضا تقی زاده، کارشناس انرژی و تحلیل‌گر مسائل هسته‌ای
ایران، خود را برای تحریم بیشتر آماده می‌کند

حسین علوی: علاالدین بروجردی، گفته است که انتقال اورانیوم ایران به خارج را در رأس نظام بررسی کرده‏اند و از آن‏جایی که این مساله، به معنای تعلیق غنی‏سازی اورانیوم در ایران خواهد بود، بنابراین اساسا منتفی است. این سخن بروجردی ظاهرا دربرگیرنده پاسخ قطعی ولی اعلام نشده ایران در مذاکرات کنونی است. در این ارتباط با دکتر رضا تقی زاده، کارشناس انرژی و تحلیل‌گر مسائل هسته‌ای گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت‌وگو با دکتر اکبر اعتماد، نخستین مسؤول سازمان انرژی اتمی ایران و دکتر ابراهیم یزدی، دبیر کل نهضت آزادی ایران
«آیا ایران می‏تواند به روسیه و فرانسه اعتماد کند؟»

مریم محمدی: در حالی که مقامات دولتی و حکومتی در ایران، در مجموع، از طرح آقای البرادعی برای حل بحران هسته‏ای ایران استقبال کرده‏اند و حتی آقای احمدی‏نژاد آن ‌را یک پیروزی برای ایران خوانده است، بسیاری صاحب‏نظران در داخل و خارج از ایران این طرح را منطبق با منافع ملی ایران ارزیابی نکردند. محتوای اصلی طرح بر این مبنا است که ایران اورانیوم کم‏تر غنی ‏شده‏ی خود را به روسیه تحویل می‏دهد؛ فرانسه از طریق روسیه آن ‌را دریافت و سپس ایران سوخت مورد نیاز خود را از فرانسه دریافت خواهد کرد. در این باره با دکتر اکبر اعتماد و هم‏چنین دکتر ابراهیم یزدی گفت‌وگو کرده‌ام.



گفت و گو با دکتر هوشنگ حسن‌یاری، تحلیل‌گر سیاسی
«پاسخ منفی ایران باعث افزایش فشارها می‌شود»

نیک‌آهنگ کوثر: منوچهر متکی در نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات گفت که ایران پیشنهاد دریافت اورانیوم با غلظت ۲۰ درصد در ازای تحویل اورانیوم غنی‌شده زیر پنج درصد را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داده است که مذاکرات فنی درباره‌ی این موضوع ادامه خواهد داشت. در همین رابطه با دکتر هوشنگ حسن‌یاری، تحلیل‌گر سیاسی درباره‌ی تبعات تاخیر در پاسخ‌گویی ایران به پیشنهاد کشورهای ۵+۱ گفت و گو کرده‌ام.



گفت و گوی روزنامه «استاندارد» اتریش با سفیر سابق بریتانیا در ایران
ریچارد دالتون: باید برای تحریم آماده شد

روزنامه «استاندارد» اتریش، ترجمه مجید روشن‌زاده: یچارد دالتون، سفیر سابق بریتانیا در تهران می‌گوید: «ایران در نهایت به همکاری خود با غرب ادامه نخواهد داد.» دالتون معتقد است که رهبران جمهوری اسلامی فقط تحت فشار حاضر به عقب‌نشینی از سیاست اتمی خود هستند. از این رو از دولت‌های اروپایی می‌خواهد که خود را برای تحریم ایران آماده کنند و مقدمات این تحریم را فراهم سازند.



گفت‌وگو با دکتر مهران براتی کارشناس سیاسی و پژوهشگر دانشگاه برلین
«اعتراضات داخلی، استراتژی ایران را تغییر داد»

ایرج ادیب زاده: محمد البرداعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یک‌روز پس از گفت و گوهای ژنو، برای دیدار با مسئولان سازمان انرژی اتمی ایران وارد تهران شد. در خصوص اهمیت این سفر و چگونگی فاش شدن مرکز اتمی قم از سوی آمریکایی‌ها و نیز حواشی پیش‌آمده پس از این افشا، با دکتر مهران براتی، کارشناس سیاسی و پژوهش‌گر دانشگاه برلین گفت و گویی کرده‌ام .



گفت و گو با شاهین فاطمی درباره مذاکرات ژنو و اظهارات بعدی مقامات ایران
«حتی جلیلی هم جرأت نمی‌کند حقیقت را بگوید»

ایرج ادیب‌زاده: در حالی که گزارش‌های مختلف، حکایت از آن داشت که ایران با غنی‌سازی اورانیوم در خاک روسیه موافقت کرده‌ است، سعید جلیلی مذاکره‌کننده‌ی ارشد هسته‌ای ایران، در بازگشت به تهران گفت: «به هیچ وجه بحث غنی‌سازی اورانیوم در ایران از سوی ۱+۵ مطرح نشد.» دکتر شاهین فاطمی در گفت و گو با زمانه در این باره می‌گوید: «حتی دبیر شورای امنیت ملی هم جرأت نمی‌کند حقیقت را بگوید و بر روی مواضعی بایستد.»



گفت و گو با دکتر فریده فرهی، تحلیل‌گر سیاسی در تحلیلی بر مذاکرات اخیر ایران و کشورهای ٥+١ در ژنو
مذاکراتی که مثبت ارزیابی شد

نیک‌آهنگ کوثر: دیروز، مرحله‌ای دیگری از گفت و گوهای کشورهای ۵+۱ با ایران، با محوریت بررسی مسأله‌ی فعالیت‌های هسته‌ای ایران و لزوم یافتن یک راه حل مورد قبول طرفین برای از بن‌بست خارج کردن این مذاکرات، در ژنو برگزار شد و بر خلاف انتظار، بسیاری نتیجه این گفت و گوها را مثبت ارزیابی کردند و هر دو طرف، عملکرد طرف پیش رو را توأم با حسن نیت، خواندند. در همین رابطه، با دکتر فریده فرهی، تحلیل‌گر سیاسی و استاد علوم سیاسی دانشگاه هاوایی آمریکا گفت و گو کردم.



گفت و گو با رضا تقی‌زاده درباره آینده پیش روی پرونده هسته‌ای ایران
غنی‌سازی قم «موجب همراهی روسیه و چین با غرب»

ایرج ادیب‌زاده: پنجشنبه نمایندگان بریتانیا، فرانسه، چین، روسیه و آمریکا در ژنو گرد هم آمدند تا درباره‌ی برنامه‌ی هسته‌ای ایران گفت و گو و تصمیم‌گیری کنند. با رضا تقی‌زاده، تحلیل‌گر سیاسی مقیم لندن درباره این مذاکرات و آینده برنامه هسته‌ای ایران گفت و گو کردم. آقای تقی‌زاده معتقد است مرکز غنی‌سازی تازه ایران در قم «کمک می‌کند که کشورهایی مثل چین یا روسیه همراه با بقیه‌ی کشورهای شورای امنیت شوند.»



گفت و گو با دکتر منصور فرهنگ و دکتر اکبر اعتماد
«ایران و اسراییل از یکدیگر استفاده ابزاری می‌کنند»

مریم محمدی: دکتر اکبر اعتماد، اولین رییس و در واقع بنیان‏گذار سازمان انرژی اتمی ایران است. او نخستین کسی است که قرارداد مشارکت ایران در غنی‏سازی اورانیوم با فرانسه را در نظام گذشته امضاء کرد. دکتر اعتماد، پس از انقلاب نیز همواره از حق ایران در پرونده‏ی هسته‏ای دفاع کرده و جامعه‏ی غربی به ویژه‏‏ آمریکا را متهم به استفاده‏ی ابزاری از آن نموده است. با دکتر اعتماد و دکتر منصور فرهنگ در زمینه برنامه هسته‌ای ایران گفت و گو کرده‌ام.



گفت و گو با مهرداد خوانساری، ‌پژوهش‌گر مرکز تحقیقات خاورمیانه
«احتمال تحریم های سنگین تر بسیار جدی است»

فرنگیس محبی: هفته‌ی گذشته ایران رسماً از وجود تأسیسات غنی‌سازی دیگری در خاک این کشور خبر داد. مهرداد خوانساری، ‌پژوهش‌گر مرکز تحقیقات خاورمیانه در گفت و گو با رادیو زمانه پیرامون این موضوع می‌گوید: «ایران در اصل تعهدات قانونی خودش را در چهارچوب ان‌پی‌تی اجرا کرده است. مسأله اساسی این است که غربی‌ها می‌گویند که اگر ما از این مسأله خودمان مطلع نمی‌شدیم، دولت ایران وجود آن‌ها را اعلام نمی‌کرد.»



ایران در مطبوعات آمریکای شمالی
ایران باز در صدر اخبار جهان

نیک‌آهنگ کوثر: با محکوم شدن پنهان‌کاری‌های هسته‌ای ایران از سوی سه عضو شورای امنیت، یعنی آمریکا، بریتانیا و فرانسه، ایران باز به صدر اخبار آمریکای شمالی پیوست. هم‌زمانی سفر رئیس‌جمهوری ایران با تبدیل شدن ایران به تیتر یک مطبوعات در ماه سپتامبر سال‌های اخیر، تصادفی نیست. گویی رئیس دولت ایران باید همیشه یا در سازمان ملل، یا در حاشیه اجلاس یا به واسطه‌ای دیگر خبرساز شود و بیشتر مورد توجه قرار گیرد.



گفت و گو با دکتر سعید محمودی و دکتر بهروز بیات پیرامون نامه‌ی جدید ایران به آژانس انرژی اتمی
«از نظر حقوقی، ایران تعهداتش را نقض کرده است»

رضا جمالی: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأیید کرد که ایران وجود یک مرکز دیگر غنی‌سازی اورانیوم را به اطلاع این سازمان رسانده است. مقام‌های ایران پیش‌‌تر اعلام کرده بودند که غنی‌سازی اورانیوم در این کشور تنها در تأسیسات هسته‌ای نطنز انجام می‌شود. در این زمینه با دکتر سعید محمودی، استاد حقوق بین‌الملل در سوئد و دکتر بهروز بیات، کارشناس مستقل انرژی اتمی در شهر وین گفت و گو کرده‌ام.



نگاهی بر بازتاب مسائل ایران در مطبوعات آمریکای شمالی، در هفته‌ای که گذشت
« آمریکا به دنبال یک دیدار در اسرع وقت است»

نیک‌آهنگ کوثر: در آستانه‌ی سفر رییس جمهوری ایران به سازمان ملل و داغ شدن موضوع برنامه‌های هسته‌ای ایران، امروز احمدی‌نژاد اعلام کرد که ایران مایل است با قدرت‌های جهانی در باره مسائل مختلف جهانی گفتگو کند؛ اما در باره برنامه هسته‌ای‌اش حاضر به مذاکره نیست. این مسأله مهم‌ترین موضوعی است که مطبوعات این هفته‌ی آمریکایی و کانادایی به آن پرداخته‌اند. هرچند که وقایع دیگر رخ داده در داخل ایران، هم‌چون بازتاب سخنان روز جمعه‌ی آیت‌الله خامنه‌ای و در عین حال موضوع دستگیری خبرنگار ایرانی- کانادایی، مازیار بهاری هم مورد توجه قرار داشته‌اند. به همین مناسبت نگاهی داشتم بر آن‌چه که این نشریات در این هفته در باره‌ی ایران به آن پرداخته‌اند.