ایران


گفت و گو با سه فعال سیاسی در مورد انتخابات آتی ریاست جمهوری
نگاه مثبت اپوزیسیون قانونی به نامزدی محمد خاتمی

مریم محمدی: در صحنه‌ی سیاست ایران، نیروهایی وجود دارند که علی‌رغم تفاوت‌ها و تمایزها از یکدیگر، از این نقطه‌ی اشتراک برخوردارند که با وجود حضور دایمی در فعالیت‌های سیاسی، از جانب حاکمیت به رسمیت شناخته نشده‌اند و اجازه‌ی حضور در صحنه‌ی انتخابات را به معنای حق انتخاب شدن ندارند. اما این، آن‌ها را از تلاش برای حضور در صحنه‌ی سیاسی باز نداشته است. درباره انتخابات آینده ریاست جمهوری و گزینه‌های گوناگون مطرح، با آقای دکتر هرمیداس باوند از شورای مرکزی «جبهه‌ی ملی»، آقای حبیب‌الله پیمان، از «شورای ملی - مذهبی» و آقای مهندس محمد توسلی از شورای مرکزی «نهضت آزادی ایران» گفت و گو کردم.



گفت و گو با یک نماینده و یک خبرنگار پارلمانی در رابطه با شروع به کار مجلس بعد از تعطیلات
«آلیا بحث با کولایی را در نیمه رها کرد»

مریم محمدی: یک‌شنبه دهم شهریور‌ماه، مجلس شورای اسلامی در ایران پس از پایان دومین دوره تعطیلات تابستانی‌اش با تشکیل یک جلسه علنی، رسماً کار خود را آغاز کرد. برای اطلاع دقیق‌تر از عملکرد این روز مجلس با آقای احسان مهرابی، خبرنگار پارلمانی در تهران و نیز آقای سعدالله نصیری، نماینده مردم زنجان در مجلس شورای اسلامی گفت و گوهایی انجام داده‌ام.



گفت و گو با برخی دست‌اندرکاران جبهه‌ی اصلاحات در رابطه با سخنان اسفندیار رحیم‌مشایی
امیراحمدی: از مشایی حمایت کنید؛ مزروعی: دلیلی ندارد

مریم محمدی: مدتی است که اظهار نظر غیرمترقبه‌ی اسفندیار رحیم‌مشایی، در‌ مورد دوستی مردم ایران با مردم امریکا و اسراییل، به‌ویژه در بخش اسراییلی‌اش، جنجالی به پا کرده است. برخورد اصلاح‌طلبان، چندان متفاوت از فضای رسانه‌ای اصول‌گرایان به نظر نمی‌رسد. در این مورد با تقی رحمانی از شورای ملی ـ مذهبی، علی مزروعی از شورای مرکزی حزب مشارکت، ابراهیم امینی از شورای مرکزی حزب اعتماد ملی و همین طور هوشنگ امیراحمدی گفت و گو کرده‌ام.



بررسی احتمال حضور کاندیداهای اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست‌ جمهوری
سخنگوی اعتماد ملی: «کروبی از بقیه بهتر است»

مریم محمدی: اسماعیل گرامی‌مقدم، سخنگوی حزب اعتماد ملی از نامزدی آقای مهدی کروبی، دبیرکل این حزب‌ در ریاست‌ جمهوری آتی دفاع می‌کند. او می‌گوید: «آحاد ملت ایران جناب آقای کروبی را به صورت فراگیر می‌شناسند. ایشان یک چهره‌ی شناخته شده است. زمانی برای اصلاح‌طلبان وجود ندارد که فرد را به مردم معرفی کنند و این فاکتور، امروز در گزینش‌ها، مهم است.»



گزارشی از تردیدهای اصلاح‌طلبان برای کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری:
مزروعی: فقط خاتمی؛ سحرخیز: خاتمی نیامد، نوری

مریم محمدی: کمتر از ده ماه به انتخابات ریاست جمهوری دوره‌ی دهم در ایران باقی‌مانده است. نیروهای مخالف دولت فعلی، از مدت‌ها پیش گزینه‌هایی هم‌چون خاتمی، رییس‌جمهور پیشین، حسن روحانی، عارف، کروبی و عبدالله نوری را اخیراً با تاکیدات قوی‌تری مطرح می‌کنند. عیسی سحرخیز، مدیر کل مطبوعات داخلی وزارت ارشاد در دوره‌ی خاتمی در گفت و گو با زمانه با وجود این‌که کاندیداتوری آقای نوری را در صورت عدم حضور‌ خاتمی طرح می‌کند، به برتری‌های‌ نوری نسبت ‌خاتمی اشاره می‌کند و در مقابل علی مزروعی، عضو شورای مرکزی حزب مشارکت معتقد است که آقای خاتمی هم‌چنان صحیح‌ترین گزینه است.



شریعتمداری، عالم یا نادم؟

مسیح علی‌نژاد: ماجرای معرفی وزرا و شبنامه علیه آن‌ها و تقلب و تخلفی که خود نمایندگان و اصول‌گرایان از آن یاد می‌کنند، یک حاشیه طنز داشت که همان داغ کردن آقای شریعتمداری و تذکرش به احمدی‌نژاد بود. ظریف این نکته این‌جاست که در سرمقاله شریعتمداری و انتقاد او به احمدی‌نژاد به کرات، سخنان احمدی‌نژاد مخدوش و غیر‌واقعی خوانده شد و از سوی دیگر به دفعات متعدد اطلاعات نگارنده یعنی همان آقای شریعتمداری «دقیق» و «موثق» عنوان شد.



گفت و گو با ابوالحسن بنی‌صدر، اولین رییس جمهور ایران:
«فقدان طبقه‌ی متوسط، علت شکست مشروطه»

نیک‌آهنگ کوثر: همیشه اولین‌ها نقش خاص خودشان را در تاریخ بازی می‌کنند. در سالگرد انقلاب مشروطیت به سراغ اولین رییس جمهور ایران، ابوالحسن بنی‌صدر رفتیم. بنی‌صدر می‌گوید: «‌سرکوب جنبش‌های آزادی‌خواهانه همیشه با خفقان مطبوعات شروع می‌شده. هم در مشروطیت این‌طور بود، هم در بعد از کودتای ۲۸ مرداد این‌طور شد و هم بعد از کودتای خرداد ۶۰.»



زمان مقاومت واپسین فرا رسیده است؟

نادر فکوهی: ولایتی گفته بود که نظام تا لحظه آخر از موضع خود عقب نخواهد نشست، اما زمانی که احساس کند کیان‌اش در خطر قرار گرفته عقب‌نشینی را در قالب پذیرش قطره قطره‌ای مطالبات غرب آغاز می‌کند. ولایتی به تجربیاتش اشاره می‌کرد و تاکید داشت که تا زمانی که خطر جدی نباشد نباید از عقب‌نشینی حرفی به میان آورد. در همان مقطع بسیاری از مطبوعات و نویسندگان دست راستی - که این روزها اصولگرا نامیده می‌شوند- به او خرده گرفتند که چرا رموز پنهان دیپلماسی ایران را با عوام‌الناس در میان گذاشته است و آن‌چه را که نباید، بر‌ملا کرده است.



گفت و گو با حسن شریعتمداری، تحلیل‌گر سیاسی:
«تقسیم دنیا به دارالکفر و دارالا‌ایمان، توسط رهبر‌»

آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در دیداری که به مناسبت بعثت پیامبر اسلام صورت گرفت، حضرت محمد را نمونه کسی دانست که در همه میدان ها با استحکام رفتار کرده و معنای حقیقی آیه‌ی «اشداُ علی الکفار...» را استواری و صلابت در همه میدان‌ها عنوان کرد. حسن شریعتمداری، تحلیل‌گر سیاسی می‌گوید: «این اولین باری نیست که ایشان سعی می‌کنند دنیا را به دارالکفر و دارالا‌ایمان تقسیم ‌‌کنند و خودشان مرکز دارالایمان (یا به قول خودشان اسلام) بشوند و بقیه مرکز کفر؛ و چنین وانمود کنند که این دارالا‌سلام در معرض تهدید است و ما باید با آن‌ها بجنگیم.»



گزارشی از نشست اعتراضی فعالان سیاسی در منزل محمد هاشمی:
«می‌خواستند نشست اعتراضی برگزار نشود»

مریم محمدی: در پی ادامه‌ی بازداشت ‌بهاره هدایت‌ و ‌محمد هاشمی، اعضای شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، این دفتر از همه‌ی فعالان سیاسی و اجتماعی خواست تا برای اعتراض به ادامه‌ی بازداشت این دو نفر، روز چهارشنبه‌ ‌در منزل آقای محمد هاشمی حضور پیدا کنند. در حاشیه این نشست، با علی وفقی عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت،‌ نسرین ستوده یکی از وکلای تیم مدافع دانشجویان در بند، مادر آقای محمد هاشمی و هم‌چنین آقای امین احمدیان، همسر خانم بهاره هدایت گفت و گو کردم.



علی کردان؛ معیار صداقت یا سیاست احمدی‌نژاد؟

واروژ میناسیان: معرفی آقای کردان برای تصدی وزارت‌کشور، با گزینه‌های دیگر تفاوتی عمیق دارد. در واقع انتخاب کردان در تمام انتخاب‌های آقای احمدی‌نژاد، یکی از کم‌سابقه‌ترین انتخاب‌های وی است. در صورت کسب رأی اعتماد کردان از مجلس که پیش‌بینی می‌شود تحقق یابد، وی باید مسئول برگزاری انتخاباتی شود که ممکن است علی لاریجانی، رییس مجلس شورای اسلامی یکی از نامزد‌های جدی آن باشد. پس چرا آقای احمدی‌نژاد متحد نزدیک یکی از رقیبان احتمالی خود در انتخابات آینده را به این سمت برگزید؟



اولین جلسه مجلس پس از تعطیلات، در گفت و گو با اعظم ویسه:
دولت و مجلس در آستانه تقابل

مریم محمدی: تعطیلات تابستانی مجلس به پایان رسید و اولین جلسه علنی رسمی آن برگزار شد. اما سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی‌ بدون اعلام قبلی، در جلسه غیرعلنی مجلس حاضر نشد. ‌خانم اعظم ویسمه، خبرنگار پارلمانی می‌گوید: «‌به نظر می‌رسد، ‌نیامدن آقای جلیلی به مجلس، تا حدی، بازتاب و آشکار شدن مخالفت‌های آقای احمدی‌نژاد با دخالت و نقش مجلس در پرونده هسته‌ای باشد.»



تأملی بر دو یادداشت اکبر گنجی
فایده‌گرایی و تحریم انتخابات

ابراهیم اسکافی: اکبر گنجی، مبارز خستگی‌ناپذیر، طی دو یادداشت پیاپی به موضوع انتخابات و تحریم‌کنندگان آن پرداخته است. گرچه این یادداشت به هر دو مقاله‌ی گنجی نظر دارد، اما انگیزه‌ی اصلی، یادداشت دوم اوست که به تعاریف قابل توجهی از «سیاست مدرن» دست یافته است. پرسش من این است که آیا آن‌چه را او به عنوان فعالیت مدرن سیاسی تعریف می‌کند، می‌توان برای سنجش عملکرد تحریم‌کنندگان و فعالیت‌های خود وی نیز به کار کرد؟ در حقیقت آیا با ملاک‌های یادداشت دوم می‌توان به ارزیابی ادعاهای یادداشت اول پرداخت؟



گفت‌و‌گو با عباس عبدی، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی
عباس عبدی: از بغض احمدی‌نژاد به خاتمی رأی نمی‌دهند

نیک‌آهنگ کوثر: کارگزاران سازندگی و جبهه مشارکت در صورت نامزدی سید محمد خاتمی از او حمایت می‌کنند. در این باره با عباس عبدی، تحلیل‌گر مسایل سیاسی ایران گفت‌و‌گو کردم. عبدی معتقد است: «مهم‌ترین مسأله این است که طرفدارهای آقای خاتمی نمی‌توانند روی این حساب کنند که چون طرف مقابل، احمدی‌نژاد است، مردم به او (خاتمی) رأی بدهند. او آدم شناخته‌‌شده‌ای است. مردم از بغض آقای هاشمی، به احمدی‌نژاد رأی می‌دادند؛ ولی از بغض احمدی‌نژاد به یک فرد شناخته‌شده عین هاشمی یا خاتمی رأی نمی‌دهند.»



گفت و گو با حمیدرضا جلایی پور، عضو شورای سیاست‌گذاری روزنامه‌های جامعه، توس و نشاط و عصر آزادگان:
جلایی پور: ۱۸ تیر، با آب هفت دریا هم پاک نمی‌شود

نیک‌آهنگ کوثر: این روزها ۹ سال از حادثه ۱۸ تیر می‌گذرد. حمیدرضا جلایی‌پور، درباره‌ی واقعه‌ی ۱۸ تیر و نقش روزنامه‌های دوم خردادی می‌گوید: «دانشجوها نمی‌دانستند ‌چه‌کار باید بکنند. به نظر من قطعاً نباید از حیاط خوابگاه خارج می‌شدند چون در صورت خارج شدن، آن‌ها راحت‌تر می‌توانستند با دانشجویان برخورد کنند که به نظر من بعد از آن هم باعث شد، دیگر دانشجوها نتوانند درعرصه اصلی نقد و گفت و گو وارد شوند. ایران و جنبش دانشجویی واقعاً چنین ضربه‌ای خورد.»



۱۸ تیر و صدای سکوت

نادر فتوره‌چی: ۱۸ تیر به واسطه نگاه نوستالژیک - تجاری وضع موجود، از سیاست محروم مانده و شاید بهتر آن باشد که در سالگردش به جای حرف زدن، سکوت کنیم. سکوتی که فضایی خالی را در حفره به جای مانده از رخداد نشان می‌گیرد و چه بسا به واسطه آن‌که با تفکر پیوند دارد، فقط «صدای سکوت» است و نه خود آن.



وزن گروه‌های سیاسی، بخش دوم
مسأله‌ی ما احمدی‌نژاد نیست

اکبر گنجی: برخی از اصلاح‌طلبان گفته‌اند که شاید با کاندیدا کردن عبدالله نوری بتوان تحریمیون را مجاب به شرکت در انتخابات کرد. این پیشنهاد چند مشکل اساسی دارد. نخست آن که عبدالله نوری ولایت فقیه را قبول ندارد و به صراحت تمام اعلام کرده است که قانون اساسی نیاز به اصلاح بنیادین دارد. قرار است او رئیس جمهور شود تا در چارچوب همین قانون اساسی با ولی فقیهی که قبول ندارد و او هم عبدالله نوری را قبول ندارد، کار کند.



وزن گروه‌های سیاسی، بخش نخست
تحریم‌کنندگان و شرکت‌کنندگان در انتخابات

اکبر گنجی: فرایند مدرنیزاسیون ترکیب جامعه‌ی ایران را به شدت تغییر داده است. بخش گسترده‌ای از جمعیت ایران نوگرایند. ساختار جمعیتی جوان کشور و توسعه باسوادی هم به رشد اقشار نوگرا مدد رسانده است. در عین حال، بخش کمتری از مردم هم‌چنان سنتی هستند و با اندیشه‌ی تجدد و نظام اجتماعی مدرن مخالفند. از سوی دیگر، اگر به مواضع کنونی گروه‌های دوم خردادی نگریسته شود، دیده خواهد شد که آن‌ها نیز تمام تأکید خود را معطوف بر مشکلات اقتصادی کرده‌اند. اصلاح‌طلبان هر چه قدر هم که با مواضع رهبر همراهی کنند، چیزی به دست نخواهند آورد و رهبر آن‌ها را «خودی» تلقی نخواهد کرد،



گفت و گو با ابراهیم یزدی و عزت‌الله سحابی، درباره‌ی پیشنهاد گشایش دفتر حافظ منافع امریکا در تهران:
تاسیس دفتر حافظ منافع، در آستانه‌ی درگیری نظامی

مریم محمدی: ابراهیم یزدی، دبیرکل نهضت آزادی ایران درباره درخواست آمریکا برای تاسیس دفتر حافظ منافع این کشور در تهران می‌گوید: «‌اگر ایران و آمریکا در مذاکرات مستقیم رسمی، علنی یا غیر‌علنی، بخواهند مسایل خودشان را حل بکنند و بخواهند آرام آرام به سمت و سوی برقراری روابط حرکت بکنند، گام اول توافق، فعال کردن دفتر حفاظت منافع آمریکا در تهران است. این بازتاب اولیه‌اش، سیاسی نیست. ولی پیامد سیاسی دارد‌ و خواهد داشت.»



گفت‌و‌گو با ایرج جمشیدی، روزنامه‌نگار و نعمت احمدی، حقوقدان
«مصادیق جرایم اخلال‌گران روانی سلیقه‌ای است»

مریم محمدی: روز یکشنبه گذشته، ۲۰ نفر از نمایندگان مجلس هشتم یک طرح یک فوریتی برای تشدید مجازات اخلال‌گران در امنیت روانی جامعه به هیأت رییسه مجلس تقدیم کردند. در این طرح برای کسانی که به این جرم، یعنی اخلال در امنیت روانی جامعه محکوم می‌شوند، تقاضای اشد مجازات یعنی «اعدام» شده است. در این مورد با ایرج جمشیدی، دبیر سرویس سیاسی روزنامه اعتماد و نعمت احمدی، حقوقدان گفت‌وگو کردم. احمدی معتقد است: «شورای نگهبان بخش‌هایی از این طرح را نمی‌تواند منطبق با شرع بداند. چون محاربه و فساد فی‌الارض، در واقع یک مجازات شرعی است. مجازات‌های دولتی را خیلی نمی‌شود منطبق با محاربه دانست.»